Svisslendingar höfnuðu tillögu um borgaralaun

Nærri áttatíu prósent Svisslendinga höfnuðu tillögu að lögum um grunnframfærslu fyrir alla borgara ríkisins í þjóðaratkvæðagreiðslu í gær þegar Sviss varð fyrsta ríkið til að kjósa um slík lög.

Ef tillagan hefði verið samþykkt hefðu allir fullorðnir borgarar fengið laun frá ríkinu burtséð frá því hvort þeir væru í vinnu eða ekki.

Alls kusu 21,5 prósent með nýju lögunum en 78,5 á móti. Nei-liðar voru því í meirihluta í öllum tuttugu kantónum landsins.

Ekki var búið að ákveða hversu há laun borgarar myndu fá ef tillagan yrði samþykkt en stuðningsmenn tillögunnar höfðu stungið upp á 2.500 svissneskum frönkum á mánuði sem jafngildir um 310.000 krónum.

Stjórnmálamenn í Sviss studdu fæstir tillöguna. Enginn þingflokkur lýsti yfir stuðningi við hana en þar sem rúmlega hundrað þúsund undirskriftir söfnuðust var tillagan sett í þjóðaratkvæðagreiðslu eins og lögbundið er í Sviss.

Stuðningsmenn tillögunnar höfðu staðið í kosningabaráttu undanfarnar vikur og sagt að þörf væri á slíku fyrirkomulagi vegna vélvæðingar sem fækkaði störfum.

Þá sagði Che Wagner, forsvarsmaður samtakanna Grunnframfærsla í Sviss, að fyrirkomulagið myndi ekki þýða að fólk fengi greitt fyrir að gera ekki neitt.

„Í Sviss fást aðeins laun fyrir um helming vinnu. Til að mynda fæst ekki greitt fyrir umönnun og heimilisstörf. Þessi störf þarf að launa með grunnframfærslu,“ sagði Wagner­ í samtali við BBC.

Andstæðingar tillögunnar höfðu hins vegar sagt hana firru á meðan á kosningabaráttunni stóð. Luzi Stamm, þingmaður Svissneska þjóðarflokksins, sagði að ef hún yrði að veruleika myndu milljarðar manna streyma yfir landamærin til Sviss.

„Ef Sviss væri eyja væri hægt að svara þessu játandi. En með opin landamæri er þetta ómögulegt, sérstaklega fyrir Sviss sem er með góð lífsskilyrði,“ sagði Stamm við fjölmiðla.

Önnur samfélög skoða nú að taka upp grunnframfærslu.

Ríkisstjórn Finnlands veltir því fyrir sér að prófa fyrirkomulagið á átta þúsund borgurum sem hafa lítil laun.

Hollenska borgin Utrecht er að þróa slíkt fyrirkomulag og er búist við því að það verði komið í gildi í upphafi næsta árs.

Á Íslandi hafa Píratar lagt fram tillögu til þingsályktunar um skilyrðislausa grunnframfærslu. 

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu 6. júní