Verum ekki lítil - Ákall til ungu kynslóðarinnar Kristrún Ágústsdóttir skrifar 28. ágúst 2026 10:32 Þegar ég hóf nám við Háskóla Íslands fyrir tveimur árum hafði ég ekki mikinn áhuga á stúdentapólitík. Það kemur þeim sem þekkja mig kannski á óvart, enda hef ég alltaf haft mikinn áhuga á stjórnmálum og gaman af félagsstörfum. Stúdentapólitíkina þekkti ég þó aðeins lauslega og taldi ég hana ekki vera fyrir mig. Ég vissi að þar væru tvær fylkingar, Vaka og Röskva, og eins og svo margir hafði ég einhverja fyrirframgefna mynd af hvorri þeirra. Þegar leið á veturinn neyddist ég síðan, eins og flestir háskólanemar, til að kynnast stúdentapólitíkinni betur. Ekki endilega af eigin frumkvæði, heldur í gegnum samfélagsmiðla, kosningabaráttu og auðvitað símtölin. Því ef það er eitthvað sem Vaka og Röskva geta sameinast um þá er það trúin á að háskólanemar svari í símann. Þegar ég fór loksins að hlusta á það sem báðar hreyfingarnar höfðu að segja varð mér ljóst að ég vildi ekki velja fylkingu út frá fyrirframákveðnum hugmyndum. Ég kynnti mér málin og tók síðan afstöðu. Ég valdi Vöku. Það sem heillaði mig við Vöku er að þar kemur saman fólk með ólíkan bakgrunn og ólíkar pólitískar skoðanir, en sameinast um ákveðin grunngildi og sameiginlega hagsmuni. Maður þarf ekki að vera sammála um allt til að geta setið við sama borð og unnið saman. Það er þess vegna sem mér finnst umræðan um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst stundum svo einkennileg. Háskólinn kennir manni margt, en eitt af því mikilvægasta er hvernig maður kemst að niðurstöðu. Að afla sér upplýsinga, kynna sér heimildir, spyrja spurninga og beita gagnrýninni hugsun. Við eigum ekki að byrja á svarinu og leita svo að rökum sem passa við það. Við eigum að kanna málið fyrst og taka síðan afstöðu. Þess vegna finnst mér umræðan fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna oft svo einkennileg. Á morgun erum við ekki að kjósa um aðild að Evrópusambandinu, heldur um aðildarviðræður. Með já-i fáum við samning á borðið og þar með svör við spurningunum sem skipta okkur máli. Við eigum ekkert að óttast slíkt ferli. Noregur hefur tvisvar farið í aðildarviðræður við ESB, fengið samning og kosið um hann í þjóðaratkvæðagreiðslu. Í bæði skiptin sögðu Norðmenn nei og gengu einfaldlega ekki inn. Já núna varðveitir því bæði framtíðar já-ið og framtíðar nei-ið. Það heldur báðum dyrum opnum og gefur okkur tækifæri til að taka þessa stóru ákvörðun þegar við vitum raunverulega hvað okkur stendur til boða. Það gerir nei ekki. Nei lokar dyrunum áður en við vitum hvað er hinum megin og byggir ákvörðunina á ágiskunum. Á rúmri öld höfum við Íslendingar öðlast fullveldi og sjálfstæði, byggt upp öflugri sjávarútveg, umbreytt landbúnaði og tekið gríðarlegum framförum á öllum sviðum. Það er saga sterkra og framsýnna Íslendinga sem þorðu að líta út fyrir landsteinana, sækja sér þekkingu og semja um eigin hagsmuni. Við höfum ekki náð þessum árangri með því að gefa okkur fyrirfram að niðurstaðan yrði slæm. Við höfum farið sterk, stolt og örugg að samningaborðinu og barist fyrir því sem skiptir okkur máli. Af hverju ætti Ísland að gera eitthvað annað? Við erum lítil þjóð, en við eigum ekki að gera lítið úr okkur sjálfum eða gefa okkur fyrirfram að við getum ekki náð góðri niðurstöðu. Þann 29. ágúst vil ég ekki loka neinum dyrum fyrir Ísland vegna þess að ég er ekki alveg viss. Ég vil kynna mér valkostina með því að fá svörin á borðið og taka þannig upplýsta ákvörðun. Þess vegna ætla ég að segja já til að sjá þann 29. ágúst. Höfundur er verkfræðinemi við HÍ. