Átta tilkynningar um alvarlegar aukaverkanir

Söfnun og rannsókn á tilkynningum um aukaverkanir er forsenda fyrir bættu lyfjaöryggi sjúklinga.

Hlutfallslega fáar tilkynningar um alvarlegar aukaverkanir berast frá heilbrigðisstarfsfólki hér á landi miðað við Danmörku og Svíþjóð. Lyfjastofnun tekur við aukaverkanatilkynningum frá heilbrigðisstarfsmönnum og almenningi.

Guðrún Kristín Steingrímsdóttir, sérfræðingur hjá Lyfjastofnun, segir tilkynningar um aukaverkanir færðar inn í evrópskan gagnagrunn þar sem þær eru nýttar af sérfræðingum á vegum lyfjastofnana einstakra Evrópulanda og Lyfjastofnunar Evrópu.

„Þessir gagnagrunnar eru vaktaðir af lyfjayfirvöldum og ef eitthvað óviðbúið virðist geta verið að koma fram varðandi verkun eða aukaverkanir lyfs, setja þau af stað ákveðið ferli þar sem þetta er skoðað ofan í kjölinn,“ segir Guðrún. 

Árið 2015 bárust Lyfjastofnun 105 aukaverkanatilkynningar, átta þeirra vörðuðu alvarlegar aukaverkanir. Árið 2014 var borinn saman fjöldi aukaverkanatilkynninga á hverja 100.000 íbúa á nokkrum Norðurlandanna. Þar kemur meðal annars fram að það árið var heildarfjöldi tilkynninga á Íslandi sambærilegur við fjölda tilkynninga í Danmörku og Svíþjóð. Hins vegar eru tilkynningar um alvarlegar aukaverkanir mun færri hér á landi.

„Heilbrigðisstarfsfólki á Íslandi ber, enn sem komið er, ekki lagaleg skylda til að tilkynna um aukaverkanir,“ bendir Guðrún á.

Að sögn Guðrúnar fékk ráðherra, í nýlegum breytingum á lyfjalögum, svigrúm til að kveða á um skyldur heilbrigðisstarfsmanna til að tilkynna Lyfjastofnun um aukaverkanir sem grunur er um að tengist lyfi.

„Vitað er að það er þörf á því að auka vakningu um mikilvægi þess að tilkynna um aukaverkanir og vinnur stofnunin að því jöfnum höndum,“ segir Guðrún.

Þótt mikilvægt sé að afla sem mestrar þekkingar um aukaverkanir og að þær geti oft verið slæmar, jafnvel lífshættulegar, sé rétt að undirstrika að það verði að fara varlega í það að leggja mat á áhættu lyfja og ætíð þurfi að gera það með viðbúinn ávinning meðferðar í huga.

Háð því hvaða sjúkdóm barist er við getur að sögn Guðrúnar verið mun verra eða hættulegra að hætta meðferð eða þiggja hana ekki, vegna hræðslu við aukaverkanir.

„Eins mikilvægt og það er að fræða bæði heilbrigðisstarfsfólk og sjúklinga um áhættu jafnt sem ávinning lyfja verður að standa faglega að miðlun upplýsinga og sýna aðgát. Markmiðið verður að vera bætt heilsa og öryggi sjúklinga.“