Nokkuð um að skemmdir á Austurlandi fáist ekki bættar

Um helmingur tjóns af völdum vatnsveðursins á Austfjörðum síðastliðinn föstudag sem tilkynnt var til Viðlagatryggingar Íslands fellur utan gildissviðs tryggingarinnar. Alls nemur tjón á Eskifirði og Seyðisfirði tugum milljóna króna.

Gífurleg úrkoma var á Austurlandi síðastliðinn föstudag og laugardag. Til að mynda mældist úrkoma um 200 millimetrar á Seyðisfirði frá föstudegi fram á laugardag. Afleiðingarnar voru þær að skriða féll úr Þófalæk á laugardag. Skriðan lenti á tveimur húsum, annað var mannlaus skemma en hitt hafði verið rýmt fyrr um daginn vegna skriðuhættu.

Mikill vöxtur var í lækjum og ám sem að auki urðu fullir af framburði. Á Eskifirði stóð glæný brú yfir Hlíðarendaá tæpt en með snarræði tókst að bjarga henni. Vatn flæddi sums staðar inn í kjallara.

„Það fóru tveir starfsmenn frá okkur austur í gær auk sjálfstæðra matsmanna. Nú er búið að fara í rúmlega helming af þeim tjónaskoðunum sem þarf að fara í,“ segir Hulda Ragnheiður Árnadóttir, framkvæmdastjóri Viðlagatryggingar Íslands.

Tjón af völdum svokallaðra „force majeure“ atburða, til að mynda náttúruhamfara, er almennt undanskilið í vátryggingaskilmálum vátryggingafyrirtækja. Viðlagatrygging Íslands bætir tjón af völdum eldgosa, jarðskjálfta, skriðufalla, snjó- og vatnsflóða. Hjá einstaklingum bætir tryggingin brunatryggt innbú og fasteignir en hjá sveitarfélögum ábyrgist Viðlagatrygging að auki veitumannvirki, brýr lengri en 50 metra, raforku- og hafnarmannvirki.

„Þetta eru alls 23 tjónstaðir sem við förum í tjónaskoðanir á,“ segir Hulda Ragnheiður. 

„Okkur er kunnugt um fleiri tjóns­atburði sem hins vegar falla utan gildissviðs viðlagatryggingar. Það tjón er óbætt tjón og engin leið til að tryggja það neins staðar.“ Að tjónaskoðunum loknum tekur við ferli matsgerða og útreikninga á tjónaupphæðum. Sú vinna tekur líklega tvær til þrjár vikur. Nákvæm tjónsupphæð liggi því ekki fyrir en reikna megi með því að það hlaupi á tugum milljóna króna. „Það flæddi inn í nokkra kjallara en skriðan er það mesta af þessu. Það er óhemju verk fram undan að moka henni burt og hreinsa,“ segir Kristján Kristjánsson, staðgengill bæjarverkstjóra Seyðisfjarðar.