Góð áminning um sjálfsögð réttindi Helga Rósa Másdóttir, Magnús Þór Jónsson og Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifa 20. mars 2026 12:16 Réttindi launafólks féllu ekki af himni ofan. Þau eru afrakstur langrar og oft á tíðum harðrar baráttu til að vinna gegn valdaójafnvægi milli starfsfólks og stjórnenda. Ef ekki væri fyrir kjarasamnings- og lögbundin réttindi þá myndu atvinnurekendur ráða einir yfir lífsviðurværi og starfsaðstæðum launafólks. Nú ætlar ríkisstjórnin að ráðast í eina stærstu réttindaskerðingu sögunnar á íslenskum vinnumarkaði — að afnema áminningarskyldu. Slík aðgerð dregur úr starfsöryggi allra ríkisstarfsmanna. Með því afnema áminningarskyldu aukast verulega líkur á óréttlátum, ósanngjörnum og tilhæfulausum uppsögnum. Stjórnendur hjá ríkinu hafa nú þegar fulla heimild til að bregðast við ef starfsfólk er ekki að standa sig í vinnu. Að halda öðru fram er beinlínis rangt. Það er sanngjörn regla að fólki sé gefið tækifæri til að bæta úr áður en því er sagt upp. Verði áminningarskyldan afnumin verður enginn slíkur varaventill lengur. Skerðing réttinda er ekki mannauðsmál Undanfarin ár höfum við merkt aukna hörku og minni þekkingu á réttindum starfsfólks hjá hinu opinbera. Í stað þess að bæta þekkingu stjórnenda og verklag í mannauðsmálum á lausnin að felast í því að fella reglurnar sjálfar úr gildi. Þessi einhliða skerðing réttinda launafólks er fordæmalaus og vinnubrögðin endurspegla skýrt að málið byggir á hagsmunum stjórnenda og atvinnurekenda en ekki launafólks. Eðlilegra væri að allt starfsfólk á vinnumarkaði hefði sambærileg réttindi eins og opinberir starsmenn hafa í dag til uppsagnarverndar. Á sama tíma og stjórnvöld verja kröftum sínum í að afnema réttindi starfsfólks, glíma margir vinnustaðir hins opinbera við mikla manneklu, starfsmannaveltu, álag í störfum framlínufólks, aukin veikindi starfsfólks — og svo ríkir eins og við vitum, neyðarástand í heilbrigðisþjónustu. Réttindaskerðinguna setja stjórnvöld svo fram sem einhvers konar mannauðsstjórnunarmál til hagsmuna fyrir starfsfólk. Ef það er markmiðið, hvernig væri þá að grípa til aðgerða sem bæta starfsumhverfi opinbers starfsfólks í stað þess að taka af þeim mikilvæg réttindi? Hvaða réttindi hverfa næst? Vinnubrögð ríkisstjórnarinnar þverbrjóta skráðar sem óskráðar reglur um samráð á vinnumarkaði. Fari þessi breyting í gegn mun hún vafalaust verða fordæmi fyrir ríkisstjórnina um frekari einhliða skerðingar réttinda launafólks á vinnumarkaði. Vinnubrögðin við skerðingu réttinda til atvinnuleysisbóta renna enn frekari stoðum þar undir. Þetta slær pólitískan tón sem ýtir undir að síður sé horft til þess hvernig megi bæta réttindi, vinnuskilyrði og aðstæður launafólks. BSRB, Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga og Kennarasamband Íslands hafa tekið höndum saman til að berjast gegn þessari alvarlegu réttindaskerðingu. Saman stöndum við að herferð og krefjumst þess að ríkisstjórnin dragi frumvarpið til baka og einbeiti sér í staðinn að raunverulegum lausnum: að bæta starfsaðstæður, laða til sín og halda í hæft starfsfólk hjá ríkinu. Jafnframt teljum við tímabært að ráðningarvernd alls launafólks sé styrkt þannig að íslenskur vinnumarkaður færist nær því sem tíðkast á hinum Norðurlöndunum. Við hvetjum þig til að kynna þér málið á góðáminning.is – og senda stjórnvöldum áminningu. Höfnum afnámi áminningarskyldu! Helga Rósa Másdóttir er formaður Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, Magnús Þór Jónsson er formaður Kennarasambands Íslands og Sonja Ýr Þorbergsdóttir er formaður BSRB. