Kæru landar – af hverju eigum við að segja nei í ágúst? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar 10. júní 2026 10:00 Þann 29. ágúst stöndum við frammi fyrir einni mikilvægustu ákvörðun sem þjóðin hefur tekið um framtíð Íslands um langa hríð. Þess vegna langar mig að spyrja: Af hverju eigum við að segja nei? Ekki nei við aðild að Evrópusambandinu. Ekki nei við evrunni. Ekki nei við breytingum á stjórn landsins. Heldur nei við því að fá upplýsingar. Nei við því að sjá hvaða samning Ísland gæti náð. Nei við því að þjóðin fái tækifæri til að taka upplýsta ákvörðun síðar. Það er erfitt að skilja af hverju við ættum að hafna samningi sem enginn hefur enn séð. Þetta er ekki flokkapólitík Þetta mál er stærra en allir stjórnmálaflokkar. Það er stærra en ríkisstjórnir og stærra en eitt kjörtímabil. Þegar við hugsum um framtíð Íslands næstu 50 eða 100 árin á flokkapólitík ekki að ráða ferðinni. Við eigum ekki að spyrja hvað sé best fyrir Viðreisn, Sjálfstæðisflokkinn, Samfylkinguna eða Miðflokkinn. Við eigum að spyrja: Hvað er best fyrir Ísland? Hvað ef samningurinn reynist góður? Hvað ef samningurinn styrkir samkeppnishæfni Íslands? Hvað ef hann opnar ný tækifæri fyrir ungt fólk? Hvað ef hann eykur möguleika íslenskra fyrirtækja á stærri mörkuðum? Hvað ef hann styrkir stöðu Íslands gagnvart náttúruhamförum, netógnum og öðrum áskorunum framtíðarinnar? Og ef samningurinn reynist ekki þjóna hagsmunum Íslands? Þá segir þjóðin einfaldlega nei. Það er einmitt tilgangurinn með því að ljúka viðræðum. Að fá staðreyndir á borðið áður en endanleg ákvörðun er tekin. Hagsmunir ungs fólks skipta mestu Við eigum að horfa sérstaklega til þeirra sem eru að hefja búskap, stofna fyrirtæki og byggja framtíð sína. Ungir Íslendingar búa við hærri vexti, meiri verðbólgu og meiri óvissu en margir jafnaldrar þeirra í Evrópu. Þeir eiga erfiðara með að eignast húsnæði og fyrirtæki greiða hærri fjármagnskostnað en samkeppnisaðilar þeirra víða annars staðar. Er ekki eðlilegt að kanna hvort hægt sé að bæta þessi skilyrði? Er ekki eðlilegt að skoða hvaða tækifæri felast í nánara samstarfi við okkar mikilvægasta markað og almennt með sterkari stöðu gangvart mörkuðum heimsins? Öryggi skiptir meira máli en áður Heimurinn hefur breyst. Stríð hefur snúið aftur til Evrópu. Spenna eykst á Norðurslóðum. Við höfum sjálf upplifað eldgos, jarðhræringar og náttúruhamfarir sem geta kostað þjóðina hundruð milljarða. Er ekki skynsamlegt að kanna hvort samningur geti styrkt stöðu Íslands þegar kemur að öryggi, viðbúnaði og alþjóðlegu samstarfi? Kæru landar. Áður en sagt er nei í ágúst er mikilvægt að spyrja: Af hverju eigum við ekki fyrst að sjá samninginn? Höfundur er viðskiptafræðingur og áhugamaður um farsæld á Íslandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Þorvaldur Ingi Jónsson Mest lesið Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? jóhann Rúnar Pálsson Skoðun Skoðun Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Skoðun Þýsklendingar á meðal vor Darri Eyþórsson skrifar Skoðun Þöllin á þorpinu Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei. En „látum eins og ekkert sé…” Íris Erlingsdóttir skrifar Sjá meira
Þann 29. ágúst stöndum við frammi fyrir einni mikilvægustu ákvörðun sem þjóðin hefur tekið um framtíð Íslands um langa hríð. Þess vegna langar mig að spyrja: Af hverju eigum við að segja nei? Ekki nei við aðild að Evrópusambandinu. Ekki nei við evrunni. Ekki nei við breytingum á stjórn landsins. Heldur nei við því að fá upplýsingar. Nei við því að sjá hvaða samning Ísland gæti náð. Nei við því að þjóðin fái tækifæri til að taka upplýsta ákvörðun síðar. Það er erfitt að skilja af hverju við ættum að hafna samningi sem enginn hefur enn séð. Þetta er ekki flokkapólitík Þetta mál er stærra en allir stjórnmálaflokkar. Það er stærra en ríkisstjórnir og stærra en eitt kjörtímabil. Þegar við hugsum um framtíð Íslands næstu 50 eða 100 árin á flokkapólitík ekki að ráða ferðinni. Við eigum ekki að spyrja hvað sé best fyrir Viðreisn, Sjálfstæðisflokkinn, Samfylkinguna eða Miðflokkinn. Við eigum að spyrja: Hvað er best fyrir Ísland? Hvað ef samningurinn reynist góður? Hvað ef samningurinn styrkir samkeppnishæfni Íslands? Hvað ef hann opnar ný tækifæri fyrir ungt fólk? Hvað ef hann eykur möguleika íslenskra fyrirtækja á stærri mörkuðum? Hvað ef hann styrkir stöðu Íslands gagnvart náttúruhamförum, netógnum og öðrum áskorunum framtíðarinnar? Og ef samningurinn reynist ekki þjóna hagsmunum Íslands? Þá segir þjóðin einfaldlega nei. Það er einmitt tilgangurinn með því að ljúka viðræðum. Að fá staðreyndir á borðið áður en endanleg ákvörðun er tekin. Hagsmunir ungs fólks skipta mestu Við eigum að horfa sérstaklega til þeirra sem eru að hefja búskap, stofna fyrirtæki og byggja framtíð sína. Ungir Íslendingar búa við hærri vexti, meiri verðbólgu og meiri óvissu en margir jafnaldrar þeirra í Evrópu. Þeir eiga erfiðara með að eignast húsnæði og fyrirtæki greiða hærri fjármagnskostnað en samkeppnisaðilar þeirra víða annars staðar. Er ekki eðlilegt að kanna hvort hægt sé að bæta þessi skilyrði? Er ekki eðlilegt að skoða hvaða tækifæri felast í nánara samstarfi við okkar mikilvægasta markað og almennt með sterkari stöðu gangvart mörkuðum heimsins? Öryggi skiptir meira máli en áður Heimurinn hefur breyst. Stríð hefur snúið aftur til Evrópu. Spenna eykst á Norðurslóðum. Við höfum sjálf upplifað eldgos, jarðhræringar og náttúruhamfarir sem geta kostað þjóðina hundruð milljarða. Er ekki skynsamlegt að kanna hvort samningur geti styrkt stöðu Íslands þegar kemur að öryggi, viðbúnaði og alþjóðlegu samstarfi? Kæru landar. Áður en sagt er nei í ágúst er mikilvægt að spyrja: Af hverju eigum við ekki fyrst að sjá samninginn? Höfundur er viðskiptafræðingur og áhugamaður um farsæld á Íslandi.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar