Góð áminning um sjálfsögð réttindi Helga Rósa Másdóttir, Magnús Þór Jónsson og Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifa 20. mars 2026 12:16 Réttindi launafólks féllu ekki af himni ofan. Þau eru afrakstur langrar og oft á tíðum harðrar baráttu til að vinna gegn valdaójafnvægi milli starfsfólks og stjórnenda. Ef ekki væri fyrir kjarasamnings- og lögbundin réttindi þá myndu atvinnurekendur ráða einir yfir lífsviðurværi og starfsaðstæðum launafólks. Nú ætlar ríkisstjórnin að ráðast í eina stærstu réttindaskerðingu sögunnar á íslenskum vinnumarkaði — að afnema áminningarskyldu. Slík aðgerð dregur úr starfsöryggi allra ríkisstarfsmanna. Með því afnema áminningarskyldu aukast verulega líkur á óréttlátum, ósanngjörnum og tilhæfulausum uppsögnum. Stjórnendur hjá ríkinu hafa nú þegar fulla heimild til að bregðast við ef starfsfólk er ekki að standa sig í vinnu. Að halda öðru fram er beinlínis rangt. Það er sanngjörn regla að fólki sé gefið tækifæri til að bæta úr áður en því er sagt upp. Verði áminningarskyldan afnumin verður enginn slíkur varaventill lengur. Skerðing réttinda er ekki mannauðsmál Undanfarin ár höfum við merkt aukna hörku og minni þekkingu á réttindum starfsfólks hjá hinu opinbera. Í stað þess að bæta þekkingu stjórnenda og verklag í mannauðsmálum á lausnin að felast í því að fella reglurnar sjálfar úr gildi. Þessi einhliða skerðing réttinda launafólks er fordæmalaus og vinnubrögðin endurspegla skýrt að málið byggir á hagsmunum stjórnenda og atvinnurekenda en ekki launafólks. Eðlilegra væri að allt starfsfólk á vinnumarkaði hefði sambærileg réttindi eins og opinberir starsmenn hafa í dag til uppsagnarverndar. Á sama tíma og stjórnvöld verja kröftum sínum í að afnema réttindi starfsfólks, glíma margir vinnustaðir hins opinbera við mikla manneklu, starfsmannaveltu, álag í störfum framlínufólks, aukin veikindi starfsfólks — og svo ríkir eins og við vitum, neyðarástand í heilbrigðisþjónustu. Réttindaskerðinguna setja stjórnvöld svo fram sem einhvers konar mannauðsstjórnunarmál til hagsmuna fyrir starfsfólk. Ef það er markmiðið, hvernig væri þá að grípa til aðgerða sem bæta starfsumhverfi opinbers starfsfólks í stað þess að taka af þeim mikilvæg réttindi? Hvaða réttindi hverfa næst? Vinnubrögð ríkisstjórnarinnar þverbrjóta skráðar sem óskráðar reglur um samráð á vinnumarkaði. Fari þessi breyting í gegn mun hún vafalaust verða fordæmi fyrir ríkisstjórnina um frekari einhliða skerðingar réttinda launafólks á vinnumarkaði. Vinnubrögðin við skerðingu réttinda til atvinnuleysisbóta renna enn frekari stoðum þar undir. Þetta slær pólitískan tón sem ýtir undir að síður sé horft til þess hvernig megi bæta réttindi, vinnuskilyrði og aðstæður launafólks. BSRB, Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga og Kennarasamband Íslands hafa tekið höndum saman til að berjast gegn þessari alvarlegu réttindaskerðingu. Saman stöndum við að herferð og krefjumst þess að ríkisstjórnin dragi frumvarpið til baka og einbeiti sér í staðinn að raunverulegum lausnum: að bæta starfsaðstæður, laða til sín og halda í hæft starfsfólk hjá ríkinu. Jafnframt teljum við tímabært að ráðningarvernd alls launafólks sé styrkt þannig að íslenskur vinnumarkaður færist nær því sem tíðkast á hinum Norðurlöndunum. Við hvetjum þig til að kynna þér málið á góðáminning.is – og senda stjórnvöldum áminningu. Höfnum afnámi áminningarskyldu! Helga Rósa Másdóttir er formaður Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, Magnús Þór Jónsson er formaður Kennarasambands Íslands og Sonja Ýr Þorbergsdóttir er formaður BSRB. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Magnús Þór Jónsson Sonja Ýr Þorbergsdóttir Vinnumarkaður Kjaramál Mest lesið Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson,Ragnhildur Björt Björnsdóttir Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir Skoðun Einfaldasta sagan er ekki alltaf sú sanna Sigurður Árni Reynisson Skoðun Hver fer í slíkar „samningaviðræður“? Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Halldór 25.07.2026 Halldór Ég er ekki Evrópusinni Óðinn Freyr Baldursson Skoðun Þetta snýst um aðild Gunnar Bragi Sveinsson Skoðun Hvers vegna „nei“ er eina rökrétta svarið þann 29. ágúst Eggert Sigurbergsson Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir Skoðun Hjarðarbólsoddi Oddur Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Einfaldasta sagan er ekki alltaf sú sanna Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver fer í slíkar „samningaviðræður“? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson,Ragnhildur Björt Björnsdóttir skrifar Skoðun Íslenskir vefir á faraldsfæti Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Ég er ekki Evrópusinni Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Hjarðarbólsoddi Oddur Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta snýst um aðild Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna „nei“ er eina rökrétta svarið þann 29. ágúst Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hvaða kröfur eigum við að gera? Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna venjulegt launafólk á að segja JÁ? