Skipað hefur verið í eftirlitsnefnd með störfum lögreglunnar

Skipað hefur verið í eftirlitsnefnd með störfum lögreglu í samræmi við breytingar á lögreglulögum sem Alþingi samþykkti síðastliðið vor.

Eftirlitsnefndinni, sem er sjálfstæð stjórnsýslunefnd, er meðal annars ætlað að taka við erindum frá borgurum og greina hvort um sé að ræða kæru um refsiverða háttsemi eða kvörtun er lúti að starfsaðferðum lögreglu. Þetta kemur fram í tilkynningu frá innanríkisráðherra.

Aðdragandi málsins er sá að innanríkisráðherra skipaði nefnd í byrjun árs 2015 sem fjallaði um meðferð kvartana og kærumála á hendur lögreglu. Var nefndin skipuð í kjölfar ábendinga frá umboðsmanni Alþingis og ríkissaksóknara um að úrbóta væri þörf.

Engin bein fyrirmæli um innra eftirlit með starfsháttum lögreglunnar var að finna í lögreglulögum og ekkert slíkt innra eftirlit var starfrækt með formlegum hætti. Á tímabilinu 2005 til 2014 var fjöldi kæra á hendur lögreglu á bilinu 17 til 36 á ári og leiddi lítill hluti málanna til ákæru, eða á bilinu ekkert til þrjú ákærumál á ári. Flestar kærurnar vörðuðu handtökur og aðrar þvingunarráðstafanir lögreglu.

„Hvað varðar fjölda kvartana vegna starfa lögreglu á tímabilinu þá gáfu þær upplýsingar sem bárust frá lögreglustjórum tilefni til þess að ætla að nokkuð skorti á að haldið hafi verið utan um mál vegna kvartana með viðeigandi hætti,“ segir í greinargerð frumvarpsins að breytingum á lögreglulögum. 

Nefnd innanríkisráðherra gerði tillögur að breyttu verklagi og lagabreytingum sem Alþingi samþykkti með breytingum á lögreglulögum síðastliðið vor.

Formaður eftirlitsnefndarinnar er Trausti Fannar Valsson, dósent við Háskóla Íslands, sem skipaður er án tilnefningar, og aðrir nefndarmenn eru Þorbjörg Inga Jónsdóttir hæstaréttarlögmaður, tilnefnd af Mannréttindaskrifstofu Íslands og Kristín Edwald hæstaréttarlögmaður, tilnefnd af Lögmannafélagi Íslands. Eftirlitsnefndin er skipuð til fjögurra ára. 

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu