Ísland sé aðkomuleið Bandaríkjamanna að norðurslóðum Jón Þór Stefánsson skrifar 9. júlí 2026 23:35 Kristrún Frostadóttir og Donald Trump voru bæði á leiðtogafundi Nató. Á milli þeirra er Giorgia Meloni. EPA Ísland og norðurslóðir eru nú nokkuð í umræðunni í tengslum við leiðtogafund NATÓ sem fram fór í Tyrklandi. Sú áhersla hefur aukist verulega og mun aukast á næstunni að sögn Alberts Jónssonar, sérfræðings í alþjóðastjórnmálum, nú þegar hafísinn hörfar og aðgengi eykst. „Bandaríkin eru eina NATÓ ríkið sem mun geta gert sig gildandi, svo einhverju máli skiptir, á norðurslóðum. Ísland er náinn bandamaður Bandaríkjanna. Og horfðu svo á landakortið, þá sérðu það, eins og Bandarísk stjórnvöld segja: Ísland er aðkomuleið okkar að norðurslóðum,“ sagði Albert í kvöldfréttum Sýnar. „Við munum verða vör við þetta hlutverk, ef svo má orða það. Það mun þá aukast.“ Hann telur að leiðtogafundurinn hafi farið vel fram. „Það er almennt litið svo á sýnist mér að fundurinn hafi heppnast vel, hvað þennan samstöðuþátt varðaði, það vantaði upp á það eftir það sem á undan gekk, en það tókst mjög vel. Þarna eru ítrekaðar og staðfestar grundvallarskuldbindingar bandalagsríkjanna,“ sagði hann. „Annað sem er mjög merkilegt er að í yfirlýsingu fundarins birtist beinlínis samkomulag um að Evrópuríkin og Kanada beri meiri ábyrgð á vörnum bandalagsins, vörnum Evrópu. Þarna hefur tekist að snúa við áratugalangri sögu núnings og leiðinda og deilna í bandalaginu sem stafa af því að Bandaríkin hafa þurft að taka á sig hlutfallslega meiri byrgðar af því að halda bandalaginu gangandi,“ sagði Albert og tók fram að það sé gert fyrir tilstilli Trumps, en líka vegna stríðsins í Úkraínu. Jafnframt segir Albert að NATÓ sé að breytast í takt við breytingar á heimsmyndinni þar sem þungamiðjan sé að færast til Asíu og Kyrrahafsins, frá Evrópu og Atlantshafi. Aðspurður um Grænland sagði Albert: „Grænland skiptir feykilega miklu máli fyrir öryggi Bandaríkjanna, og ekki bara það heldur líka fyrir öryggi bandamanna Bandaríkjanna, og afhverju? Nyrst í Grænlandi er herstöð sem heitir á grænlensku Pituffik, og hét áður Thule. Þar eru stórar ratsjárstöðvar sem horfa yfir pólinn á Rússland. Þessar stöðvar eiga að vara við hugsanlegri eldflaugaárás frá Rússlandi á Norður-Ameríku,” segir Albert. Nú vilji Bandaríkin auka loftvarnir sínar þar, og eru að ræða við Grænland og Danmörku um það. Trump tali þó um yfirráð yfir Grænlandi. „Hann beitti mjög ósmekklegum hótunum á tímabili, sem mér þótti nú aldrei trúverðugar og voru líklega ekki settar fram í alvöru, um valdbeitingu, en nú er hann meira að tala um að kaupa Grænland. Tilgátan er sú að hann vilji verða sá forseti sem bætti Grænlandi við Bandaríkin með sama hætti og Andrew Jackson bætti Alaska við Bandaríkin.