Lagareldi til fram­tíðar – á­byrgur rammi fyrir at­vinnu­líf, um­hverfi og sam­fé­lög

Lagafrumvarp um lagareldi, sem nú er til umfjöllunar, markar tímamót. Þar er í fyrsta sinn lögð fram heildstæð löggjöf um eina af mikilvægustu atvinnugreinum landsins, með skýrari ramma, auknum fyrirsjáanleika og skýrum kröfum um umhverfisvernd, vöktun og ábyrgð. Að baki frumvarpinu liggur áralangur undirbúningur innlendra og erlendra sérfræðinga. Það felur í sér verulegar umbætur á núverandi regluverki og er nauðsynlegt skref til að þau samfélög sem treysta á lagareldi geti horft til framtíðar.

Mikilvægt framfaraskref frá núverandi regluverki

Í umsögnum fiskeldissveitarfélaga koma fram ýmsar athugasemdir og ábendingar um hvernig megi bæta frumvarpið enn frekar með hagsmuni sveitarfélaga að leiðarljósi. Þrátt fyrir það er ljóst að margt í frumvarpinu er til mikilla bóta miðað við gildandi löggjöf. Drögin bera skýr merki um vandaða og yfirvegaða vinnu af hálfu atvinnuvegaráðuneytisins og mikilvægt er að sú staðreynd fái sanngjarna umfjöllun í opinberri umræðu.

Sveitarfélögin á Vestfjörðum og Austfjörðum hafa lýst yfir stuðningi við frumvarpið og telja það mikilvægt skref í áframhaldandi þróun fiskeldis til hagsbóta fyrir samfélögin. Þeirri sýn erum við sammála.

Fiskeldi er nú þegar ein af burðarstoðum samfélagsins á Vestfjörðum og Austurlandi og hefur haft afgerandi jákvæð áhrif á byggðaþróun og verðmætasköpun. Greinin skiptir ekki aðeins máli fyrir fyrirtækin sjálf heldur einnig fyrir sveitarfélögin sem hýsa starfsemina, þjónustuaðila og samfélög í heild. Af þeirri ástæðu er lykilatriði að lagaramminn sé skýr, stöðugur og til þess fallinn að styðja við sjálfbæra og skynsamlega uppbyggingu.

Frumvarpsdrögin endurspegla skýran vilja stjórnvalda til að ná þessum markmiðum. Þar er meðal annars lögð áhersla á einfaldara og samræmdara regluverk, aukna og kerfisbundna vöktun umhverfisáhrifa, skýrari heimildir stjórnvalda til íhlutunar þegar ástæða er til, auk hvata til tæknilausna sem draga úr áhættu, svo sem lokaðs búnaðar og notkunar ófrjórra fiska. Slík nálgun er forsenda varanlegrar sáttar um greinina.

Rödd sveitarfélaga skiptir máli

Á sama tíma er eðlilegt og nauðsynlegt að hlustað sé eftir sjónarmiðum sveitarfélaga. Þau bera ábyrgð á skipulagi, innviðum og samfélagslegum áhrifum starfseminnar og standa næst þeim raunveruleika sem lagasetningin á að ná til. Umsagnir sveitarfélaganna endurspegla þessa stöðu vel: vilja til að styðja við greinina, samhliða skýrri kröfu um að tekið sé tillit til staðbundinna aðstæðna, álags á innviði og þess kostnaðar sem fellur á sveitarfélögin.

Við teljum því mikilvægt að áfram verði unnið að frumvarpinu með þessi sjónarmið að leiðarljósi. Við hvetjum atvinnuvegaráðherra og starfsfólk ráðuneytisins til að halda áfram á þeirri braut sem hér hefur verið mörkuð, en jafnframt að hlusta sérstaklega eftir röddum þeirra sem lifa og starfa í næsta nágrenni við fiskeldi. Slík samtöl eru forsenda trausts og samfélagslegrar sáttar.

Ábyrg forysta tryggir aukna verðmætasköpun

Það hefur ekki farið fram hjá neinum sem hafa hagsmuni af lagareldi að mikil og kröftug umræða er um greinina og frumvarpið. Það ber vott um pólitískan kjark og ábyrgð atvinnuvegaráðherra, Hönnu Katrínar Friðriksson, að leggja áherslu á þetta frumvarp og þær breytingar sem í því felast. Við viljum því hvetja ráðherrann áfram og skora á þingmenn þjóðarinnar að styðja frumvarp um lagareldi.

Samfélögin á Vestfjörðum og Austurlandi horfa til framtíðar með aukinni verðmætasköpun lagareldis í fjórðungunum, með áherslu á sjálfbæra nýtingu – líkt og við höfum gert í öðrum atvinnugreinum. Hér eru ekki einungis hagsmunir okkar í húfi, heldur hagsmunir Íslands alls.

Jón Páll Hreinsson bæjarstjóri í Bolungarvík

Dagmar Ýr Stefánsdóttir sveitarstjóri Múlaþingi

Jóna Árný Þórđardóttir bæjarstjóri Fjarđarbyggđ

Þorgeir Pálsson sveitarstjóri Strandabyggđ

Bragi Þór Thorodssen sveitarstjóri Súđavíkurhrepp

Sigríđur Júlía Brynleifsdóttir bæjarstjóri Ísafjarðarbær

Gerđur B. Sveinsdóttir bæjarstjóri Vesturbyggð