Loddaralist í aðdraganda 29. ágúst Daði Freyr Ólafsson skrifar 15. ágúst 2026 18:15 Þessa dagana berst dreifiefni inn um póstlúgur landsmanna frá báðum fylkingum í Evrópumálunum. Þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst snýst formlega um hvort hefja skuli aðildarviðræður, um að „kíkja í pakkann" eins og það er kallað. Ríkisstjórninni, oft kenndri við Valkyrjurnar, má telja tvennt til tekna: hert eftirlit á landamærunum og endurskipulagningu einkunnakerfis grunnskólanna. Kosningaloforðin voru hins vegar önnur og stærri. Vextir skyldu barðir niður með sleggju, verðbólgan hamin og hvorki aðildarviðræður né þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB settar á dagskrá. Nú, einu og hálfu ári síðar, mælist verðbólga meiri en fyrir kosningar, sleggjan hefur ekki fundist og þjóðaratkvæðagreiðslan fer fram eftir hálfan mánuð. Bilið milli orða og efnda er orðið að vinnulagi – það er loddaralistin. Alvarlegasti þáttur hennar er framsetningin á því hvað sé í húfi. Landsmönnum er talin trú um að aðild hafi óveruleg áhrif á ríkissjóð. Í umfjöllun utanríkisráðuneytisins frá því í júní er nettóframlag Íslands til ESB metið á 10–15 milljarða króna á ári og „aðildargjaldið" sagt 2–7 milljarðar króna þegar EES-kostnaður er dreginn frá, fjögurra setninga mat án heimildar, án viðmiðunarárs og án þess að brúttógreiðslan sé nefnd. Óháð úttekt Samtaka skattgreiðenda, reiknuð eftir eigin fjármögnunarreglum ESB og sannreynd á raungreiðslum Finnlands og Króatíu, setur nettókostnaðinn á 23–44 milljarða króna á ári með miðgildi um 34 milljarða króna. Hagstæðasti endinn á því bili er helmingi hærri en efri mörk opinberu tölunnar. Samtökin töldu framsetninguna nógu alvarlega til að senda formlegt erindi til lýðræðis- og mannréttindaskrifstofu ÖSE. Trén í frumskógi ESB eru mörg og skógurinn er bæði stór og þéttur, eins og góður maður komst að orði. Sá sem einblínir á opinberu töluna sér hvorki skóginn né trén. Kjósendur eiga rétt á heildarmyndinni áður en gengið er að kjörborðinu 29. ágúst. Höfundur er ritstjóri evropumalin.is og stendur að baki jatiladfela.com Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið 48 manna stjórn – er þess virkilega þörf? Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir Skoðun Frjósemisvarðveisla; Jafnt aðgengi að framtíðinni Ragnhildur Þóra Hafsteinsdóttir Skoðun 20 kíló af þjóðarskömm Hjálmtýr Heiðdal Skoðun Hvað gerist þegar ótti er endurtekinn nógu oft til að fordómar fari að líta út eins og heilbrigð skynsemi? Inga V. Henriksen Bergdal Skoðun Hvað breyttist þegar þjóðin sagði nei? Hilmar Kristinsson Skoðun Þið eruð trömpistar ... sagði orkuráðherra Kristín Helga Gunnarsdóttir Skoðun Þau sem eftir sitja Auður Erla Gunnarsdóttir Skoðun Má segja að börn á Íslandi hafi það gott? Hjördís Eva Þórðardóttir Skoðun Kostir og gallar Schengen Aðalsteinn Júlíus Magnússon Skoðun Kílómetragjald á umönnun Alma Ýr Ingólfsdóttir,Guðmundur Ármann Pétursson,Stefanía Hulda Marteinsdóttir,Vigdís Gunnarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun HMS vill dýrari byggingar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Þegar að náttúruvernd fer úr tísku Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Þið eruð trömpistar ... sagði orkuráðherra Kristín Helga Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Konur fjárfestum! Iða Brá Benediktsdóttir skrifar Skoðun Hvað gerist þegar ótti er endurtekinn nógu oft til að fordómar fari að líta út eins og heilbrigð skynsemi? Inga V. Henriksen Bergdal skrifar Skoðun 48 manna stjórn – er þess virkilega þörf? Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir skrifar Skoðun Má segja að börn á Íslandi hafi það gott? Hjördís Eva Þórðardóttir skrifar Skoðun Þau sem eftir sitja Auður Erla Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35 borgar ekki reikningana Elliði Vignisson skrifar Skoðun Háskólar eiga að leggja áherslu á árangur, ekki fólk Aðalbjörn Jóhannsson skrifar Skoðun Von er ekki aðgerð Hermína Gunnþórsdóttir,Sigrún Helga Snæbjörnsdóttir skrifar Skoðun Kílómetragjald á umönnun Alma Ýr Ingólfsdóttir,Guðmundur Ármann Pétursson,Stefanía Hulda Marteinsdóttir,Vigdís Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Við erum náttúran – náttúran er við Harpa Fönn Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Frjósemisvarðveisla; Jafnt aðgengi að framtíðinni Ragnhildur Þóra Hafsteinsdóttir skrifar Skoðun Byggjum upp netöryggisgetu og fögnum áfangasigrum Hrannar Ásgrímsson skrifar Skoðun Menntun þarf ekki að þýða tekjutap Ólína Kjerúlf Þorvarðardóttir skrifar Skoðun Kostir og gallar Schengen Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun 20 kíló af þjóðarskömm Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Hvað breyttist þegar þjóðin sagði nei? