Tóku mið af við­skipta­halla en ekki tollum

Á töflum sem starfsmenn Hvíta hússins birtu í gær mátti sjá að tollarnir sem ríkisstjórnin mun beita gegn hverju ríki fyrir sig er um helmingurinn af því sem Hvíta húsið segir þessi ríki beita Bandaríkin.

Tölurnar á töflunum vöktu strax mikla athygli þar sem sérfræðingar sögðu þær í mörgum tilfellum ekki eiga við rök að styðjast. Svo virðist sem að í mörgum tilfellum hafi starfsmenn Hvíta hússins látið tollana taka mið af viðskiptahalla Bandaríkjanna við tiltekin ríki, ekki tollum sem þessi ríki beita gegn Bandaríkjunum.

Sjá einnig: Tæknirisarnir sjö fengu skell þegar markaðir opnuðu

Hagfræðingar, blaðamenn og aðrir fóru fljótt í það að reyna að finna uppruna hinna meintu tolla sem Bandaríkin eru beitt af ríkjum heimsins og hafa margir þeirra komist að niðurstöðu.

Svo virðist sem að Trump-liðar hafi deilt viðskiptahallanum við tiltekin ríki með innflutningi þaðan, eins og fram kemur í frétt viðskiptamiðilsins CNBC.

Trump-liðar halda því til að mynda fram að Kína beiti Bandaríkin 67 prósenta tollum. Viðskiptahalli ríkjanna árið 2024 var 295,4 milljarðar dala og innflutningur 438,9 milljarðar. Þegar þú deilir 295,4 með 438,9 færðu út 67 prósent.

Þessi útreikningur á einnig við mörg önnur ríki á lista Hvíta hússins í gær.

Reikniformúla Hvíta hússins virtist þó ekki taka selda þjónustu inn í reikninginn. Þá má bæta við að ef viðskiptahallinn er enginn verða ríkin samt beitt tíu prósenta tollum. Almennu tíu prósenta tollarnir eiga að taka gildi þann 5. apríl. Hinir þann 9. apríl.

Sjá einnig: Ís­land ekki á spjaldi Trumps en fær samt tíu prósenta toll

Útreikningar áðurnefndra sérfræðinga voru svo að mestu leyti staðfestir af yfirvöldum í Bandaríkjunum í gær en reiknireglan sem notast var við var birt á vef viðskiptafulltrúa Bandaríkjanna.

Þessi reikniregla gæti gefið bandarískum erindrekum sterkari samningastöðu í viðræðum um nýja viðskiptasamninga við ríki heims, samkvæmt sérfræðingum sem CNBC ræddi við.

Einn þeirra sagði þó að reiknireglan kæmi sérstaklega niður á fátækum löndum Asíu. Þau ríki framleiði mikið fyrir bandarískan markað en eigi erfitt með að rétta viðskiptahallann vegna þess hve bandarískar vörur eru dýrar.

Þróunaraðstoð lokið og nú tollar

Eins og fram kemur í frétt Bloomberg hafði Trump áður bundið enda á þróunaraðstoð til þessara ríkja.

Á athöfninni í Rósagarðinum í gær beindi Trump orðum sínum að Kambódíu, sem verður beitt 49 prósenta tolli.

„Oh, sjáið Kambódíu, 97 prósent,“ sagði Trump og var hann þá að vísa til hinna meintu tolla sem Kambódía á að hafa beitt Bandaríkjunum. 

„Þeir hafa stórgrætt á Bandaríkjunum.“

Meðallaun í Kambódíu er talinn minni en fimmtungur af meðallaunum heimsins.

Kínverjar standa frammi fyrir hæsta tollinum vegna aðgerða Trumps. Eftir að nýjustu tollarnir taka gildi þann 9. apríl munu Bandaríkin beita Kína grunntolli upp á 54 prósent. Hann gæti þar að auki hækkað enn frekar í framtíðinni en það ku vera til skoðunar innan veggja Hvíta hússins að hækka þá um 25 prósent til viðbótar vegna olíukaupa Kínverja frá Venesúela.

Vill auka framleiðslu í Bandaríkjunum

Markmið Trumps virðist vera að auka framleiðslu í Bandaríkjunum. Þegar hann tilkynnti tollana í gær lýsti hann því yfir að störfum og verksmiðjum myndi fjölga aftur í Bandaríkjunum og hélt hann því fram að sú þróun væri þegar hafin.

Þá sagði hann að þau fyrirtæki eða ríki sem kvörtuðu stæðu frammi fyrir einfaldri lausn.

„Ef þið viljið að tollarnir séu núll, þá framleiðið þið vörur ykkar hér í Bandaríkjunum.“

Sérfræðingar búast við því að tollarnir muni valda mikilli óreiðu og munu ráðamenn ríkja heimsins að öllum líkindum svara fyrir sig með tilheyrandi tollum og mögulegum refsiaðgerðum gegn Bandaríkjunum.

Wall Street Journal segir gengi Bandaríkjadalsins hafa lækkað mjög gagnvart öðrum gjaldmiðlum frá því Trump tilkynnti tolla sína. Greinendur höfðu búist við því að dalurinn myndi styrkjast.