Fatlað fólk ber í borðið; Stjórnmálaþáttaka skiptir sköpun fyrir samfélagið

Stjórnmál hafa fylgt manninnum frá upphafi enda er það í eðli tegundarinnar að lifa í samfélögum þar sem komast verður að félagslega bindandi niðurstöðum fyrir alla í ákveðnum málum. Þótt borð sem húsgögn hafi ekki þekkst fyrr en tiltölulega nýlega í mannkynssögunni þá hafa alltaf einhverjir þurft að berja í það í þeim skilningi að vekja athygli á málstað sínum, hver svo sem hann er, enda er ekki alltaf hlustað á alla við borðið. Á tuttugustu öldinni hafa heyrst nokkrir hvellir skellir þegar einstaklingar úr minna áheyrilegum hópum létu krepptan hnefann lenda á borðinu, þannig kváðu við raddir kvenna, hinsegin fólks sem og fólks sem tilheyrir þjóðernisminnihlutahópum, svo ekki sé minnst á mismunandi litarhátt, tungumál og annað sem kann að vera grundvöllur fyrir mismunun. Þessar raddir halda áfram að ágerast fram á okkar daga og breytileiki þeirra eykst jafnt og þétt, fólk er jafn ólíkt og það er margt.

Einn af þeim hópum fólks sem er tekinn til við að brýna röddina er fatlað fólk. Þetta er tiltölulega stór minnihlutahópur sem er til staðar í öllum ríkjum heims, misjafnt er hins vegar hversu miklum árangri hefur verið náð við að koma sjónarmiðum fatlaðs fólks á framfæri. Hér á Íslandi höfum við tvö sterk hagsmunasamtök fatlaðs fólks, Öryrkjabandalag Íslands og Landssamtökin Þroskahjálp, sem gegna mikilvægu hlutverki hvað þetta varðar. Auk þeirra eru mörg minni samtök eða hópar og  nokkrir fatlaðir einstaklingar sem beita sér í stjórnmálum, í flokksstarfi, á þingi eða sem aktívisti. Það að heyrast skuli í fötluðum einstaklingum ber vitni um árangur fatlaðs fólks hér á landi við að koma sínum sjónarmiðum á framfæri við yfirvöld og samfélagið í heild. Þrátt fyrir ýmsa merka áfanga, svo sem fullgildingu Samnings sameinuðu Þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks, erum við enn að mörgu leyti á upphafsreit. Fatlað fólk þarf ennþá að yfirstíga ýmsar hindranir í daglegu lífi sem hefðu ekki orðið til ef betur hefði verið hlustað. Þetta eru tálmar sem fylgja hönnun mannvirkja og skipulagningu þjónustu þar sem réttindi og þarfir fatlaðs fólks eru ekki höfð í huga. Þetta gerist reglulega og er til þess fallið að skapa óþarfa hindranir sem munu hafa áhrif um ókomna tíð. Hefði hins vegar verið tekið tillit til fatlaða fólksins í upphafi hefði ekki kostað neitt að koma í veg fyrir hindranirnar og þess vegna er svo mikilvægt að tryggja því sæti við borðið, svo það geti barið í það þegar þess þarf.

Málþing um stjórnmálaþátttöku fatlaðs fólks fer fram á morgun, miðvikudag á milli klukkan 13 og 14:30 á Litla torgi í Háskóla Íslands.

Greinin er hluti af greinaskriftaátaki Jafnréttisnefndar Stúdentaráðs Háskóla Íslands, í tilefni Jafnréttisdaga háskólanna sem standa yfir dagana 10.-21. október. Dagskrá má finna hér.