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Magnús Þór Jónsson Sonja Ýr Þorbergsdóttir Vinnumarkaður Kjaramál Mest lesið Þegar einhverfan er ósýnileg: Stúlkur og konur á einhverfurófi Vigdís M. Jónsdóttir Skoðun Regnbogavottun – andleg valdbeiting? Sigfús Aðalsteinsson ,Ágústa Árnadóttir Skoðun Til kennara og foreldra í Kópavogi María Ellen Steingrímsdóttir,Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir Skoðun Við viljum ekki Sæbrautarstokk í nýja nefnd Regína Ásvaldsdóttir Skoðun Tímamót í uppbyggingarsögu Reykjavíkur Heiða Björg Hilmisdóttir Skoðun „En það er ekkert að þessu barni“ Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun Gæði kennslu: Vandaðir kennsluhættir lykillinn að gæðum menntunar Anna Kristín Sigurðardóttir,Berglind Gísladóttir,Birna María B. Svanbjörnsdóttir,Guðmundur Engilbertsson,Hermína Gunnþórsdóttir,Jóhann Örn Sigurjónsson,Rúnar Sigþórsson,Sólveig Zophoníasdóttir Skoðun Viðreisn stendur með Reykvíkingum - strax Björg Magnúsdóttir Skoðun Eru heimgreiðslur verkfæri djöfulsins? Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Af hverju er verðbólga hjá okkur hærri en í nágrannalöndum? Halldór Jörgen Olesen Skoðun Skoðun Skoðun Skynsemi, ábyrgð og fjölskylduvæn framtíð í Fjarðabyggð Baldur Marteinn Einarsson skrifar Skoðun Það er gott að eldast í Hveragerði og við ætlum að tryggja það Sæbjörg Lára Másdóttir,Berglind Rós Ragnarsdóttir skrifar Skoðun Lesblindir og skóli án aðgreiningar Guðmundur S. Johnsen skrifar Skoðun Þátttakendur – ekki áhorfendur Dagbjört Höskuldsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna spyr RÚV ekki um loftslagsmálin? Davíð Arnar Stefánsson skrifar Skoðun „En það er ekkert að þessu barni“ Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Framtíðin er þeirra! Steinar Bragi Sigurjónsson skrifar Skoðun Að búa til vettvanga fyrir samveru Sigurrós Elddís Huldudóttir skrifar Skoðun Popúlískar staðreyndir eða hvað! Einar Gísli Gunnarsson skrifar Skoðun Frelsið til að eiga heimili Guðný María Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Regnbogavottun – andleg valdbeiting? Sigfús Aðalsteinsson ,Ágústa Árnadóttir skrifar Skoðun Græna, græna byltingin Ómar H. Kristmundsson skrifar Skoðun Hafnarfjörður í sókn Árni Rúnar Árnason skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB: Hvað erum við að kjósa um? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Það sem sveitastjórnir geta gert gegn kynbundnu ofbeldi Drífa Snædal skrifar Skoðun Af hverju er verðbólga hjá okkur hærri en í nágrannalöndum? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Tímamót í uppbyggingarsögu Reykjavíkur Heiða Björg Hilmisdóttir skrifar Skoðun Uppbygging íþróttamannvirkja á Akureyri - hugsum lengra Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Gæði kennslu: Vandaðir kennsluhættir lykillinn að gæðum menntunar Anna Kristín Sigurðardóttir,Berglind Gísladóttir,Birna María B. Svanbjörnsdóttir,Guðmundur Engilbertsson,Hermína Gunnþórsdóttir,Jóhann Örn Sigurjónsson,Rúnar Sigþórsson,Sólveig Zophoníasdóttir skrifar Skoðun Skólinn á að rúma okkur öll Rakel Viggósdóttir ,Rósanna Andrésdóttir skrifar Skoðun Þurfum við nýtt kerfi í stað jafnlaunavottunar? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Viðreisn stendur með Reykvíkingum - strax Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Eru heimgreiðslur verkfæri djöfulsins? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Allir æfa – Reykjavík á hreyfingu Rúnar Freyr Gíslason,Hafrún Kristjánsdóttir,Bjarni Fritzson skrifar Skoðun Til kennara og foreldra í Kópavogi María Ellen Steingrímsdóttir,Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Byrjum á grunninum ekki þakinu Sigurlaug Vigdís Einarsdóttir skrifar Skoðun Brottflutningur bandarísks herliðs frá Evrópu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Geðheilbrigðisvandi, taktu númer…. Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Ég kýs með leikskólahjartanu Kristín Dýrfjörð skrifar Skoðun Fleiri fána! Guðmundur Edgarsson skrifar Sjá meira