“ Norðurslóðir Bandaríkin Rússland Hótanir Bandaríkjanna vegna Grænlands Grænland Mest lesið Bein útsending: Marco Rubio heimsækir Ísland Innlent Rubio: Ísland í miðjunni Innlent Skora á borgina að bæta ekki við beygjuvasa Innlent Bjarni segir ekkert hæft í að verið sé að úthýsa Aþenu Innlent Verði að gera fyrirvara við rannsókn um karlmennsku Innlent Umdeildur metsöluhöfundur látinn Erlent Portúgalsfarinn á bak við lás og slá Innlent Þurfa að hætta við mótorakaup fáist ekki fé frá ríkinu Innlent Afgerandi niðurstaða um að slíta kjarasamningum Innlent Leit að eftirmanni Harðar hefði hafist í haust eða vetur Innlent Fleiri fréttir Engar leyniskyttur gættu Rubio Hafnar sælgætis- og fæðingarorlofsmálum sem rökum fyrir bókun 35 Bíði og bíði eftir Bjarna Leita manna sem grunaðir eru um hópárás Hafi þegar tryggt fjármögnun varamótoranna Guðmundur Fertram og Fanney opna nýsköpunarsetur Segir gjald fyrir túlkun eftir þrjú ár sanngjarna kröfu „Viljum ekki að það sé verið að leika sér að fullveldi Íslands“ Ný skýrsla Umhverfis- og orkustofnunar: Hverfandi líkur á að olía finnist á Drekasvæðinu Rubio farinn af landi brott Verði að gera fyrirvara við rannsókn um karlmennsku Leit að eftirmanni Harðar hefði hafist í haust eða vetur Bjarni segir ekkert hæft í að verið sé að úthýsa Aþenu Samtalið efnismeira en áður þó talsverð gjá sé á milli Einn í framboði til varaformanns enn sem komið er Ögurstund í kjaramálum og Marco Rubio í heimsókn Skora á borgina að bæta ekki við beygjuvasa Rubio: Ísland í miðjunni Þurfa að hætta við mótorakaup fáist ekki fé frá ríkinu Bein útsending: Marco Rubio heimsækir Ísland Tvær líkamsárásir á borði lögreglu Brotist inn í fjóra bíla í þremur hverfum Afgerandi niðurstaða um að slíta kjarasamningum Auglýsingatekjur Rúv undir fyrirhuguðu þaki þrjú ár í röð Fengu heimild til þess að segja upp kjarasamningum Öflugur jarðskjálfti í Bárðarbungu Meiri líkur en minni á að kjarasamningum verði sagt upp Rubio lentur á Íslandi Hafna ásökunum um svik og benda á stjórnvöld Portúgalsfarinn á bak við lás og slá Sjá meira
„Bandaríkin eru eina NATÓ ríkið sem mun geta gert sig gildandi, svo einhverju máli skiptir, á norðurslóðum. Ísland er náinn bandamaður Bandaríkjanna. Og horfðu svo á landakortið, þá sérðu það, eins og Bandarísk stjórnvöld segja: Ísland er aðkomuleið okkar að norðurslóðum,“ sagði Albert í kvöldfréttum Sýnar. „Við munum verða vör við þetta hlutverk, ef svo má orða það. Það mun þá aukast.“ Hann telur að leiðtogafundurinn hafi farið vel fram. „Það er almennt litið svo á sýnist mér að fundurinn hafi heppnast vel, hvað þennan samstöðuþátt varðaði, það vantaði upp á það eftir það sem á undan gekk, en það tókst mjög vel. Þarna eru ítrekaðar og staðfestar grundvallarskuldbindingar bandalagsríkjanna,“ sagði hann. „Annað sem er mjög merkilegt er að í yfirlýsingu fundarins birtist beinlínis samkomulag um að Evrópuríkin og Kanada beri meiri ábyrgð á vörnum bandalagsins, vörnum Evrópu. Þarna hefur tekist að snúa við áratugalangri sögu núnings og leiðinda og deilna í bandalaginu sem stafa af því að Bandaríkin hafa þurft að taka á sig hlutfallslega meiri byrgðar af því að halda bandalaginu gangandi,“ sagði Albert og tók fram að það sé gert fyrir tilstilli Trumps, en líka vegna stríðsins í Úkraínu. Jafnframt segir Albert að NATÓ sé að breytast í takt við breytingar á heimsmyndinni