Ríkið hefur þurft að borga bætur

Ríkissjóður hefur þurft að greiða bætur vegna mistaka við útgáfu veðbókarvottorðs. Ekki var getið um á vottorðinu að jörðin væri óðalsjörð. Það var við embættið á Eskifirði sem mistökin voruð gerð fyrir rúmum tíu árum. Sýslumaðurinn í Reykjavík getur ekki útilokað að á embættið hans gætu fallið ábyrgðir vegna veðsetninga á óðalsjörðinni Brautarholti á Kjalarnesi. En það er svipað Eskifjarðarmálinu. Ríkissjóði var gert með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur, á árinu1995. að greiða Landsbanka Íslands bætur upp á 421 þúsund krónur ásamt vöxtum vegna veða sem tekin höfðu verið í óðalsjörð á Austurlandi. Í málinu þótti óumdeilt að þinglýsingardómara hafi orðið á mistök við útgáfu veðabókavottorðs árið 1990 þar sem hann gat þess ekki að jörðin sem var verið að vestetja væri ættaróðal. Sömu mistök voru gerð þegar þinglýsa átti skuldabréfinu. Bankinn taldi sig vera með tryggingu fyrir endurgreiðslu lánsins, enda voru engir fyrirvara um annað í veðbókinni. Þá segir í dómnum að megin tilgangur þinglýsinga sé að stuðla að öruggum viðskiptum einkum með fasteignir og skapa þannig grundvöll fyrir eðlilegar lánastarfsemi. Skuld óðalsbóndans við Landsbankanum fór í vanskil og hóf bankinn innheimtu og uppboðsaðgerðir. Bóndinn mótmælti aðgerðunum og vísaði til þess að jörðin væri óðal. Sýslumaðurinn á Eskifirði stöðvaði nauðungarsöluna og var sú ákvörðun staðfest bæði í héraðsdómi og Hæstarétti. Síðar var bóndinn gerður gjaldþrota án þess að greiðslur hefðu fengist upp í kröfur þar sem óðalsjörðin féll ekki undir skiptin. Í þrotabú Brautarholts á KB-banki hæstu kröfurnar eða um 150 milljónir króna. Sýslumaðurinn í Reykjavík stöðvaði uppboðsferli á jörðinni þar sem um Brautarholt er óðalsjörð. "Endanlegur dómur um hvað muni gerast hefur ekki gengið. Sýslumaður hefur hafnað uppboðskröfunni og mun krafan væntanlega fara fyrir héraðsdóm. Við munum fara alla leið og láta á það reyna hvort uppboðið sé heimilt eða ekki," sagði Helgi Sigurðsson, yfirmaður lögfræðideildar KB-banka í samtalið við Fréttablaðið.