Þolir ekki þegar kærastinn talar um tilfinningar

8. mars 2026 19:02

Aldís Þorbjörg Ólafsdóttir er sálfræðingur frá Háskóla Íslands og para- og kynlífsráðgjafi frá Michigan Háskóla. Lesendur geta sent spurningu til hennar í forminu hér fyrir neðan. Getty/Vísir

“Sæl Aldís, ég á kærasta sem vill oft tala um sambandið okkar og hvernig honum líður. Það er eitthvað við þessar aðstæður sem lætur mig fá algjört ick, hvað get ég gert?" spyr 29 ára kona.

Hvað er ick?

Fyrir þau sem þekkja ekki enska orðið ick þá er það notað þegar okkur líkar ekki eitthvað sem annað fólk gerir eða segir. Þetta getur verið væg tilfinning eins og að finnast eitthvað ekki heillandi eða mjög sterk tilfinning eins og viðbjóður. Í rómantískum eða kynferðislegum samböndum getur það dregið tímabundið eða alveg úr hrifningu á maka ef við upplifum eitthvað í fari þeirra mjög óheillandi.

Í langtímasambandi er ekki óalgengt að eitthvað sem maki segir eða gerir kalli fram þessa líðan hjá okkur. Hreinlæti, borðsiðir, kurteisi eða hvernig við tölum um hlutina getur allt kallað fram ick, þó vissulega sé það misjafnt eftir fólki. Í grunninn höfum við ekki stjórn á því að eitthvað kalli fram þessa líðan en svo er spurning hvað býr að baki og hvað við gerum í málinu?

Ef ég fæ stundum ick, hvað segir það um mig eða sambandið?

Sumt er auðveldara að tækla en annað. Ef þú upplifir maka óheillandi út af hreinlæti, borðsiðum eða framkomu í garð annarra þá er það eitthvað sem er nokkuð auðvelt að ræða við maka. Vissulega þarf að nálgast það samtal af nærgætni en við getum bent mjúklega á það sem við myndum vilja að maki geri öðruvísi. Það er mikilvægt að setja ekki bara út á viðkomandi heldur koma með tillögur að því hvað hann/hún/hán gæti gert í staðinn. Litlar breytingar geta gert það að verkum að þessi ick líðan komi sjaldnar fram eða hætti alveg að trufla okkur.

Þegar kemur að einhverju sem maki getur ekki auðveldlega breytt eða hefur enga stjórn á verður þetta flóknara. Hláturinn þeirra, persónuleiki eða hvernig þau tala eða labba. Það er mikilvægt að geta rætt þína líðan við þinn maka, en það er líka mikilvægt að þú finnir hjá þér hvort þetta sé eitthvað sem þú getir komist yfir eða hvort þetta sé eitthvað sem dragi það mikið úr hrifningu að þú missir áhugann.

Stundum snýst þetta meira um þig en maka

Stundum fara eiginleikar í fari maka að trufla okkur meira þegar hrifning eða áhugi okkar á sambandinu er þegar farinn að minnka. Allt í einu andar maki hátt, tyggur fáránlega eða er alltaf fyrir þér. Það gæti verið merki um að eitthvað annað og meira sé að angra þig. Gæti verið að það sé einhver undirliggjandi vandi sem þið hafið ekki tæklað?

Þau sem eru óörugg í tengslum við aðra (e. insecure attachment) eru líklegri til að forðast nánd. Þau finna þá ýmislegt smávægilegt í fari maka eða bólfélaga til að réttlæta það að ýta fólki í burt eða tengjast því ekki. Ef þú tengir við það að mjög lítið þarf til að kalla fram ick, jafnvel alveg frá fyrsta stefnumóti, vil ég bjóða þér að skoða þína hlið í málinu. Með fagaðila er hægt að skoða þessa forðun eða réttlætingu fyrir því ýta maka frá eða forðast nánd.

Sjá alla pistla Aldísar

Aftur að spurningunni. Það er gott að nálgast þessa líðan með forvitni. Snýst þetta eingöngu um þessi augnablik þegar kærasti þinn vill tengjast þér og ræða sína líðan? Verður þú óörugg þegar hann vill ræða þessa hluti? Finnst þér hugmyndir þínar um karlmennsku gera það að verkum að þessi mýkt hjá honum passi ekki þar inn?

Þar sem við stjórnum því ekki hvort eða hvenær þessi líðan kemur fram hjá okkur verðum við að læra að leyfa henni að koma og fara. Taktu eftir því þegar þessi tilfinning hellist yfir þig og hvernig þér líður á meðan. Leyfðu henni að ganga yfir og færðu svo fókusinn á eitthvað annað.

Þetta ick sem þú finnur fyrir þarf ekki að benda til þess að þú sért á móti því að hann sýni tilfinningar sínar eða ræði þær við þig. Það getur verið óöryggi eða annað sem býr að baki hjá þér sem væri hægt að skoða. Það getur verið hjálplegt að ræða þetta við maka þinn og skoða saman hvort þið getið nálgast djúpt samtöl á annan hátt, sem henti þér betur. Ef þér tekst ekki að vinna með þetta innan sambandsins gæti verið hjálplegt að skoða þetta með fagaðila.

Gangi þér vel <3