Matvælasvindl getur varðað fangelsisvist

Hægt er að dæma matvælaframleiðendur á Íslandi í allt að fjögurra ára fangelsisvist ef um stórfelld eða ítrekuð ásetningsbrot er að ræða. Viktor S. Pálsson, forstöðumaður stjórnsýslusviðs hjá Matvælastofnun, Mast, kveðst ekki vita til þess að menn hafi verið dæmdir í fangelsi.

„Oftast eru gerðar kröfur um úrbætur í fyrirtækjunum eða markaðssetning stöðvuð eins og gert var í síðasta mánuði þegar við lokuðum sláturhúsi. Það er ekki þar með sagt að eitthvað stórkostlegt hafi verið að en það er ekki nógu gott að okkur skuli ekki vera hleypt inn,“ segir Viktor. Tilgangur eftirlitsins var meðal annars að fylgja eftir kröfum um úrbætur frá fyrri eftirlitsheimsóknum stofnunarinnar.

Haldi fyrirtæki áfram starfsemi eftir að Matvælastofnun hefur lokað því er kæra send til lögreglu. „Nýjasta dæmið sem ég man eftir er frá því í fyrra. Við höfðum þá lokað lítilli fiskvinnslu en starfseminni var haldið áfram í nokkra mánuði eftir það. Við lokuðum þá fyrirtækinu aftur og kærðum það til lögreglu. Viðkomandi var dæmdur til sektargreiðslu,“ greinir Viktor frá.

Matvælastofnun hefur eftirlit með bændum og stórum matvælaframleiðendum. „Heilt yfir er þetta í nokkuð góðu lagi en auðvitað koma reglulega upp einhver tilvik.“

Sænska ríkisstjórnin lætur nú kanna hvort taka eigi upp á ný ákvæði um fangelsisdóma vegna brota á matvælalögum. Slíkt ákvæði var tekið út árið 2006. Matvælastofnunin í Svíþjóð hefur lengi krafist þess að slíkt ákvæði verði sett í lög á ný. Sænska dagblaðið Dagens Nyheter hefur greint frá því að svindl með matvæli hafi á undanförnum árum orðið nýr markaður fyrir skipulagða glæpastarfsemi, meðal annars vegna mikils hagnaðar, lítillar hættu á að svindlið uppgötvist og vegna vægra refsinga.

Eitt helsta svindlið í Svíþjóð var þegar fyrirtæki seldi um tveggja ára skeið mörg tonn af lituðu svínakjöti sem nautafillé eða sem aðrar tegundir kjöts. Fyrirtækið var dæmt til að greiða 200 þúsund sænskar krónur, eða rúmlega 3 milljónir íslenskra króna, í sekt.