Börn auka launamun

Kynbundinn launamunur er minnstur þegar fólk er nýkomið á vinnumarkað og breikkar þegar fólk nálgast fertugsaldurinn í Bretlandi. Breytingar í starfi í kjölfar barneigna skýra verulega þessa þróun. Þetta sýnir ný skýrsla Institute for Fiscal Studies (IFS). Ingólfur V. Gíslason, lektor í félagsfræði við Háskóla Íslands, segir að óhætt sé að fullyrða að á Íslandi hafi barnsfæðingar eða það að vera á barnsfæðingaraldri neikvæð áhrif á stöðu kvenna á vinnumarkaði.

Í Bretlandi er launamunur kynjanna minnstur á þrítugsaldrinum, en svo eykst hann úr tíu prósentum í þrjátíu og þrjú prósent á tólf ára tímabili eftir fæðingu fyrsta barns. Í skýrslunni eru meðallaun á tímann skoðuð en ekki árslaun til þess að koma í veg fyrir skekkju ef konur vinna styttri vinnuviku eftir barnsburð.

Sérfræðingar hjá IFS telja að launamuninn megi rekja til þess að konur þurfi frekar að sinna skyldum sem tengjast börnum þeirra, því hafi þær minni tíma til að vinna í starfsframa sínum og auka reynslu sína. Líkur séu jafnvel á að þær hætti á vinnumarkaði um tíma og því aukist launamunurinn. Tuttugu árum eftir fæðingu fyrsta barns hafa konur í Bretlandi að meðaltali starfað fjórum árum skemur en karlar. Konur eru því að missa af tækifærum til stöðuhækkana sem karlmenn fá.

„Bilið milli tímakaups menntaðra kvenna og karla hefur ekkert minnkað á síðustu tuttugu árum,“ segir Robert Joyce, höfundur skýrslunnar, um niðurstöðuna.

„Það eru ekki margar rannsóknir til um þetta hérlendis, en allavega ein sem gerð var sýndi að stór hluti af skýringunni á launamun karla og kvenna fælist í því að fjölskyldumyndun og foreldrahlutverk hafi þveröfug áhrif á karla og konur. Laun kvenna standa í stað eða lækka en laun karla hækka. Ýmsar norrænar rannsóknir hafa líka sýnt þetta. Í Noregi var komist að þeirri niðurstöðu að þetta útskýrði um tuttugu og fimm prósent af launamun kynjanna,“ segir Ingólfur.

„Það er óhætt að fullyrða að barnsfæðingar, og bara það að vera á barnsfæðingaraldri, hefur neikvæð áhrif á stöðu kvenna á vinnumarkaði. Þess vegna er mikilvægt að Alþingi samþykki þetta nýja frumvarp um fæðingar- og foreldraorlof,“ segir Ingólfur V. Gíslason. 

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu