Myndbirtingar for­eldra geti skapað hættu

Hugtakið sharenting er notað um það þegar foreldrar deila daglegu lífi barna sinna á samfélagsmiðlum. Þessu geta þó fylgt ákveðnar hættur og einkalífi barnsins mögulega stefnt í voða, ekki síst nú þegar gervigreindin hefur rutt sér til rúms.

„Það eru aðilar sem mögulega eru að nýta sér upplýsingar sem eru gefnar á netinu. Eru kannski líka að nýta sér myndir og jafnvel af fáklæddum börnum sem eru birtar í góðri trú en hægt er að nýta með margvíslegum hætti,“ sagði Salvör Nordal í viðtali í kvöldfréttum Sýnar.

Á bæði við um jákvæðar og neikvæðar færslur

Persónuvernd á Írlandi lét útbúa auglýsingu með slagorðinu „Hinkraðu áður en þú birtir“ [Pause before you post] til að ítreka hætturnar sem birting upplýsinga getur haft í för með sér.

Salvör segir embætti umboðsmanns barna hafa fengið erindi á sitt borð þar sem börn eru að velta fyrir sér sínum réttindum. Jafnframt að börn eigi sjálf að hafa mest um það að segja hvaða upplýsingar um þau eru birtar á netinu.

„Þau vilja það ekki og það geta bæði verið upplýsingar þar sem þau eru í uppnámi eða atvik sem eru erfið fyrir þau. En það geta líka verið jákvæðar fréttir þar sem börn eru ekkert endilega tilbúin að foreldrar láti á netið án þess að láta þau vita,“ segir Salvör og nefnir einkunnir barna sem dæmi um jákvæðar fréttir sem börn vilji ekki deila með alheiminum.

Hugsa áður en mynd er birt

Á heimasíðu umboðsmanns barna má finna leiðbeiningar til foreldra og Salvör segir að foreldrar séu að verða meðvitaðri um hættur sem fylgja birtingu upplýsinga.

„Það þarf alltaf að hugsa áður en það birtir mynd, er rétt að birta myndina. Á ég ekki, ef hægt er, að óska eftir samþykki barnsins og hvernig væri mögulega hægt að nýta hana í framtíðinni.“

Þá segir hún að erindi hafi borist sem tengist óvæginni umræðu um börn í fréttum.

„Þá er verið að birta myndir af börnum, kannski verið að lýsa atvikum þar sem er kannski bara ein hlið málsins sem er kannski mjög óvægin gagnvart einhverju tilteknu barni. Fjölmiðlar þurfa að setja sér skýrar reglur um umfjöllun um börn og myndbirtingar af börnum með fréttum.“

„Við búum í litlu samfélagi og það er mjög auðvelt að koma að setja hlutina þannig fram að það valdi skaða fyrir barnið, til dæmis í skóla daginn eftir ef það hefur verið erfið umfjöllun í fjölmiðlum.“