Æfa notkun „taktískra“ kjarn­orku­vopna

Í tilkynningu varnarmálaráðuneytisins í dag segir að fyrsta stig kjarnorkuvopnaæfinganna snúist um notkun Iskander eldflaugar Rússa, sem eru skammdrægar skotflaugar sem geta borið kjarnorkuvopn. Hermenn æfa sig í því að koma kjarnorkuoddum fyrir á þessum skotflaugum og flytja þær á skotstaði.

Þá munu sveitir flughers Rússlands eiga í sambærilegum æfingum með Kinzhal eldflaugar, sem eru ofurhljóðfráar skotflaugar sem skotið er af stað með orrustuþotum.

Ítrekað er í tilkynningunni að æfingarnar séu til komnar, að hluta til, vegna „ögrandi“ ummæla og hótana ráðamanna á Vesturlöndum.

Þar er vísað til ummæla frá Emmanuel Macron, forseta Frakklands, og David Cameron, utanríkisráðherra Bretlands, frá því fyrr í mánuðinum. Þá sagði Macron að ekki mætti útiloka að senda hermenn til Úkraínu og Cameron sagði Úkraínumenn hafa leyfi til að nota bresk vopn til árása í Rússlandi.

Í kjölfar þeirra ummæla tilkynntu ráðamenn í Rússlandi að fara ætti í æfingar með taktísk kjarnorkuvopn ríkisisins.

Rússar halda reglulega æfingar með kjarnorkuvopn sín, eins og önnur ríki sem eiga slík vopn gera. Þegar Rússar lýstu því yfir fyrr í mánuðinum að haldnar yrðu æfingar með taktísk kjarnorkuvopn, var það í fyrsta sinn sem það var tilkynnt með opinberum hætti.

„Taktísk“ kjarnorkuvopn eru smærri kjarnorkuvopn en þau hefðbundnu og voru hönnuð á tímum Kalda stríðsins. Þar sem hefðbundnum kjarnorkuvopnum er ætlað að granda borgum, iðnaðarsvæðum og öðrum sambærilegum skotmörkum, var taktískum vopnum ætlað að brjóta leiðir í gegnum varnarlínur Atlantshafsbandalagsins.

Hægt er að varpa þeim úr lofti, skjóta með eldflaugum eða með stórskotaliðsvopnum.

Sjá einnig: „Vopnin eru til þess að nota þau“

Frá því Rússar réðust inn í Úkraínu í fyrra hafa ráðamenn þar ítrekað hótað notkun kjarnorkuvopna. Það hefur sömuleiðis ítrekað verið gert í ríkisreknum sjónvarpsstöðvum Rússlands og dagblöðum. Hótunum þessum hefur að miklu leyti verið ætlað að draga úr vilja Vesturlanda til að standa við bakið á Úkraínumönnum.

Nota vexti af frystum eigum til hergagnakaupa

Opinberað var í dag að leiðtogar Evrópusambandsins hafa komist að samkomulagi um að nota vexti frá eignum Seðlabanka Rússlands, sem frystar hafa verið í Evrópu, til að greiða fyrir hergagnakaup handa Úkraínumönnum eða hjálpa þeim með öðrum hætti.

Um þrjú hundruð milljarðar dala af eigum Rússa voru frystar af leiðtogum G7 ríkjanna svokölluðu skömmu eftir innrás Rússa í Úkraínu í byrjun árs 2022. Síðan þá hefur verið deilt um hvort og þá hvernig nota eigi þá fjármuni til að aðstoða Úkraínumenn.

Samkvæmt Reuters náðist samkomulagið fyrr í þessum mánuði en á eftir að samþykkja það með formlegum hætti. Samkomulagið felur í sér að níutíu prósent af vöxtunum fari í sjóð á vegum ESB sem notaður er til hergagnakaupa og að tíu prósent muni fara í að aðstoða Úkraínumenn á annan hátt.

Áætlað er að um sé að ræða allt að tuttugu milljarða evra til ársins 2027. Það samsvarar rúmum þremur billjónum króna.

Ráðamenn í Kreml hafa ítrekað varað við hörðum viðbrögðum við aðgerðum sem þessum.