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Verðmætin verða ekki til af sjálfu sér Hafdís Gunnarsdóttir Skoðun Til foreldra trans barna og ungmenna María Gunnarsdóttir Skoðun 60 milljarðarnir sem enginn talar um Kári Sigurðsson Skoðun Laxeldi á Seyðisfirði Kristján Ingimarsson Skoðun Erum við að borða það sem við höldum að við séum að borða? Elísabet Reynisdóttir Skoðun Lyf eru fjárfesting í fólki og framtíðinni Erla Sigríður Skarphéðinsdóttir Skoðun Þrjú höfuð eru betri en eitt Sæþór Randalsson Skoðun Allir vinna – fjárfestum í því sem við eigum Birna Ósk Einarsdóttir Skoðun Ekki er allt gull sem glóir Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Spyrjið okkur hvað við sjáum á TikTok Lena Amirsdóttir Mulamuhic Skoðun Skoðun Skoðun Af hverju ekki hún? Thelma Kristín Kvaran skrifar Skoðun Norrænt sambandsríki – næsta skref! Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Hvers vegna eru niðurstöður PISA leyndarmál? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Ekki er allt gull sem glóir Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Verðmætin verða ekki til af sjálfu sér Hafdís Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvað varð um tillögurnar? Ragnhildur Jónsdóttir skrifar Skoðun Spyrjið okkur hvað við sjáum á TikTok Lena Amirsdóttir Mulamuhic skrifar Skoðun Erum við að borða það sem við höldum að við séum að borða? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Lyf eru fjárfesting í fólki og framtíðinni Erla Sigríður Skarphéðinsdóttir skrifar Skoðun Mikilvæg niðurstaða fyrir launafólk Finnbjörn A. Hermannsson skrifar Skoðun Valkvætt samhengi Ásdísar svo hún geti teiknað upp réttu fyrirsögnina Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Laxeldi á Seyðisfirði Kristján Ingimarsson skrifar Skoðun Til foreldra trans barna og ungmenna María Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Vextir og vöxtur nýsköpunar Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Allir vinna – fjárfestum í því sem við eigum Birna Ósk Einarsdóttir skrifar Skoðun Þrjú höfuð eru betri en eitt Sæþór Randalsson skrifar Skoðun Náttúruverndargjald: Rétt hugmynd, of þröng útfærsla Guðmundur Björnsson skrifar Skoðun 60 milljarðarnir sem enginn talar um Kári Sigurðsson skrifar Skoðun Skólamál verða ekki byggð á hentistefnu Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Rétt mönnun í hjúkrun er fjárfesting í öryggi og gæðum Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Sá sem vinnur gervigreindarstríðið vinnur heiminn. En hver ræður þá heiminum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Bær í vexti - nýtt aðalskipulag Hafnarfjarðar Stefán Már Gunnlaugsson skrifar Skoðun Áhrifavaldar já, Gestgjafinn nei Sigríður Dagný Sigurbjörnsdóttir skrifar Skoðun Forvarnir gerast ekki af sjálfu sér Arna Hrönn Aradóttir,Sigríður Arndís Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hvað kostar venjulegt líf? Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Persónulegt níð skilar engum árangri Halldóra Sigr. Sveinsdóttir skrifar Skoðun Hvað fáum við fyrir reikninginn? Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Samstaða um Suðurnesin sem drifkraft vaxtar Berglind Kristinsdóttir,Pálmi Freyr Randversson,Guðjón Skúlason skrifar Skoðun Hvað fær Ísland fyrir fiskeldi? Kristinn H. Gunnarsson skrifar Skoðun Byggingalóðir – tækifæri fyrir ungt fólk í húsnæðisleit eða hilluskraut fjármagnseigenda? Jón Pálsson skrifar Sjá meira
