Titringurinn enn til staðar

Jón Aðalsteinn Bergsveinsson

skrifar

Gengi hlutabréfa lækkaði nokkuð á fjármálamörkuðum í Evrópu og Asíu í gær í kjölfar niðursveiflu á bandarískum markaði á mánudag. Bandaríski markaðurinn hafði reyndar tekið ágætlega við sér í lok síðustu viku eftir að viðskiptaráðuneyti Bandaríkjanna greindi frá því að sala á nýjum fasteignum hefði verið langt umfram spár auk þess sem eftirspurn eftir varanlegum neysluvörum, svo sem bílum og húsbúnaði, hefði verið meiri en gert var ráð fyrir.

Ljóst þykir að enn sé nokkur titringur í kerfinu líkt og sannaðist í byrjun vikunnar þegar gögn sýndu að endursala á fasteignum í Bandaríkjunum hefði dregist nokkuð saman í síðasta mánuði en sala á fasteignum hefur ekki verið með minna móti í fimm ár. Samdrátturinn er hins vegar mismikill eftir svæðum enda jókst salan á sumum stöðum, svo sem í NA-hluta Bandaríkjanna á meðan hún stóð í stað í suðurhlutanum. Í ofanálag lækkaði verð á fasteignum á sama tíma talsvert á milli mánaða og hefur lækkanaferli nú staðið yfir vestanhafs í eitt ár. Þessi þróun hefur skilað sér í því að óseldar fasteignir í Bandaríkjunum hafa ekki verið fleiri í heil 16 ár, að sögn fréttaveitu Bloomberg.

Fréttir af fasteignamarkaði í Bandaríkjunum ráða þannig enn nokkru um þróun á alþjóðlegum hlutabréfamörkuðum. Eins og margoft hefur komið fram liggur rót niðursveiflu á alþjóðlegum hlutabréfamarkaði í miklum samdrætti á fasteignalánamarkaði í Bandaríkjunum í kjölfar aukinna vanskila einstaklinga með litla greiðslugetu sem fyrst varð vart á vordögum.

Nokkur fyrirtæki í Bandaríkjunum, sem hafa einbeitt sér að lánveitingum til einstaklinga í þessum flokki, hafa horft upp á sjóði sína tæmast og hafa nokkur þeirra farið í þrot. Þá berjast önnur í bökkum, þar á meðal nokkur af stærstu fasteignalánafyrirtækjum landsins. Fjármálafyrirtæki hafa af þessum sökum hert frekar útlánareglur sínar og gert meðal annars kröfur um að einstaklingar sýni fram á betri fjárhagslegan stöðugleika en áður.

Greinendur sjá ekki fyrir endann á hremmingum á bandarískum fasteignamarkaði og telja næsta öruggt að aðgerðir lánastofnana muni aðeins gera fólki í fasteignakaupahugleiðingum erfiðara um vik og jafnvel halda þeim frá fasteignakaupum. Það muni svo skila sér í því að fasteignum á söluskrá muni enn fjölga á næstu mánuðum auk þess sem hætta sé á að samdrátturinn komi niður á einkaneyslu en slíkt getur dregið úr hagvexti í Bandaríkjunum, að mati Bloomberg.