Hin göfuga mis­munun

„Þessi samningur kemur til með að færa okkur ósjálfstæði, atvinnuleysi, fátækt og auðnuleysi.” Þessi spámannlegu orð komu frá einum góðum Framsóknarþingmanni í janúar árið 1993 þegar hann talaði á Alþingi gegn samþykkt EES-samningsins. Aðrir Frammarar, og raunar fleiri, bættu við að Íslendingar myndu að auki missa allar veiðiheimildir við landið og barátta okkar fyrir fiskveiðilandhelginni færi veg allrar veraldar. Hér myndu renna upp móðuharðindi af mannavöldum og auðn blasa við ef Alþingi samþykkti umræddan samning.

Þá voru stóru orðin ekki spöruð og einlægt vitnað í að við myndum í framhjáhlaupinu glata sjálfstæðinu, fullveldið væri fyrir bí og atvinnuleysi yrði skelfilegt. En hvað? - reynslan varð allt önnur. Eftir samþykkt EES-samningsins tók við eitthvert mesta framfaraskeið í sögu þjóðarinnar, ekkert auðnuleysi, allar fiskveiðiheimildir enn á hendi þjóðarinnar og spár um víðtækt atvinnuleysi blábiljur einar.

Nú er þetta ágæta fólk aftur að klappa sama steininn af töluverðum ákafa og spáir illu fyrir landi og þjóð ef við svo mikið sem ræðum að ganga í ESB og gætum þá nýtt evruna fyrir alla en ekki bara suma landa okkar eins og fyrirkomulagið er í dag. Sá frumstæði háttur veldur meiri mismunun meðal þegnanna en dæmi eru um meðal siðaðra þjóða. Staðreyndin er sú, að í þessu örsmáa hagkerfi eru notaðir fjórir gjaldmiðlar: krónan, evran, dollarinn og verðtryggða krónan. Ekki svo vel að fólkið í landinu geti valið á milli, ónei. Aðeins útvaldir eru í færum til að koma sér undan þessu þrúgandi krónuhagkerfi en hinir neyðast til að bera allar birgðar sem valdstjórninni þóknast að leggja á hluta þjóðarinnar til að reyna að halda aftur af verðbólgu hvers tíma. Við hin skuldlausu og þeir sem nota alþjóða gjaldmiðla sleppa. Fórnarlömbin eru fyrst og fremst unga fólkið, sem er að koma yfir sig þaki og minni og meðalstór fyrirtæki. Jafnvel heilu stjórnmálaflokkarnir mæla með þessu óláns fyrirkomulagi og telja að það sé grunvöllur að sjálfstæði þjóðarinnar og fullveldi.

Þegar ástandið er komið á þetta frumstæða stig lætur nærri að það sé meira í ætt við heilög trúarbrögð sem sem hafin eru yfir öll almenn rök og gefi frat í jafna stöðu allra landsmanna. Af þeim sökum sé ekki viðlit annað en að leggja birgðarnar á hluta þjóðarinnar á meðan hinir, sem nýta alþjóðagjaldmiðla, sleppa og hlæja góðlátlega að þjáningum unga fólksins og þeirra sem eru neydd til að reka fyrirtæki í krónuhagkerfinu. Þetta sé hin bjarta framtíð og heilu stjórnmálaflokkarnir mæla hiklaust með slíkri mismunun til framtíðar án þess að blikna og kæra sig kollótta um hlutskipti þeirra sem lokuð eru inni í krónuhagkerfinu með þrúgandi afleiðingum svo ekki sé nú talað um ósanngirnina sem því fylgir. Hún virðist eins og forsenda þess að þjóðin geti kallast fullvalda, eins ruglað og það er.

Ein hættan af því að taka ekki að fullu þátt í alþjóðasamstarfi sem fullvalda þjóð, eins og við gerum að hluta til, er sú að sitja uppi með stjórnvöld sem hafa hvorki áhuga á raunverulegu lýðræði og enn síður á frelsi þegnanna. Vilja í raun aðeins treysta völd sín og áhrif eins og við Íslendingar höfum dapra reynslu af enda minnug þess að íslenskir embættismenn dæmdu landa sína oft til refsinga langt umfram tilefni og mun strangar en aðrar þjóðir tíðkuðu. Sem betur fer hefur þátttaka okkar í alþjóðastarfi breytt miklu í þessum efnum og er frægt dæmið þegar Jón Kristinsson rakari á Akureyri breytti rannsóknar- og dómskerfi landsins með því að áfrýja til Evrópu þeirri ósvinnu að sami aðili geti bæði rannsakað mál og dæmt. Þá þurfti útlendinga til að taka til hendi og tryggja lýðræði og fullveldi gagnvart hinum almenna borgara. Allt í andstöðu við innlenda lögfræðingastóðið sem þráaðist við á öllum dómstigum hér innanlands en varð svo að lúta í gras þegar Mannréttindadómstóll Evrópu tók af skarið. Sannleikurinn er sá að réttlætið hefur einlægt komið að utan í andstöðu við íslenska embættismenn.

Því er ekki seinna vænna en að komast að fullu við ESB-borðið, taka þar þátt í ákvörðunum sem varða okkur og láta að okkur kveða ef svo ber undir. Allt annað er minnimáttarkennd og sæmir ekki frjálsri og fullvalda þjóð sem tekur virkan þátt í alþjóða samstarfi með reisn en vill ekki hornkerling heita.

Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði.