Afar fáir nýtt rétt til læknismeðferðar erlendis

Sjúkratryggingum Íslands er heimilt að greiða fyrir læknismeðferð erlendis ef nauðsynleg meðferð eða aðgerð er ekki í boði hjá sérfræðingi innan réttlætanlegra tímamarka á Íslandi sem eru 90 dagar frá greiningu samkvæmt viðmiðunarmörkum landlæknis.

Reglugerð um rétt til meðferðar erlendis vegna langs biðtíma hér hefur verið í gildi frá því í maí 2012. Aðeins 21 umsókn hefur borist um læknismeðferð erlendis á grundvelli reglugerðarinnar.

Samkvæmt upplýsingum frá Sjúkratryggingum Íslands hafa sjö einstaklingar farið utan í gerviliðaaðgerð, fimm á mjöðm og tveir á hné. Fjórar umsóknir voru dregnar til baka en þremur umsóknum var hafnað þar sem skilyrði voru ekki uppfyllt. Sjö umsóknir eru í vinnslu.

Kostnaður Sjúkratrygginga vegna heilbrigðisþjónustu sem veitt var erlendis í þessum sjö tilfellum var frá 1,4 milljónum íslenskra króna upp í 3,4 milljónir. Aðgerðirnar sjö voru framkvæmdar í Danmörku, Noregi, Svíþjóð og Þýskalandi.

Samtals biðu 493 einstaklingar eftir gerviliðaaðgerð á mjöðm í október 2016, þar af hafði 361 beðið lengur en 90 daga.

Biðtíminn var í október 32 til 36 vikur en hann var mislangur eftir aðgerðastöðum, samkvæmt upplýsingum frá landlæknisembættinu. Alls biðu 804 einstaklingar eftir gerviliðaaðgerð á hné. Af þeim höfðu 633 beðið lengur en 90 daga. Biðtíminn í október 2016 var 63 til 70 vikur.

Enginn hefur sótt um að komast í augasteinsaðgerð erlendis en samtals biðu 3.997 einstaklingar hér á landi eftir slíkri aðgerð í október 2016. Þar af höfðu 3.298 beðið lengur en 90 daga.

Steingrímur Ari Arason, forstjóri Sjúkratrygginga Íslands, segir ástæðurnar fyrir fáum umsóknum geta verið margar. „Fólk hefur einungis óljósa hugmynd um þennan rétt auk þess sem það er hægara sagt en gert að nýta hann. Staðfesta þarf með læknisvottorði að biðtíminn eftir aðgerðinni hér á landi sé óásættanlegur. Aðgerð erlendis þarf að bóka fyrirfram og í mörgum tilvikum þarf sjúklingurinn einnig að leggja fram læknisvottorð og önnur heilsufarsleg gögn.“

Þann 1. júní síðastliðinn tóku gildi lög hér á landi um heilbrigðisþjónustu yfir landamæri innan landa Evrópska efnahagssvæðisins, EES, svokölluð landamæratilskipun. Samkvæmt henni á sjúkratryggður rétt á heilbrigðisþjónustu þar sem hann kýs sjálfur innan EES- svæðisins, með ákveðnum skilyrðum samkvæmt lögunum. Þá munu sjúkratryggingar greiða sömu upphæð og þjónustan kostar í því landi þar sem einstaklingurinn er sjúkratryggður.

Að sögn Steingríms verður áfram unnið eftir reglugerðinni frá 2012 enda sé hún í fullu gildi. „Hún veitir að nokkru leyti betri rétt en landamæratilskipunin sem tók gildi um mitt ár í fyrra þar sem þeir sem fá samþykki á grundvelli reglugerðarinnar frá 2012 fá endurgreiddan kostnaðinn að fullu auk ferðakostnaðar leiti þeir til opinbers þjónustuaðila.“ 

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu