Líf fósturs er metið rétthærra lífi móður

Mikil reiði ríkir vegna lagafrumvarps sem nú er til umræðu á pólska þinginu. Frumvarpið kveður á um allsherjarbann við fóstureyðingum, án undantekninga. Þúsundir manna hafa mótmælt frumvarpinu, meðal annars á Íslandi. Lögin kveða einnig á um að þær konur sem undirgangast ólöglegar fóstureyðingar geti átt yfir höfði sér allt að fimm ára fangelsi.

Samkvæmt núgildandi lögum eru fóstureyðingar í Póllandi háðar mjög ströngum skilyrðum og eru þær bannaðar nema í fáum undantekningartilvikum. Nú eru þær aðeins heimilar ef meðgangan ógnar lífi konunnar, ef um alvarlegan fósturskaða er að ræða eða ef konan hefur orðið barnshafandi eftir nauðgun eða sifjaspell.

„Þetta er í raun og veru bara eitt skref í viðbót í mjög löngu ferli sem hefur verið að takmarka réttindi kvenna til að ráða yfir sínum eigin líkama,“ segir Silja Bára Ómarsdóttir, aðjúnkt í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands. Hún segir frumvarpið vera afturför sem byrjað hafi í lok kalda stríðsins þegar kirkjan fór að styrkjast og taka yfir mikið af heilbrigðisþjónustu í Póllandi.

„Ástandið hefur verið slæmt fram að þessu, það hefur verið mjög erfitt fyrir konur að fá fóstureyðingu. Læknar hafa ekki verið tilbúnir til að framkvæma fóstureyðingar, oft vegna þess að spítalarnir eru tengdir kirkjunni,“ segir Silja Bára.

Frá því núverandi ríkisstjórn landsins tók til starfa hefur hún verið mjög umdeild og þjóðernisflokkurinn PiS er að sögn Silju Báru mjög einstrengingslegur og afturhaldssamur í sínum stjórnmálum. „Þessi tillaga kemur í raun bara frá kirkjunni. Flokkurinn virðist vera til í að taka þetta upp,“ segir Silja Bára, en Beata Szydlo, forsætisráðherra Póllands, hefur sagst styðja hugmyndir frumvarpsins.

„Eins og svo margt í þessum kyn- og frjósemisréttindum eru þetta reglur sem munu koma mun harkalegar niður á þeim sem hafa minna á milli handanna. Efnaðri konur geta farið til nágrannalanda og keypt þessa þjónustu en þær fátækari munu verða þvingaðar til að eignast börn, hvernig sem þau komu undir, og til að ljúka meðgöngu sem getur sett líf þeirra í hættu,“ segir Silja Bára.

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu 18. apríl.