Réttindi launafólks féllu ekki af himni ofan. Þau eru afrakstur langrar og oft á tíðum harðrar baráttu til að vinna gegn valdaójafnvægi milli starfsfólks og stjórnenda. Ef ekki væri fyrir kjarasamnings- og lögbundin réttindi þá myndu atvinnurekendur ráða einir yfir lífsviðurværi og starfsaðstæðum launafólks. Nú ætlar ríkisstjórnin að ráðast í eina stærstu réttindaskerðingu sögunnar á íslenskum vinnumarkaði — að afnema áminningarskyldu. Slík aðgerð dregur úr starfsöryggi allra ríkisstarfsmanna. Með því afnema áminningarskyldu aukast verulega líkur á óréttlátum, ósanngjörnum og tilhæfulausum uppsögnum. Stjórnendur hjá ríkinu hafa nú þegar fulla heimild til að bregðast við ef starfsfólk er ekki að standa sig í vinnu. Að halda öðru fram er beinlínis rangt. Það er sanngjörn regla að fólki sé gefið tækifæri til að bæta úr áður en því er sagt upp. Verði áminningarskyldan afnumin verður enginn slíkur varaventill lengur. Skerðing réttinda er ekki mannauðsmál Undanfarin ár höfum við merkt aukna hörku og minni þekkingu á réttindum starfsfólks hjá hinu opinbera. Í stað þess að bæta þekkingu stjórnenda og verklag í mannauðsmálum á lausnin að felast í því að fella reglurnar sjálfar úr gildi. Þessi einhliða skerðing réttinda launafólks er fordæmalaus og vinnubrögðin endurspegla skýrt að málið byggir á hagsmunum stjórnenda og atvinnurekenda en ekki launafólks. Eðlilegra væri að allt starfsfólk á vinnumarkaði hefði sambærileg réttindi eins og opinberir starsmenn hafa í dag til uppsagnarverndar. Á sama tíma og stjórnvöld verja kröftum sínum í að afnema réttindi starfsfólks, glíma margir vinnustaðir hins opinbera við mikla manneklu, starfsmannaveltu, álag í störfum framlínufólks, aukin veikindi starfsfólks — og svo ríkir eins og við vitum, neyðarástand í heilbrigðisþjónustu. Réttindaskerðinguna setja stjórnvöld svo fram sem einhvers konar mannauðsstjórnunarmál til hagsmuna fyrir starfsfólk. Ef það er markmiðið, hvernig væri þá að grípa til aðgerða sem bæta starfsumhverfi opinbers starfsfólks í stað þess að taka af þeim mikilvæg réttindi? Hvaða réttindi hverfa næst? Vinnubrögð ríkisstjórnarinnar þverbrjóta skráðar sem óskráðar reglur um samráð á vinnumarkaði. Fari þessi breyting í gegn mun hún vafalaust verða fordæmi fyrir ríkisstjórnina um frekari einhliða skerðingar réttinda launafólks á vinnumarkaði. Vinnubrögðin við skerðingu réttinda til atvinnuleysisbóta renna enn frekari stoðum þar undir. Þetta slær pólitískan tón sem ýtir undir að síður sé horft til þess hvernig megi bæta réttindi, vinnuskilyrði og aðstæður launafólks. BSRB, Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga og Kennarasamband Íslands hafa tekið höndum saman til að berjast gegn þessari alvarlegu réttindaskerðingu. Saman stöndum við að herferð og krefjumst þess að ríkisstjórnin dragi frumvarpið til baka og einbeiti sér í staðinn að raunverulegum lausnum: að bæta starfsaðstæður, laða til sín og halda í hæft starfsfólk hjá ríkinu. Jafnframt teljum við tímabært að ráðningarvernd alls launafólks sé styrkt þannig að íslenskur vinnumarkaður færist nær því sem tíðkast á hinum Norðurlöndunum. Við hvetjum þig til að kynna þér málið á góðáminning.is – og senda stjórnvöldum áminningu. Höfnum afnámi áminningarskyldu! Helga Rósa Másdóttir er formaður Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, Magnús Þór Jónsson er formaður Kennarasambands Íslands og Sonja Ýr Þorbergsdóttir er formaður BSRB.
Gæði kennslu: Vandaðir kennsluhættir lykillinn að gæðum menntunar Anna Kristín Sigurðardóttir,Berglind Gísladóttir,Birna María B. Svanbjörnsdóttir,Guðmundur Engilbertsson,Hermína Gunnþórsdóttir,Jóhann Örn Sigurjónsson,Rúnar Sigþórsson,Sólveig Zophoníasdóttir Skoðun
Skoðun Það er gott að eldast í Hveragerði og við ætlum að tryggja það Sæbjörg Lára Másdóttir,Berglind Rós Ragnarsdóttir skrifar
Skoðun Gæði kennslu: Vandaðir kennsluhættir lykillinn að gæðum menntunar Anna Kristín Sigurðardóttir,Berglind Gísladóttir,Birna María B. Svanbjörnsdóttir,Guðmundur Engilbertsson,Hermína Gunnþórsdóttir,Jóhann Örn Sigurjónsson,Rúnar Sigþórsson,Sólveig Zophoníasdóttir skrifar
Skoðun Allir æfa – Reykjavík á hreyfingu Rúnar Freyr Gíslason,Hafrún Kristjánsdóttir,Bjarni Fritzson skrifar
Skoðun Til kennara og foreldra í Kópavogi María Ellen Steingrímsdóttir,Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir skrifar
Gæði kennslu: Vandaðir kennsluhættir lykillinn að gæðum menntunar Anna Kristín Sigurðardóttir,Berglind Gísladóttir,Birna María B. Svanbjörnsdóttir,Guðmundur Engilbertsson,Hermína Gunnþórsdóttir,Jóhann Örn Sigurjónsson,Rúnar Sigþórsson,Sólveig Zophoníasdóttir Skoðun