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Stjórnun gervigreindar og öryggi Marinó G. Njálsson skrifar Skoðun Hafrannsóknastofnun vissi af gloppunni en gerði ekkert Þórólfur Júlían Dagsson skrifar Skoðun Reikningurinn sem svefninn getur ekki borgað Grétar Þór Guðjohnsen skrifar Skoðun Er þetta allt sama tóbakið? Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Danski bærinn Akureyri Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Píeta samtökin í 10 ár Hildur Eir Bolladóttir skrifar Skoðun Fimm mínútur sem geta skipt sköpum í neyð Birna G. Magnadóttir skrifar Skoðun Hvenær verður nóg nóg? Borgar Antonsson (Boggi Tona) skrifar Skoðun Hvað merkir íslenskt nei? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Meðaltalið borgar ekki húsaleiguna Finnbjörn A. Hermannsson skrifar Skoðun Geta stofnanir sparað og bætt þjónustuna? Karl Steinar Óskarsson skrifar Sjá meira
Þessa dagana berst dreifiefni inn um póstlúgur landsmanna frá báðum fylkingum í Evrópumálunum. Þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst snýst formlega um hvort hefja skuli aðildarviðræður, um að „kíkja í pakkann" eins og það er kallað. Ríkisstjórninni, oft kenndri við Valkyrjurnar, má telja tvennt til tekna: hert eftirlit á landamærunum og endurskipulagningu einkunnakerfis grunnskólanna. Kosningaloforðin voru hins vegar önnur og stærri. Vextir skyldu barðir niður með sleggju, verðbólgan hamin og hvorki aðildarviðræður né þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB settar á dagskrá. Nú, einu og hálfu ári síðar, mælist verðbólga meiri en fyrir kosningar, sleggjan hefur ekki fundist og þjóðaratkvæðagreiðslan fer fram eftir hálfan mánuð. Bilið milli orða og efnda er orðið að vinnulagi – það er loddaralistin. Alvarlegasti þáttur hennar er framsetningin á því hvað sé í húfi. Landsmönnum er talin trú um að aðild hafi óveruleg áhrif á ríkissjóð. Í umfjöllun utanríkisráðuneytisins frá því í júní er nettóframlag Íslands til ESB metið á 10–15 milljarða króna á ári og „aðildargjaldið" sagt 2–7 milljarðar króna þegar EES-kostnaður er dreginn frá, fjögurra setninga mat án heimildar, án viðmiðunarárs og án þess að brúttógreiðslan sé nefnd. Óháð úttekt Samtaka skattgreiðenda, reiknuð eftir eigin fjármögnunarreglum ESB og sannreynd á raungreiðslum Finnlands og Króatíu, setur nettókostnaðinn á 23–44 milljarða króna á ári með miðgildi um 34 milljarða króna. Hagstæðasti endinn á því bili er helmingi hærri en efri mörk opinberu tölunnar. Samtökin töldu framsetninguna nógu alvarlega til að senda formlegt erindi til lýðræðis- og mannréttindaskrifstofu ÖSE. Trén í frumskógi ESB eru mörg og skógurinn er bæði stór og þéttur, eins og góður maður komst að orði. Sá sem einblínir á opinberu töluna sér hvorki skóginn né trén. Kjósendur eiga rétt á heildarmyndinni áður en gengið er að kjörborðinu 29. ágúst. Höfundur er ritstjóri evropumalin.is og stendur að baki jatiladfela.com
Hvað gerist þegar ótti er endurtekinn nógu oft til að fordómar fari að líta út eins og heilbrigð skynsemi? Inga V. Henriksen Bergdal Skoðun
Kílómetragjald á umönnun Alma Ýr Ingólfsdóttir,Guðmundur Ármann Pétursson,Stefanía Hulda Marteinsdóttir,Vigdís Gunnarsdóttir Skoðun
Skoðun Hvað gerist þegar ótti er endurtekinn nógu oft til að fordómar fari að líta út eins og heilbrigð skynsemi? Inga V. Henriksen Bergdal skrifar
Skoðun Kílómetragjald á umönnun Alma Ýr Ingólfsdóttir,Guðmundur Ármann Pétursson,Stefanía Hulda Marteinsdóttir,Vigdís Gunnarsdóttir skrifar
Hvað gerist þegar ótti er endurtekinn nógu oft til að fordómar fari að líta út eins og heilbrigð skynsemi? Inga V. Henriksen Bergdal Skoðun
Kílómetragjald á umönnun Alma Ýr Ingólfsdóttir,Guðmundur Ármann Pétursson,Stefanía Hulda Marteinsdóttir,Vigdís Gunnarsdóttir Skoðun