For­eldrar verði að halda ró sinni þegar kyn­ferðis­brot eru rædd við börn

Karlmaður á þrítugsaldri hefur verið úrskurðaður í gæsluvarðhald til næsta miðvikudags grunaður um að hafa brotið kynferðislega á barni á leikskólanum sem hann vinnur á. Brotið átti sér stað á skólatíma í leikskólanum Múlaborg í Ármúla og vaknaði um það grunur á þriðjudag. Barnið sjálft tilkynnti foreldrum sínum það, sem höfðu samband við lögreglu.

Fræðsla í ró mikilvæg

Foreldrar annarra barna á leikskólanum voru upplýst um málið með bréfi í morgun. Þá hafa fagstjórar leikskóla verið í Múlaborg í dag til að taka á móti foreldrum og forráðamönnum og ræða við þau. Ráðgjafar mannauðsþjónustu skóla- og frístundasviðs hafa eins stutt við starfsfólk leikskólans í dag og í gær. 

„Það er mjög mikilvægt að foreldrar haldi ró sinni. Það er gott að byrja á því að tala við börnin um það hvað er í lagi og hvað er ekki í lagi. Hvað eru góðar snertingar og hvað eru slæmar snertingar,“ segir Ólöf Ásta Farestveit, forstjóri Barna- og fjölskyldustofu. 

Gott sé að byrja á að ræða við börnin og sjá hvort upp komi í samtalinu eitthvað frá börnunum sem vekji frekari spurningar. 

„Samtalið getur verið í formið þess að tala um að enginn megi koma við einkastaðina nema þau þurfi hjálp. Það er þá typpi, píka og rass og mikilvægt að foreldrar noti þau orð í samtalinu sem þau eru vön að nota um þessa staði. Og nauðsynlegt að halda ró sinni. Því um leið og það er komin upp streita í samtalinu þá skynja börnin það strax,“ segir Ólöf Ásta. 

Ung börn skilji ekki alvarleikann

Þá beri að hafa í huga að börn, sérstaklega ung börn, séu mjög hrifgjörn og sefnæm. 

„Þá byrja þau að þóknast foreldrunum og segja: Já, ég þekki, ég skil. Þau gera það, þau játa þegar þau eru spurð. Þannig að ég myndi byrja alltaf á fræðslu.“

Komi upp grunur um kynferðisofbeldi megi alltaf hafa samband við sérfræðinga á vegum barnaverndaryfirvalda. Eins sé mikilvægt fyrir foreldra að þekkja einkenni kynferðisofbeldis, sér í lagi hjá börnum sem ekki geta tjáð sig að fullu.

„Ung börn, sérstaklega yngri en sex ára skilja ekki alveg hvað er að gerast og átta sig ekki endilega á alvarleika málsins. Það sem er gott fyrir foreldra að taka eftir er hvort það verði einhverjar miklar hegðunarbreytingar. Það getur verið í formi þess að börn verði grátgjörn, neiti til dæmis að fara í leikskólann, þau verði agressív gagnvart eigin kynfærum,“ segir Ólöf. 

„En það þurfa að vera fleiri en ein einkenni sem koma upp. Eitt einkenni er ekki endilega merki um að þau hafi orðið fyrir einhverju.“

Nauðsynlegt að börnin viti hvenær eigi að segja frá

Ólöf nefnir að ekki sé gott að þráspyrja börnin og spyrja þau lokaðra spurninga, með já og nei svörum. Oft þurfi að setja fræðslu í einfaldari búning, kenna börnum að taka saman höndum og leggja niður við klofið - allt sem er innan þríhyrningsins sem myndast megi tala um sem einkasvæði.

„Svo bara halda áfram að kenna þeim það hvað eru góðar snertingar og slæmar, og jafnvel bara prófa það. Klípa barnið og spyrja hvort þetta sé góð snerting eða slæm. Hjálpa þeim að skilgreina,“ segir Ólöf og bætir við að hvetja þurfi börnin að segja frá.

„Ef einhver kemur við þig eða er með vonda snertingu við þig þá áttu endilega að segja mömmu frá eða pabba frá.“

Foreldrum barna við Múlaborg verður boðið að hringja í deildarstjóra barna- og fjölskyldumála sem starfar hjá Reykjavíkurborg á ákveðnum tíma á morgun ef þau vilja ræða upplifun sína vegna málsins. Ef fólk hefur áhyggjur af sínu barni hefur verið bent á ráðgjafa á símavakt barnaverndar og lögreglu.

Nánari upplýsingar og fræðslunámskeið um einkenni kynferðisofbeldis gegn börnum og forvarnarfræðslu má finna á veg Barna- og fjölskyldustofu.