Íþyngja stjórnvöld handhöfum aukinna ökuréttinda?

Á liðnu sumri hefur enn eitt metið verið slegið í fjölda erlendra ferðamanna til Íslands, hvort sem er fljúgandi eða í ört fjölgandi komum skemmtiferðaskipa.

Yfirgnæfandi meirihluti þeirra ferðamanna sem koma til landsins ferðast með hópferðabifreiðum. Ört fjölgandi ferðamenn kalla á fjölgun í hópbifreiðaflotanum, sem kallar á umtalsverða endurnýjun þeirra sem hafa réttindi til að aka slíkum ökutækjum. Á undanförnum árum hefur nám til aukinna ökuréttinda hækkað gríðarlega mikið, sem verður til þess að einstaklingar leggja ekki út í þann kostnað að afla sér þessara réttinda til þess eins að sinna akstri slíkra ökutækja í aukavinnu eins og tíðkast hefur í áratugi. En eins og allir vita er mesti annatími ferðamannaiðnaðarins yfir hásumarið, sem hefur það í för með sér að gríðarlegur fjöldi hlutastarfa skapast í kringum þennan iðnað.

Mikið er um að háskólastúdentar sæki í þessi störf ásamt öðrum sem nýta sumarfríið sitt til að afla auka tekna. Hluta þessarar hækkunar má rekja til þess að hið opinbera hefur lagt auknar álögur á ýmsa hluta námsins með því að innleiða blindandi tilskipanir frá Evrópusambandinu án þess að nýta sér þær undanþágur sem er að finna í tilskipununum sjálfum. Á síðustu misserum hafa stjórnvöld talað fögrum orðum um fjölgun ferðamanna og að ferðamannaiðnaðurinn muni skila auknum gjaldeyristekjum í ríkissjóð.

Með setningu reglugerðar nr. 760/2006 um breytingu á reglugerð nr. 501/1997 um ökuskírteini eru stjórnvöld að innleiða enn eina tilskipunina frá Evrópusambandinu þar sem kveðið er á um grunnþjálfun og reglubundna þjálfun ökumanna tiltekinna ökutækja til vöru- eða farþegaflutninga. Í þessari tilskipun er kveðið á um að þeir sem hafi gild ökuréttindi í flokki D til D1 (farþegaflutninga) og C til C1 (vöruflutninga) þurfi að sækja endurmenntun sem fer fram á 35 stunda námskeiði á fimm ára fresti til að viðhalda atvinnuréttindum sínum. Endurmenntun þessi skal fara fram á vegum ökuskóla sem hefur starfsleyfi til að annast slíka endurmenntun.

Í 11. lið inngangs tilskipunarinnar er kveðið á um „að þessi tilskipun skuli ekki hafa áhrif á réttindi ökumanns sem er handhafi ökuskírteinis, sem er nauðsynlegt til að stunda akstursstarfsemi, fyrir þann dag sem mælt er fyrir um til að fá starfshæfisvottorð sem vottar grunnþjálfun hans eða reglubundna þjálfun“. Í öllum hópferða- og vöruflutningabifreiðum eru ökuritar og eru þeir allra nýjustu þannig að viðkomandi ökumaður þarf sérstakt ökuritakort með innbyggðum örgjörva sem ber að endurnýja á fimm ára fresti.

Hingað til hafa aukin ökuréttindi gilt í tíu ár en árið 2013 verður sú breyting á að gildistími þeirra verður styttur til samræmis við gildistíma ökuritakortsins og endurmenntunarinnar. Allt þetta hefur í för með sér umtalsverð útgjöld fyrir handhafa slíkra réttinda, sem verður til þess að þeir sem stundað hafa slíka aukavinnu munu hverfa frá þar sem sá kostnaður sem viðkomandi þarf að leggja út í til að viðhalda atvinnuréttindum er slíkur að enginn ávinningur er lengur til staðar.

Er það ætlun samgönguráðherra að drepa þessar stéttir eða ætlar hann að beita sér fyrir breytingum sem stuðla að eðlilegri endurnýjun í þessum starfsstéttum?

Höfundur er viðskiptalögfræðingur og með M.A. í skattarétti.