Hægir á samdrættinum í innlendri veltu

Greining Íslandsbanka fjallar um málið í Morgunkorni sínu. Þar segir að mikil breyting hefur orðið á umsvifum í hinum ýmsu atvinnugeirum hér á landi frá því kreppan skall á fyrir ári síðan.

Útflutningsgreinar hafa staðið allvel af sér storminn en þær greinar sem byggja á innlendri eftirspurn eiga hins vegar við ramman reip að draga nú um stundir. Þetta endurspeglast í ofangreindum tölum um virðisaukaskylda veltu atvinnugreina en þær sýna að sjávarútvegur má nokkuð vel við una um þessar mundir.

Velta í fiskveiðum jókst um 20% að nafnvirði frá júlí og ágúst í fyrra til sama tímabils í ár. Þá jókst velta í matvæla- og drykkjarvöruiðnaði, sem nær bæði yfir landvinnslu sjávarfangs og matvöruframleiðslu til innlendrar neyslu, um nærri 31% að nafnvirði á ofangreindu tímabili. Að teknu tilliti til verðbólgu má því ætla að raunvirði veltu í þessum greinum hafi aukist á milli ára.

Framleiðsla málma dróst hins vegar saman á milli ára að krónutölu, og því minnkaði velta þar að raunvirði. Aftur á móti virðast flugsamgöngur hafa gengið með ágætum í sumar, en velta í þeim geira jókst um ríflega 32% í krónum talið á tímabilinu. Rekstur hótela og veitingahúsa virðist ekki hafa notið lágs gengis krónu með sama hætti og flugreksturinn, en þó var þar 12% krónutöluaukning í veltu á þessum tíma.

Samdráttur í innlendri eftirspurn undanfarið endurspeglast skýrt í tölum Hagstofu. Þó hefur hægt nokkuð á samdrættinum. Velta í bílasölu og tengdum greinum skrapp saman um nærri fjórðung milli ára í krónum talið.

Veltan í byggingastarfsemi og mannvirkjagerð skrapp að sama skapi saman um 45% á milli ára. Smásöluvelta jókst hins vegar í krónutölu um 7% í júlí og ágúst frá sama tíma í fyrra, sem jafngildir um 1% raunlækkun. Sams konar þróun átti sér stað í sérhæfðri þjónustu af ýmsu tagi. Þá skrapp velta í tómstunda-, menningar- og íþróttastarfsemi saman um 8% að krónutölu á milli ára.

Ofangreindar tölur endurspegla þau umskipti sem orðið hafa í hagkerfinu frá þensluskeiðinu um miðjan áratuginn. Líklegt er að geirar tengdir innlendri eftirspurn á borð við bílasölu, umboðs- og heildverslun og ýmsar greinar smásöluverslunar muni áfram eiga undir högg að sækja, en hagur útflutningsgreina gæti vænkast frekar á næstunni ef það gengur eftir sem virðist vera að koma fram í erlendum hagtölum: Að nú sé botninum náð í kreppunni á heimsvísu og að eftirspurn erlendis muni taka við sér á komandi ársfjórðungum.