Tíu prósent leikskólastarfsmanna hafi ekki meðalhæfni í ís­lensku

Í skriflegri fyrirspurn óskaði Jón Pétur Zimsen, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, eftir svörum við hversu margir starfsmenn leikskóla sem vinna með börnum séu ekki með íslensku að móðurmáli. 

Í svari Guðmundar Inga Kristinssonar, mennta- og barnamálaráðherra, segir að upplýsingum um færni starfsfólks í íslensku hafi ekki verið safnað. Hins vegar var framkvæmd könnun í september 2025 þar sem leikskólastjórar voru spurðir hversu mörg stöðugildi sem sinna uppeldi og menntun barna, séu mönnuð af starfsfólki sem nær ekki hæfniviðmiðum B1 í íslensku.

Vert er að taka fram að 77 prósent leikskólastjóra, eða 188 af 245, svöruðu könnuninni. Í svarinu er bent á að við túlkun niðurstaðna verði að hafa svarhlutfallið til hliðsjónar.

Sextán prósent stöðugilda á Vestfjörðum, frátöldum Ísafjarðarbæ, voru mönnuð af starfsfólki sem náði ekki hæfnisviðmiðum B1 í íslensku. Þar á eftir komu Reykjavík og Reykjanesbær með fimmtán prósent stöðugilda. Lægst mældist það í Akraneskaupstað, eða núll prósent.

A1 til C2 hæfni er evrópskur mælikvarði á hæfni einstaklings í tungumáli. Ef viðkomandi er með B1 hæfni ætti hann að geta skilið aðalatriði í skýru tali og myndað einfaldan, samfelldan texta.

Rúm tuttugu prósent

Hagstofa Íslands safni hins vegar upplýsingum um bakgrunn leikskólastarfsfólks. Árið 2024 óskaði ráðuneytið eftir upplýsingum um fjölda leikskólastarfsfólks sem sinnir uppeldi og menntun og er innflytjendur, það er að segja einstaklingur fæddur erlendis og á foreldra sem eru báðir fæddir erlendis.

„Að einhverju leyti gefa gögnin vísbendingar um fjölda leikskólastarfsfólks með annað móðurmál en íslensku en gögnin afmarkast aðeins við framangreinda skilgreiningu á hugtakinu innflytjendur,“ segir í svarinu.

Um var að ræða 1230 starfsmenn eða 21,1 prósent leikskólastarfsmanna á landinu. Hæsta hlutfallið, 36,6 prósent, var í flokknum Reykjavík - Suðurmiðstöð. Lægsta hlutfallið var í Skagafirði, eða 4,9 prósent.