Enn óvissa um Jóhönnu

Samfylkingin heldur flokksstjórnarfund um helgina og Vinstri græn flokksráðsfund. Undirbúningur kosninga verður í forgrunni og rætt verður um hvernig valið verður á lista. ESB-mál rædd, en ekki búist við samþykktum. Ekki er talið að Jóhanna Sigurðardóttir gefi neitt út um framtíð sína.

Segja má að upptaktur kosningabaráttunnar hefjist um helgina þegar Vinstrihreyfingin – grænt framboð heldur sinn flokksráðsfund og Samfylkingin flokksstjórnarfund. Fyrir báðum fundunum liggur að taka ákvarðanir um aðferðir við val á framboðslista.

Ráðherrabreytingar

Enn ein breytingin verður gerð á skipan stjórnarráðsins um næstu mánaðamót. Þá tekur til starfa nýtt atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneyti, en Steingrímur J. Sigfússon mun leiða það. Efnahags- og viðskiptaráðuneytið og iðnaðarráðuneytið verða lögð niður og verkefni þeirra skiptast á önnur ráðuneyti.

Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra mun á fundinum tilkynna um hvort breytingar verða á ráðherraliði Samfylkingarinnar. Katrín Júlíusdóttir er væntanleg úr barnsburðarleyfi, en hún gegndi embætti iðnaðarráðherra.

Óvíst er hvort Katrín tekur sæti í ríkisstjórn á ný. Undir eðlilegum kringumstæðum væri það ekki vafamál, ríkisstjórn sem kennir sig við kvenfrelsi getur ekki látið það spyrjast út um sig að kona sem fer í fæðingarorlof eigi ekki afturkvæmt í starf sitt.

Staðan er þó flóknari en svo, en eins og áður segir verður iðnaðarráðuneytið lagt niður. Oddný G. Harðardóttir kom inn í ríkisstjórn við brotthvarf Katrínar og við ráðuneytishrókeringar varð hún fjármálaráðherra. Hún hefur unnið að fjárlögum, en þau verða lögð fram 15. september. Heimildarmenn Fréttablaðsins setja margir hverjir spurningarmerki við það að skipta út fjármálaráðherra við þær aðstæður.

Líklegast er að eitt af þrennu gerist; Katrín fari í fjármálaráðuneytið og Oddný út úr ríkisstjórn, Oddný sitji áfram og Katrín taki stöðu sem óbreyttur þingmaður, eða að Guðbjartur Hannesson færi sig úr velferðarráðuneytinu og í fjármálin en Katrín taki hans stöðu. Guðbjartur var áður formaður fjárlaganefndar og þekkir þau mál vel.

Jóhanna heldur spilunum þétt upp að sér, eins og áður þegar breytingar hafa orðið og ekki verður ljóst fyrr en um helgina hvað verður ofan á.

Uppstilling og ESB

Af umræðu síðustu vikna er ljóst að ESB-umsókn Íslendinga verður til umræðu á flokksráðsfundi Vinstri grænna. Málið er þó ekki á formlegri dagskrá, en ráðherrar og aðrir flokksmenn hafa kallað eftir umræðu um málið.

Það hefur reyndar verið til umræðu á svo til öllum fundum Vinstri grænna frá því að ákveðið var að ganga til stjórnarsamstarfs við Samfylkinguna og sækja um aðild að ESB. Heimildarmenn blaðsins telja líklegt að umræðan verði svipuð nú og áður, einhverjir lýsi yfir óánægju sinni en engar samþykktir verði gerðar um málið, hvorki því til stuðnings né gegn.

Katrín Jakobsdóttir, varaformaður flokksins, mun kynna drög að reglum um forval og uppstillingu. Fundurinn mun síðan samþykkja samræmdar reglur um nokkrar leiðir við að velja á framboðslista. Það er síðan kjördæmisfélaganna að velja hvaða leið verður ofan á.

Líklegt er talið að uppstilling verði ofan á í flestum kjördæmum. Enginn þingmanna flokksins hefur gefið út að hann ætli að hætta á þingi og talið er að Steingrímur ætli sér að gefa kost á sér áfram og þá sem formaður einnig. Þeir sem gagnrýnir hafa verið á stjórnarsamstarfið, svo sem Ögmundur Jónasson og Jón Bjarnason, hafa ekkert gefið út um framtíð sína. Athygli vekur þó að Ögmundur skipaði nýverið Guðfríði Lilju Grétarsdóttur sem verkefnisstjóra við stefnumótun um mannréttindamál, en ekki verður annað séð en þar sé um fulla stöðu að ræða.

Í höndum Jóhönnu

Framtíð Jóhönnu Sigurðardóttur sem formanns Samfylkingarinnar hefur lengi verið til umræðu. Hópur innan flokksins hefur kallað eftir endurnýjun forystunnar og Össur Skarphéðinsson sagði, í áramótaviðtali við Viðskiptablaðið, að slíkt væri nauðsynlegt.

Heimildarmönnum blaðsins ber saman um að framtíðin sé algjörlega í höndum Jóhönnu sjálfrar. Vilji hún vera áfram þá standi það henni til boða.

Ólíklegt er talið að hún gefi út nokkra yfirlýsingu um málið um helgina. Fylgi flokksins hefur vaxið lítillega í skoðanakönnunum og hefur það létt nokkuð pressunni á formanninn. Prófkjör verða ekki fyrr en í fyrsta lagi í lok október og líklega ekki fyrr en í nóvember og heimildarmönnum ber saman um að Jóhanna þurfi að vera búin að tilkynna um ákvörðun sína þá.

Samstaða um sérstöðu

Málefnavinna er í gangi í báðum flokkunum og um hana verður rætt á fundunum. Kosningavetur er að hefjast og flokkanna bíður það erfiða verkefni að sýna samstöðu en um leið sérstöðu hvors flokks.

Þeir þurfa að koma þeim skilaboðum til kjósenda sinna að þeir hafi ekki gefið afslátt á helstu stefnumálum sínum. Um leið er þeim í mun að ríkisstjórnin verði sú fyrsta í sögu vinstri manna sem sitji út heilt kjörtímabil.

Það má því búast við litlum uppákomum í vetur þar sem einstaka þingmenn og ráðherrar minni á sérstöðu síns flokks, en um leið upphefjist raddir þar sem samstaðan er lofuð.