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar Skoðun Er kominn tími á „Íslenska landklasann“? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Um hvað er hægt að semja? Jónas Már Torfason skrifar Skoðun Sumarið, samveran og samspil taugakerfa Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Þegar peningarnir og pólitíkin mæta nýjum veruleika Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Bíp... bíp... bíp… Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Króna eða evra? Bolli Héðinsson skrifar Skoðun Dauðans alvara – fölsuð lyf og ólögleg lyfsala Alma D. Möller,Rúna Hauksdóttir skrifar Skoðun Hvað er samfélagsmiðill? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Stöðugleiki í heljargreipum Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Landlægur misskilningur um þjóðaratkvæðagreiðslu Hjörtur Hjartarson skrifar Skoðun Það sem gögnin fundu ekki Elliði Vignisson skrifar Skoðun Eru Íslendingar afglapar í samningatækni? Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Baldur snýr heim á Breiðafjörð Eyjólfur Ármannsson skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar allir bera ábyrgð? Snorri Birgisson skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru samningaviðræður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Dagur, bannað að plata! Ásdís Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Íslenska sumarveðrið dýrmæt auðlind? Gunnar Salvarssson skrifar Sjá meira
Réttindi launafólks féllu ekki af himni ofan. Þau eru afrakstur langrar og oft á tíðum harðrar baráttu til að vinna gegn valdaójafnvægi milli starfsfólks og stjórnenda. Ef ekki væri fyrir kjarasamnings- og lögbundin réttindi þá myndu atvinnurekendur ráða einir yfir lífsviðurværi og starfsaðstæðum launafólks. Nú ætlar ríkisstjórnin að ráðast í eina stærstu réttindaskerðingu sögunnar á íslenskum vinnumarkaði — að afnema áminningarskyldu. Slík aðgerð dregur úr starfsöryggi allra ríkisstarfsmanna. Með því afnema áminningarskyldu aukast verulega líkur á óréttlátum, ósanngjörnum og tilhæfulausum uppsögnum. Stjórnendur hjá ríkinu hafa nú þegar fulla heimild til að bregðast við ef starfsfólk er ekki að standa sig í vinnu. Að halda öðru fram er beinlínis rangt. Það er sanngjörn regla að fólki sé gefið tækifæri til að bæta úr áður en því er sagt upp. Verði áminningarskyldan afnumin verður enginn slíkur varaventill lengur. Skerðing réttinda er ekki mannauðsmál Undanfarin ár höfum við merkt aukna hörku og minni þekkingu á réttindum starfsfólks hjá hinu opinbera. Í stað þess að bæta þekkingu stjórnenda og verklag í mannauðsmálum á lausnin að felast í því að fella reglurnar sjálfar úr gildi. Þessi einhliða skerðing réttinda launafólks er fordæmalaus og vinnubrögðin endurspegla skýrt að málið byggir á hagsmunum stjórnenda og atvinnurekenda en ekki launafólks. Eðlilegra væri að allt starfsfólk á vinnumarkaði hefði sambærileg réttindi eins og opinberir starsmenn hafa í dag til uppsagnarverndar. Á sama tíma og stjórnvöld verja kröftum sínum í að afnema réttindi starfsfólks, glíma margir vinnustaðir hins opinbera við mikla manneklu, starfsmannaveltu, álag í störfum framlínufólks, aukin veikindi starfsfólks — og svo ríkir eins og við vitum, neyðarástand í heilbrigðisþjónustu. Réttindaskerðinguna setja stjórnvöld svo fram sem einhvers konar mannauðsstjórnunarmál til hagsmuna fyrir starfsfólk. Ef það er markmiðið, hvernig væri þá að grípa til aðgerða sem bæta starfsumhverfi opinbers starfsfólks í stað þess að taka af þeim mikilvæg réttindi? Hvaða réttindi hverfa næst? Vinnubrögð ríkisstjórnarinnar þverbrjóta skráðar sem óskráðar reglur um samráð á vinnumarkaði. Fari þessi breyting í gegn mun hún vafalaust verða fordæmi fyrir ríkisstjórnina um frekari einhliða skerðingar réttinda launafólks á vinnumarkaði. Vinnubrögðin við skerðingu réttinda til atvinnuleysisbóta renna enn frekari stoðum þar undir. Þetta slær pólitískan tón sem ýtir undir að síður sé horft til þess hvernig megi bæta réttindi, vinnuskilyrði og aðstæður launafólks. BSRB, Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga og Kennarasamband Íslands hafa tekið höndum saman til að berjast gegn þessari alvarlegu réttindaskerðingu. Saman stöndum við að herferð og krefjumst þess að ríkisstjórnin dragi frumvarpið til baka og einbeiti sér í staðinn að raunverulegum lausnum: að bæta starfsaðstæður, laða til sín og halda í hæft starfsfólk hjá ríkinu. Jafnframt teljum við tímabært að ráðningarvernd alls launafólks sé styrkt þannig að íslenskur vinnumarkaður færist nær því sem tíðkast á hinum Norðurlöndunum. Við hvetjum þig til að kynna þér málið á góðáminning.is – og senda stjórnvöldum áminningu. Höfnum afnámi áminningarskyldu! Helga Rósa Másdóttir er formaður Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, Magnús Þór Jónsson er formaður Kennarasambands Íslands og Sonja Ýr Þorbergsdóttir er formaður BSRB.
Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar
Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar
Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar
Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir Skoðun