Barnungir gerendur og þolendur á fundum

Sáttafundir fara fram á milli barna sem hafa orðið fyrir kynferðisofbeldi og þeirra sem frömdu ofbeldið, ef þeir eru líka undir lögaldri. Þetta er gert sem hluti af meðferð beggja einstaklinga í kjölfar ofbeldisins.

Sálfræðimeðferð þolenda er í höndum Barnahúss en meðferð þeirra barna sem brjóta af sér er leidd af teymi sem stýrt er af Ólafi Erni Bragasyni sálfræðingi. Tugir mála koma inn á borð Barnahúss á hverju ári þar sem börn brjóta kynferðislega gegn öðrum börnum. „Ef við setjum þetta upp sem þolanda og geranda þá eru ýmsar spurningar sem sækja á þann sem verður fyrir brotinu. Af hverju gerðir þú þetta? Af hverju ég? Hvað varstu að hugsa? Ætlarðu að gera eitthvað svona aftur?“ segir Ólafur.

Hann segir börn sem brjóta af sér oft eiga erfitt með að gera sér grein fyrir afleiðingum brotsins. „Ef þolendur og gerendur eru að hittast eða umgangast, segjum að þeir séu í sama skóla eða fjölskyldu, þá eru þeir sem verða fyrir brotinu snillingar í að fela líðan sína fyrir fólki. Maður getur sett upp ákveðinn front þótt manni líði mjög illa. Þess vegna gengur oft mjög illa fyrir gerendur að átta sig á afleiðingum gjörða sinna.“

Ólafur segir að fundi bara fara fram á forsendum þolenda. „Þetta hefur gengið mjög vel. Starfsmaður Barnahúss er búinn að meta þetta og telur ekki skaðlegt fyrir barnið. Við undirbúum svo þessar almennu spurningar og líka ef það brennur eitthvað sérstakt á brotaþola. Þetta geta verið mjög erfiðir fundir. Hins vegar eru þeir til þess fallnir að fólki líður betur eftir á.“

Hann segir viljann þurfa að vera til staðar hjá öllum sem koma að málinu. Oft séu börnin í sömu fjölskyldu og þá myndist pressa um að samskipti haldi áfram. „Það er ekki hægt að afsaka hegðunina. Við erum að reyna að læra af henni og sjá til þess að þetta gerist ekki aftur en jafnframt reyna að virða það að þarna eru sambönd fólks sem vill viðhalda þeim. En í sumum tilfellum er þetta bara ekki hægt.“

Guðrún Jónsdóttir, talskona Stígamóta, segir hluta þeirra sem leita aðstoðar hjá þar hafa mikla þörf til að mæta ofbeldismanni sínum og spyrja spurninga. Ákveðin friðþæging sé fólgin í því að mæta geranda sínum í þeim tilfellum sem hann viðurkenni brotið. „Spurning um fyrirgefningu er ein af þessum spurningum sem margir engjast með. Annaðhvort hefur fólk þörf til að fyrirgefa eða getur ekki fyrirgefið og er með samviskubit yfir því. En það er ekkert eitt rétt í þessu. Þú þarft ekki að fyrirgefa frekar en þú vilt.“

„Það væri stórhættulegt að gefa einhverjar reglur út um hver niðurstaðan ætti að vera,“ segir Guðrún.