Vitnisburður embættismanna gróf undan málsvörn Trump

Úkraínsk stjórnvöld vissu af því að Donald Trump Bandaríkjaforseti hefði stöðvað hernaðaraðstoð til landsins áður en það varð opinbert, þvert á það sem forsetinn og bandamenn hafa haldið fram til að rökstyðja að ekkert saknæmt hafi verið við þá ákvörðun. Þetta staðfestu núverandi embættismenn ríkisstjórnarinnar í vitnisburði sem var gerður opinber í gær.

Þrjár nefndir fulltrúadeildar Bandaríkjaþings sem rannsaka hvort Trump hafi framið embættisbrot í samskiptum sínum við Úkraínu birtu eftirrit af framburði þriggja embættismanna í gær, þar á meðal Catherine Croft, sérfræðings utanríkisráðuneytisins í málefnum Úkraínu.

Croft fullyrti við nefndirnar að úkraínsk stjórnvöld hefðu komist að því „mjög snemma“ að tæplega 400 milljóna dollara hernaðaraðstoð sem Bandaríkjaþing hafði samþykkt hefði verið fryst. Fjárlaga- og stjórnunarskrifstofa Hvíta hússins tók þá ákvörðun að skipan Trump 18. júlí.

Trump og bandamenn hans hafa haldið því fram að hann hefði ekki getað notað hernaðaraðstoðina til að setja þrýsting á stjórnvöld í Kænugarði til að fallast á rannsóknir á pólitískum andstæðingum Trump þar sem Úkraínumennirnir hafi ekki vitað af því að aðstoðin hefði verið stöðvuð fyrr en seint í ágúst. Aðstoðin var ekki afgreidd fyrr en 11. september þegar bandarískir þingmenn voru farnir að grennslast fyrir um hvað tefði hana.

Fram að þessu hefur rannsókn þingsins farið fram á bak við luktar dyr en fyrstu opinberu vitnaleiðslurnar hefjast á miðvikuudag. Þá kemur William Taylor, starfandi sendiherra Bandaríkjanna í Úkraínu, fyrir þingnefndirnar. Hann hefur greint frá þeim skilningi sínum að Hvíta húsið hafi gert rannsóknir á pólískum keppninautum Trump að skilyrði fyrir afhendingu hernaðaraðstoðar.

Vann eftir „óhefðbundnum“ leiðum

Rannsókn þingsins beinist að því hvort að Trump og samverkamenn hans hafi haldið eftir hernaðaraðstoðinni og neitað að funda með Volodýmýr Zelenskíj, forseta Úkraínu, nema úkraínsk stjórnvöld samþykktu að rannsaka Joe Biden, fyrrverandi varaforseta og mögulegan mótframbjóðanda Trump í kosningum næsta árs, og stoðlausa samsæriskenningu um bandarísku forsetakosningarnar árið 2016.

Nokkrir núverandi og fyrrverandi embættismenn ríkisstjórnar Trump hafa staðfest að rannsóknirnar sem Trump sóttist eftir hafi verið gerðar að skilyrði fyrir því að bandaríski forsetinn fundaði með úkraínskum starfsbróður sínum og að hernaðaraðstoðin yrði afhent.

Rudy Giuliani, persónulegur lögmaður Trump, er sagður hafa rekið skuggautanríkisstefnu gagnvart Úkraínu sem gekk út á að tryggja forsetanum pólitískt nytsamlegar rannsóknir á andstæðingum hans. Með honum unnu nokkrir erindrekar Bandaríkjastjórnar, þar á meðal Gordon Sondland, sendiherrann gagnvart Evrópusambandinu, og Kurt Volker, þáverandi sendifulltrúi vegna átakanna í Austur-Úkraínu.

Sjá einnig:Lykilvitni breytti framburði sínum

Laura Cooper, sérfræðingur varnarmálaráðuneytisins í málefnum Úkraínu, bar vitni um að Volker hefði sagt sér í ágúst að hann ynni eftir „óhefðbundnum“ diplómatískum leiðum að því að fá úkraínsk stjórnvöld til að sækja einstaklinga til saka í tengslum við afskipti af bandarískum kosningum. Hann teldi að yrði honum ágengt yrði hernaðaraðstoðin sem þá var á ís loks afgreidd.

