Yngri fyrirtæki að jafnaði yfir helmingur gjaldþrota í kringum hrun Aðalsteinn Kjartansson skrifar 8. júlí 2015 12:04 Hagstofan birtir sundurgreindar upplýsingar um aldur gjaldþrota fyrirtækja. Mynd tengist frétt ekki beint. VÍSIR/VILHELM Yngri fyrirtæki komu verr út úr efnahagshruninu árið 2008 heldur en þau eldri. Þetta kemur fram í nýjum gögnum Hagstofunnar þar sem aldur gjaldþrota fyrirtækja er flokkaður. Ingvar Freyr Ingvarsson, hagfræðingur hjá hagfræðideild Landsbankans, hefur farið greint tölurnar. Hann segir að yngri og smærri fyrirtæki séu viðkvæmari fyrir hagsveiflum og ytri fjármálaskilyrðum. Á tímabilinu 2007 til 2009 hafi hlutfall fyrirtækja yngri en 7 ára að meðaltali verið yfir helmingur gjaldþrota. „Fyrir hrun þá skapast aðstæður þar sem fjármagn er ódýrt og þá er ódýrt að stofna fyrirtæki. Þá kemstu upp með rekstur á fyrirtæki sem ber sig ekki á öðrum stöðum hagsveiflunnar. Við erum að tala um þegar einkaneysla er mikil og mikill kaupmáttur,“ segir hann. „Það sem gerist er að yngri fyrirtæki sem eru skuldsettari og ekki komin með góða viðskiptasögu og viðskiptavild eins og önnur fyrirtæki koma verr út úr niðursveiflunni.“ Í samantekt sem Ingvar gerði fyrir hagfræðideild Landsbankans kemur fram að á árinu hafa þrír nýir framtakssjóðir tekið til starfa sem munu einbeita sér að fjárfestingum á fyrstu stigum fyrirtækja. Sjóðirnir búa yfir fjárfestingargetu upp á 11,5 milljarða króna sem bætir frekar fjárfestingarumhverfi frumkvöðla. „Sem gerir það að verkum að þau fyrirtæki sem hefðu kannski ekki fengið að njóta þessarar fjárfestingar, þau munu ná kannski meiri vexti og meiri atvinnuvexti. Það er náttúrulega mjög gott og mjög samfélagslega hagkvæmt fyrir þjóðfélagið,“ segir Ingvar. Þetta er í fyrsta sinn sem Hagstofan birtir sundurgreindar upplýsingar um aldur gjaldþrota fyrirtækja. Ingvar segir gott að tölurnar séu birtar en hann vill fá frekari upplýsingar frá Hagstofunni. „Mikilvægast væri kannski að aldur gjaldþrota fyrirtækja væri skipt eftir starfsemi og þá væri kannski hægt að greina betur í hvaða greinum þessi fyrirtæki eru að koma verr upp; hvort við erum að tala um fasteignafélög, fjármálafyrirtæki, vísindalega starfsemi eða þess háttar,“ segir hann. „Þá getum við greint betur hvernig þessi fyrirtæki eru að koma út úr hagsveiflunni og fleira.“ Mest lesið Olíuverð lækkar eftir fregnir af samkomulagi Viðskipti erlent Sýndareftirlit ef fylgjast eigi með skemmtistöðum á skrifstofutíma Viðskipti innlent Tillögur ráðherra sagðar rýra virði bankanna um tugi milljarða Viðskipti innlent Hakkarar geti lesið gögn af læstri tölvu á tíu mínútum án lykilorðs Viðskipti innlent Fjármálaráðherra veldur fyrrverandi varaformanni Viðreisnar vonbrigðum Viðskipti innlent Höskuldur nýr framkvæmdastjóri afþreyingar- og ævintýrasviðs Viðskipti innlent Svona kemur þú í veg fyrir tvær kröfur vegna kílómetragjalds Neytendur Alvöru þægindi eftir átján holur Samstarf Stærstu afrekin að koma öllum út úr húsi á tíma Atvinnulíf Samruni Paramount og Warner Bros samþykktur Viðskipti erlent Fleiri fréttir Hakkarar geti lesið gögn af