þar sem þungamiðjan sé að færast til Asíu og Kyrrahafsins, frá Evrópu og Atlantshafi. Aðspurður um Grænland sagði Albert: „Grænland skiptir feykilega miklu máli fyrir öryggi Bandaríkjanna, og ekki bara það heldur líka fyrir öryggi bandamanna Bandaríkjanna, og afhverju? Nyrst í Grænlandi er herstöð sem heitir á grænlensku Pituffik, og hét áður Thule. Þar eru stórar ratsjárstöðvar sem horfa yfir pólinn á Rússland. Þessar stöðvar eiga að vara við hugsanlegri eldflaugaárás frá Rússlandi á Norður-Ameríku,” segir Albert. Nú vilji Bandaríkin auka loftvarnir sínar þar, og eru að ræða við Grænland og Danmörku um það. Trump tali þó um yfirráð yfir Grænlandi. „Hann beitti mjög ósmekklegum hótunum á tímabili, sem mér þótti nú aldrei trúverðugar og voru líklega ekki settar fram í alvöru, um valdbeitingu, en nú er hann meira að tala um að kaupa Grænland. Tilgátan er sú að hann vilji verða sá forseti sem bætti Grænlandi við Bandaríkin með sama hætti og Andrew Jackson bætti Alaska við Bandaríkin.“
Norðurslóðir Bandaríkin Rússland Hótanir Bandaríkjanna vegna Grænlands Grænland Mest lesið Bein útsending: Marco Rubio heimsækir Ísland Innlent Rubio: Ísland í miðjunni Innlent Skora á borgina að bæta ekki við beygjuvasa Innlent Bjarni segir ekkert hæft í að verið sé að úthýsa Aþenu Innlent Verði að gera fyrirvara við rannsókn um karlmennsku Innlent Umdeildur metsöluhöfundur látinn Erlent Portúgalsfarinn á bak við lás og slá Innlent Þurfa að hætta við mótorakaup fáist ekki fé frá ríkinu Innlent Afgerandi niðurstaða um að slíta kjarasamningum Innlent Leit að eftirmanni Harðar hefði hafist í haust eða vetur Innlent Fleiri fréttir Engar leyniskyttur gættu Rubio Hafnar sælgætis- og fæðingarorlofsmálum sem rökum fyrir bókun 35 Bíði og bíði eftir Bjarna Leita manna sem grunaðir eru um hópárás Hafi þegar tryggt fjármögnun varamótoranna Guðmundur Fertram og Fanney opna nýsköpunarsetur Segir gjald fyrir túlkun eftir þrjú ár sanngjarna kröfu „Viljum ekki að það sé verið að leika sér að fullveldi Íslands“ Ný skýrsla Umhverfis- og orkustofnunar: Hverfandi líkur á að olía finnist á Drekasvæðinu Rubio farinn af landi brott Verði að gera fyrirvara við rannsókn um karlmennsku Leit að eftirmanni Harðar hefði hafist í haust eða vetur Bjarni segir ekkert hæft í að verið sé að úthýsa Aþenu Samtalið efnismeira en áður þó talsverð gjá sé á milli Einn í framboði til varaformanns enn sem komið er Ögurstund í kjaramálum og Marco Rubio í heimsókn Skora á borgina að bæta ekki við beygjuvasa Rubio: Ísland í miðjunni Þurfa að hætta við mótorakaup fáist ekki fé frá ríkinu Bein útsending: Marco Rubio heimsækir Ísland Tvær líkamsárásir á borði lögreglu Brotist inn í fjóra bíla í þremur hverfum Afgerandi niðurstaða um að slíta kjarasamningum Auglýsingatekjur Rúv undir fyrirhuguðu þaki þrjú ár í röð Fengu heimild til þess að segja upp kjarasamningum Öflugur jarðskjálfti í Bárðarbungu Meiri líkur en minni á að kjarasamningum verði sagt upp Rubio lentur á Íslandi Hafna ásökunum um svik og benda á stjórnvöld Portúgalsfarinn á bak við lás og slá Sjá meira