Þegar ég hóf nám við Háskóla Íslands fyrir tveimur árum hafði ég ekki mikinn áhuga á stúdentapólitík. Það kemur þeim sem þekkja mig kannski á óvart, enda hef ég alltaf haft mikinn áhuga á stjórnmálum og gaman af félagsstörfum. Stúdentapólitíkina þekkti ég þó aðeins lauslega og taldi ég hana ekki vera fyrir mig. Ég vissi að þar væru tvær fylkingar, Vaka og Röskva, og eins og svo margir hafði ég einhverja fyrirframgefna mynd af hvorri þeirra. Þegar leið á veturinn neyddist ég síðan, eins og flestir háskólanemar, til að kynnast stúdentapólitíkinni betur. Ekki endilega af eigin frumkvæði, heldur í gegnum samfélagsmiðla, kosningabaráttu og auðvitað símtölin. Því ef það er eitthvað sem Vaka og Röskva geta sameinast um þá er það trúin á að háskólanemar svari í símann. Þegar ég fór loksins að hlusta á það sem báðar hreyfingarnar höfðu að segja varð mér ljóst að ég vildi ekki velja fylkingu út frá fyrirframákveðnum hugmyndum. Ég kynnti mér málin og tók síðan afstöðu. Ég valdi Vöku. Það sem heillaði mig við Vöku er að þar kemur saman fólk með ólíkan bakgrunn og ólíkar pólitískar skoðanir, en sameinast um ákveðin grunngildi og sameiginlega hagsmuni. Maður þarf ekki að vera sammála um allt til að geta setið við sama borð og unnið saman. Það er þess vegna sem mér finnst umræðan um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst stundum svo einkennileg. Háskólinn kennir manni margt, en eitt af því mikilvægasta er hvernig maður kemst að niðurstöðu. Að afla sér upplýsinga, kynna sér heimildir, spyrja spurninga og beita gagnrýninni hugsun. Við eigum ekki að byrja á svarinu og leita svo að rökum sem passa við það. Við eigum að kanna málið fyrst og taka síðan afstöðu. Þess vegna finnst mér umræðan fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna oft svo einkennileg. Á morgun erum við ekki að kjósa um aðild að Evrópusambandinu, heldur um aðildarviðræður. Með já-i fáum við samning á borðið og þar með svör við spurningunum sem skipta okkur máli. Við eigum ekkert að óttast slíkt ferli. Noregur hefur tvisvar farið í aðildarviðræður við ESB, fengið samning og kosið um hann í þjóðaratkvæðagreiðslu. Í bæði skiptin sögðu Norðmenn nei og gengu einfaldlega ekki inn. Já núna varðveitir því bæði framtíðar já-ið og framtíðar nei-ið. Það heldur báðum dyrum opnum og gefur okkur tækifæri til að taka þessa stóru ákvörðun þegar við vitum raunverulega hvað okkur stendur til boða. Það gerir nei ekki. Nei lokar dyrunum áður en við vitum hvað er hinum megin og byggir ákvörðunina á ágiskunum. Á rúmri öld höfum við Íslendingar öðlast fullveldi og sjálfstæði, byggt upp öflugri sjávarútveg, umbreytt landbúnaði og tekið gríðarlegum framförum á öllum sviðum. Það er saga sterkra og framsýnna Íslendinga sem þorðu að líta út fyrir landsteinana, sækja sér þekkingu og semja um eigin hagsmuni. Við höfum ekki náð þessum árangri með því að gefa okkur fyrirfram að niðurstaðan yrði slæm. Við höfum farið sterk, stolt og örugg að samningaborðinu og barist fyrir því sem skiptir okkur máli. Af hverju ætti Ísland að gera eitthvað annað? Við erum lítil þjóð, en við eigum ekki að gera lítið úr okkur sjálfum eða gefa okkur fyrirfram að við getum ekki náð góðri niðurstöðu. Þann 29. ágúst vil ég ekki loka neinum dyrum fyrir Ísland vegna þess að ég er ekki alveg viss. Ég vil kynna mér valkostina með því að fá svörin á borðið og taka þannig upplýsta ákvörðun. Þess vegna ætla ég að segja já til að sjá þann 29. ágúst. Höfundur er verkfræðinemi við HÍ.
Skoðun Valkvætt samhengi Ásdísar svo hún geti teiknað upp réttu fyrirsögnina Eydís Inga Valsdóttir skrifar
Skoðun Sá sem vinnur gervigreindarstríðið vinnur heiminn. En hver ræður þá heiminum? Sigvaldi Einarsson skrifar
Skoðun Forvarnir gerast ekki af sjálfu sér Arna Hrönn Aradóttir,Sigríður Arndís Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Samstaða um Suðurnesin sem drifkraft vaxtar Berglind Kristinsdóttir,Pálmi Freyr Randversson,Guðjón Skúlason skrifar
Skoðun Byggingalóðir – tækifæri fyrir ungt fólk í húsnæðisleit eða hilluskraut fjármagnseigenda? Jón Pálsson skrifar