Norrænt velferðarkerfi á Íslandi III

Guðmundur Magnússon skrifar um kreppu og kjaraskerðingu

Öryrkjabandalag Íslands leggur þunga áherslu á að í næstu fjárlögum verði þær skerðingar sem lagðar voru á lífeyrisþega í sumar dregnar til baka. Því lengri tími sem líður er meiri hætta á að þær festist og þau loforð að þetta væru aðeins tímabundnar ráðstafanir gleymist. Eftir mikla vinnu lagði nefnd á vegum félags- og tryggingamálaráðuneytisins fram drög að skýrslu um nýskipan almannatrygginga með tillögum að breytingum á kerfinu. Þar er margt áhugavert og jákvætt, en ÖBÍ gerir þó nokkrar athugasemdir og hefur skilað umsögn þar um. Þar er lögð áhersla á að kjör lífeyrisþega verði ekki skert meira en orðið er.

Í drögunum er lagt til að einfalda kerfið, sem er að sjálfsögðu til bóta. Þó er vert að hafa í huga að ýmis sértæk úrræði eru nauðsynleg, s.s. bótaflokkurinn aldurstengd örorka sem var komið á til að jafna stöðu þeirra sem eru fæddir með fötlun eða fatlast ungir og nauðsynlegt er að hann falli ekki niður við 67 ára aldurinn, ens og nú. Aðrir bótaflokkar sem ekki má skerða og verður heldur að bæta í eru, t.d. maka- og umönnunarbætur, bensínstyrkur og bætur vegna mikils lyfjakostnaðar.

Samhliða var önnur nefnd að störfum sem átti að gera tillögu að nýju örorkumati og aukinni atvinnuþátttöku með bættri starfsendurhæfingu. Enn er ekki komin niðurstaða í þá vinnu en hún er væntanleg á næstunni. Hér er um mjög vandasamt verk að ræða og ekki von að verði að veruleika alveg á næstunni. Þó ætti að vera mögulegt að efla starfsendurhæfinguna nú þegar, eins og staðið hefur til árum saman.

Kreppur eru tækifæri til endurskoðunar og nýbreytni. Það er því mikilvægt að Öryrkjabandalag Íslands og stjórnvöld taki höndum saman til að vinna að betra samfélagi þar sem mannréttindi og aukin lífsgæði eru lögð til grundvallar. Stöndum saman, virðum hvert annað og vinnum saman að bættu samfélagi. Kjörorð Evrópusamtaka fatlaðra eru: Ekkert um okkur án okkar.

Höfundur er varaformaður ÖBÍ.