Skuldastaða ríkisins ekki svo slæm í alþjóðlegu samhengi

Gangi spá OECD eftir verður hrein skuldastaða hins opinbera á Íslandi talsvert undir 51% meðaltali OECD-ríkja, og á svipuðum slóðum og staða Austurríkis, Hollands og Spánar, svo nokkur dæmi séu tekin.

Þetta kemur fram í Morgunkorni greiningar Íslandsbanka. Þar segir að skuldastaða hins opinbera virðist í grófum dráttum vera í samræmi við nýlegar spár um þróun hennar næsta kastið, ef marka má nýbirtar tölur Hagstofu um stöðu ríkissjóðs í júnílok. Raunar liggja aðeins fyrir tölur um þróun eigna og skulda ríkissjóðs það sem af er árinu, en þær tölur ráða mestu um heildarþróun opinbera geirans þessa dagana.

Heildarskuldir hins opinbera um síðustu áramót námu 93% af vergri landsframleiðslu (VLF) síðasta árs. Miðað við þróun efnahags ríkissjóðs á fyrri hluta árs má ætla að þetta hlutfall hafi hækkað í a.m.k. 110% í júnílok. Til samanburðar má nefna að í nýútkominni skýrslu gerir matsfyrirtækið Fitch ráð fyrir að hlutfallið verði 114% í árslok, og spá OECD frá í júní gerir ráð fyrir að heildarskuldir hins opinbera hér á landi verði 106,5% af VLF um næstu áramót.

Svo hátt hlutfall opinberra skulda af landsframleiðslu er hins vegar ekki óþekkt meðal iðnríkja. Þannig gerir OECD ráð fyrir að hlutfallið í árslok verði 190% í Japan, 123% á Ítalíu, 107% í Grikklandi og 100% í Belgíu.

Hlutfallið fyrir hin Norðurlöndin er svo á bilinu frá 47% (Danmörk) til 63% (Noregur) að mati OECD. Meðaltal fyrir OECD-ríkin verður tæp 92% af VLF í árslok ef spá stofnunarinnar gengur eftir. Jafngildir það hækkun um 13 prósentustig á milli ára, enda hafa nánast öll iðnríkin veitt miklu fjármagni af hálfu hins opinbera út í hagkerfi sín og fjármálakerfi í því skyni að sporna gegn áhrifum fjármálakreppunnar.

Alþjóðlegur samanburður er svo töluvert hagstæðari Íslandi ef horft er til hreinnar skuldastöðu. Þar kemur til að peningalegar eignir hins opinbera á Íslandi eru óvenju miklar í hlutfalli við VLF. Miðað við stöðu hins opinbera um síðustu áramót, og þróun ríkissjóðs síðan þá, má gróflega gera ráð fyrir að hreinar skuldir hins opinbera nemi a.m.k. þriðjungi af landsframleiðslu ársins um þessar mundir. Það rímar nokkurn veginn við spá OECD, sem gerir ráð fyrir að þetta hlutfall verði 31% í árslok.