Hætta á óeðlilegum ákvörðunum

Fjárfestingar Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga og síðar Fjárfestingafélaginu Giftar, voru áhættusamari en nauðsynlegt var og hætta á óeðlilegum ákvörðunum vegna innbyrðis tengsla manna sem þar véluðu um.

Tugir þúsunda Íslendinga og raunar fjöldi fyrirtækja og kaupfélaga áttu réttindi í fjárfestingafélaginu Gift sem stofnað var í hittiðfyrra upp úr Eignarhaldsfélaginu Samvinnutryggingum. Félagið átti ýmsar eignir, til að mynda stóra hluti í Exista og Kaupþingi, Landsbanka einnig í Icelandair og fleiri félögum. Megnið af eignum þess gufaði upp í hruninu. Tapið í fyrra nam næstum sextíu milljörðum og eigið fé neikvætt um næstum fjörutíu.

Eftir hrunið var Lagastofnun háskólans falið að fara yfir málefni félagsins, meðal annars að tilstuðlan Sambands Íslenskra samvinnufélaga. Stefán Már Stefánsson lagaprófessor lauk við skýrsluna í lok október. Hún verður kynnt í fulltrúaráði Eignarhaldsfélagsins síðar í mánuðinum.

Stefán nefnir að áhætta í eignum félagsins hafi ekki verið dreifð, fremur hafi verið fjárfest fyrir háar fjárhæðir í tiltölulega fáum félögum. Einnig að stjórnendur og fyrirtæki sem í hlut áttu hafi í sumum tilvikum verið innbyrðis tengd. Hvort tveggja sé talið leiða til þess að áhætta af fjárfestingum hafi orðið meiri en ella auk þess sem viss hætta hafi skapast á óeðlilegum ákvörðunum. Hins vegar verði ekki annað séð en að félögunum hafi verið stjórnað í samræmi við tilgang þeirra.

Einnig segir í skýrslunni að slíta hefði átt Samvinnutryggingum árið 1994, líkt og við greindum frá í gærkvöldi. Þar kemur meðal annars fram að slíta hefði átt Samvinnutryggingum þegar árið 1994. Fjallað er um hugsanlega bótaskyldu stjórnenda í skýrslunni, gagnvart eigendum félagsins, en hún talin vera fyrnd.