Eigum við að flýja til Lúxemborgar?

Daglega rekumst við í ferðaþjónustunni á ferðahópa á vegum erlendra ferðaskrifstofa. Oftast nær eru þetta hópar í hálendis- eða hringferðum, ljósmyndaferðum og gönguferðum. Þeir eru á eigin farartækjum með erlendum númeraplötum, erlenda ökumenn og leiðsögumenn. Einu viðskiptin sem þessar ferðaskrifstofur eiga hér á landi eru við gististaði og veitingastaði.

Ekkert jafnræði er með þessum erlendu ferðaskrifstofum og íslenskum ferðaskrifstofum sem veita nákvæmlega sömu þjónustu. Einu skattarnir sem erlendu aðilarnir skila eru af því sem þeir kaupa hér. Íslensku fyrirtækin skila hins vegar staðgreiðslusköttum starfsmanna, tryggingagjaldi, virðisaukaskatti, tekjuskatti, lífeyrisgreiðslum og eftirlitsgjöldum.

Skökk samkeppnisstaða

Stéttarfélög, sýslumenn, Ríkisskattstjóri, lögregla, Ferðamálastofa, Vegagerðin og fleiri ríkisstofnanir fylgjast grannt með því að íslensku fyrirtækin standi sína plikt. En erlendu fyrirtækin valsa hér um á skítugum skónum. Þau stunda grimm undirboð í skjóli hagstæðra skattaskilyrða í heimalöndum sínum, lágra launa og aðhaldsleysis. Þau þurfa ekki að standa skil á einu né neinu hér á landi og aldrei er brugðist við ábendingum um brot þeirra á lögum og reglum um slíka starfsemi.

Þjórfé í staðinn fyrir laun

Vitað er að starfsmenn sumra þessara fyrirtækja fá ekki laun, heldur þurfa þeir að treysta á þjórfé frá farþegum. Aðrir eru á launum langt undir íslenskum launatöxtum. Samt eru lög mjög skýr um að við störf á Íslandi skuli laun vera í samræmi við innlenda kjarasamninga og skila eigi sköttum hér.

Við þessar aðstæður skyldi engan furða þó að erlendu ferðaskrifstofurnar geti undirboðið þær íslensku. Dæmi má taka af fimm daga gönguferð um Laugaveginn með 16 manna hóp.

Margfalt minni skattskil

Erlenda ferðaskrifstofan býður þessa ferð á á 164 þúsund krónur á manninn. Innkaup hennar á gistingu og mat skila 7.865 kr. á manninn virðisaukaskatti. Það er allt og sumt sem sameiginlegir sjóðir okkar hafa upp úr starfsemi þeirra. Íslenska ferðaskrifstofan þarf aftur á móti að selja sömu ferð á tæplega 200 þúsund krónur. Af þeirri upphæð skilar hún rúmlega 19 þúsund króna virðisaukaskatti á manninn í ríkissjóð. Að auki þarf svo að skila launatengdum gjöldum, greiðslum í lífeyrissjóð og tekjuskatti, svo og skráningar- og eftirlitsgjöldum.

Á bara eftir að versna

Þetta er fullkomlega óeðlilegt samkeppnisumhverfi og það á bara eftir að versna. Nú er áformað að fara með ferðaþjónustuna í efra virðisaukaskattsþrep og þá fer virðisaukaskatturinn af gönguferðinni upp í 43.500 kr. á mann. Erlenda ferðaskrifstofan skilar þá aðeins 15.356 krónum á manninn af keyptri þjónustu, enda er hún ekki inni í íslenska virðisaukaskattskerfinu.

Þá er bara að „flagga út“

Við þessar gölnu aðstæður stendur tvennt til boða. Annað er að gefast upp fyrir vonlausri samkeppnisstöðu, hætta þessu og láta útlendinga yfirtaka íslenska ferðaþjónustu. Hitt er að „flagga út“ starfseminni eins og íslensku skipafélögin gera. Skrá íslensku ferðaskrifstofurnar t.d. í Lúxemborg þar sem virðisaukaskattur á ferðaþjónustu er 3%. Viðskiptavinir myndu engan mun finna - kaup þeirra á þjónustunni eiga sér alfarið stað á netinu. Við komuna til Íslands taka staðkunnugir reynsluboltar á móti þeim eins og verið hefur. Viðskiptavinurinn fær því sömu þjónustu og áður. Ferðaskrifstofan nýtur þess hins vegar að standa jafnfætis keppinautum og íslenska ríkið fær sömu lágu tekjurnar og af hinum erlendu ferðaskrifstofunum.

Aðgerðir og slátrun

Það umhverfi sem stjórnvöld skapa íslenskum ferðaskrifstofum í samkeppni við þær erlendu er óviðunandi. Annars vegar algjört aðhaldsleysi með erlendu fyrirtækjunum og hins vegar vanhugsaðar skattahugmyndir. Ef þetta á að ganga svona, þá verður landflótti hjá íslenskum ferðaskrifstofum strax á þessu ári. Stjórnvöld verða að grípa inn í nú þegar og ganga jafnfram í það að slátra hugmyndinni um að rústa ferðaþjónustunni með svo háum virðisaukaskatti að hún verður ósamkeppnishæf.