Volker, sem sagði af sér í september þegar rannsókn þingsins hófst, virtist þar hafa vísað til samsæriskenningar sem Trump og Giuliani aðhyllast um að Úkraínumenn hafi haft afskipti af forsetakosningunum árið 2016 í samkurli við demókrata og reynt að koma sök á Rússa. Enginn fótur er fyrir þeirri kenningu.

Cooper sagði þingnefndunum að hún teldi að úkraínskir embættismenn hefðu ekki íhugað beiðni Volker nema að þeir fengju eitthvað sem skipti þá máli í staðinn, að því er kemur fram í frétt Washington Post.

„Það voru tveir hlutir sem úkraínska ríkisstjórnin sóttist eftir á þessu tímabili. Annað var móttökuheimsókn í Hvíta húsinu og hitt var hernaðaraðstoð við Úkraínu,“ sagði Cooper.

Sérfræðingar ríkisstjórnarinnar í málefnum Úkraínu hafi þó ekki fengið neinar skýringar á hvers vegna aðstoðin hefði verið stöðvuð, aðeins að Mick Mulvaney, starfandi starfsmannastjóri Hvíta hússins, hefði stöðvað hana vegna áhyggna forsetans af Úkraínu.

„Mín tilfinning var að allir aðalleiðtogar bandarískra þjóðaröryggisdeilda og stofnana hafi verið samhuga í þeirri skoðun sinni að þessi aðstoð væri bráðnauðsynleg og þeir voru að reyna að finna leiðir til að ræða við forsetann um þetta,“ sagði Cooper, að sögn AP-fréttastofunnar.

Vildu fresta aðstoðinni þrátt fyrir áhyggjur um lögbrot

Þær Cooper og Croft lýstu aðdraganda þess að hernaðaraðstoðin til Úkraínu var fyrst í sumar. Embættismenn Hvíta hússins hafi byrjað að spyrja ítarlegra spurninga um aðstoðina sem þingið og varnarmálaráðuneytið höfðu þegar gefið grænt ljós eftir fund með Trump forseta í júní, um mánuði áður hún var stöðvuð.

Cooper sagði spurningarnar hafa snúist um hvaða bandarísku fyrirtæki tengdust aðstoðinni, hvað önnur ríki legðu af mörkum til Úkraínu og hvaða ríkisstofnanir sæju um fjármögnunina. Henni hafi virst að þær spurningar kæmu beint frá Trump forseta.

Stöðvun aðstoðarinnar olli embættismönnum varnarmálaráðuneytisins hugarangri í sumar, að sögn Cooper. Þeir hafi óttast að lög væru brotin afgreiddi Hvíta húsið ekki aðstoðina sem þingið hafði samþykkt. Lögin banna að forseti stöðvi einhliða útgjöld sem þingið hefur ákveðið, að sögn New York Times. Hvíta húsið hafi aftur á móti alltaf viljað draga afgreiðsluna lengur og lengur.

Trump og bandamenn hans hafa haldið því fram að hann hafi stöðvað hernaðaraðstoðina vegna áhyggna af spillingu í Úkraínu. Cooper bar aftur á móti vitni um að varnarmálaráðuneytið hefði þegar staðfest að stjórnvöld í Kænugarði hefðu náð töluverðum árangri í að uppræta spillingu þegar Hvíta húsið stöðvaði aðstoðina. Embættismenn víða um stjórnkerfið hafi verið gáttaðir á þeirri ákvörðun.

Croft sagði frá annarri uppákomu þar sem Mick Mulvaney, starfandi starfsmannastjóri Hvíta hússins, stöðvaði aðstoð til Úkraínu tímabundið veturinn 2017 til 2018 þegar hann var yfir fjárlagaskrifstofunni. Mulvaney hafi stöðvað sendingu á flugskeytum til Úkraínu vegna áhyggna um að það gæti styggt stjórnvöld í Kreml. Sú aðstoð hafi þó verið afgreidd innan örfárra vikna eftir að Mulvaney ræddi við sérfræðinga ríkisstjórnarinnar.

Uppfært 13.11.2019 Í upphaflegri útgáfu fréttarinnar var sagt að opnar vitnaleiðslur í rannsókninni á Trump hæfust á fimmtudag. Það rétta er að þær hefjast á miðvikudag, 13. nóvember.