læstri tölvu á tíu mínútum án lykilorðs Sýndareftirlit ef fylgjast eigi með skemmtistöðum á skrifstofutíma Tillögur ráðherra sagðar rýra virði bankanna um tugi milljarða Fjármálaráðherra veldur fyrrverandi varaformanni Viðreisnar vonbrigðum Höskuldur nýr framkvæmdastjóri afþreyingar- og ævintýrasviðs Enn fjölgar aflýsingum Ferðaþjónusturisar hætta við samruna Deilan harðnar á ný: Fleiri aflýsingar hjá Icelandair Hækka loðnuráðgjöf aftur í um 358 þúsund tonn Ísland sjaldnast uppfyllt upptökuskilyrði fyrir evru Þurfi að taka leiðinlegar ákvarðanir Björgvin kjörinn nýr formaður FHG Festa og Gildi vilja sameinast Halli ríkissjóðs eykst um tugi milljarða milli ára Kanna hvort pottur hafi verið brotinn hjá Oculis Matvælaverð hafi hækkað minna en laun frá 2020 Lækka verð á öllum súkkulaðivörum um tíu prósent Skýrsla AGS: Aukin hætta á minni hagvexti og meiri verðbólgu Grátlegt hversu miklum peningum fólk tapar í fjársvikum Sjálfsafgreiðslukassarnir skili ekki lægra vöruverði Nýir kælar og kjúklingastaður í Lindunum eftir stærstu endurbætur Krónunnar Stjórnvöld geti gert miklu meira til að lækka matvöruverð Forstjóri Kviku hyggst láta af störfum Ráðinn staðarverkfræðingur Nýs Landspítala á Akureyri Uppsagnir hjá Brimi á Vopnafirði Hopp tekur rafræn ökuskírteini í notkun í appinu Hvikar ekki frá bankaskatti þrátt fyrir viðvaranir um hærri kostnað lántaka Hækka vöruverð: „Umhverfið mjög krefjandi“ Ásta og Sigurður til liðs við Ljósleiðarann Bein útsending: Enn hærri skattar, fyrir hvern? Sjá meira
Yngri fyrirtæki komu verr út úr efnahagshruninu árið 2008 heldur en þau eldri. Þetta kemur fram í nýjum gögnum Hagstofunnar þar sem aldur gjaldþrota fyrirtækja er flokkaður. Ingvar Freyr Ingvarsson, hagfræðingur hjá hagfræðideild Landsbankans, hefur farið greint tölurnar. Hann segir að yngri og smærri fyrirtæki séu viðkvæmari fyrir hagsveiflum og ytri fjármálaskilyrðum. Á tímabilinu 2007 til 2009 hafi hlutfall fyrirtækja yngri en 7 ára að meðaltali verið yfir helmingur gjaldþrota. „Fyrir hrun þá skapast aðstæður þar sem fjármagn er ódýrt og þá er ódýrt að stofna fyrirtæki. Þá kemstu upp með rekstur á fyrirtæki sem ber sig ekki á öðrum stöðum hagsveiflunnar. Við erum að tala um þegar einkaneysla er mikil og mikill kaupmáttur,“ segir hann. „Það sem gerist er að yngri fyrirtæki sem eru skuldsettari og ekki komin með góða viðskiptasögu og viðskiptavild eins og önnur fyrirtæki koma verr út úr niðursveiflunni.“ Í samantekt sem Ingvar gerði fyrir hagfræðideild Landsbankans kemur fram að á árinu hafa þrír nýir framtakssjóðir tekið til starfa sem munu einbeita sér að fjárfestingum á fyrstu stigum fyrirtækja. Sjóðirnir búa yfir fjárfestingargetu upp á 11,5 milljarða króna sem bætir frekar fjárfestingarumhverfi frumkvöðla. „Sem gerir það að verkum að þau fyrirtæki sem hefðu kannski ekki fengið að njóta þessarar fjárfestingar, þau munu ná kannski meiri vexti og meiri atvinnuvexti. Það er náttúrulega mjög gott og mjög samfélagslega hagkvæmt fyrir þjóðfélagið,“ segir Ingvar. Þetta er í fyrsta sinn sem Hagstofan birtir sundurgreindar upplýsingar um aldur gjaldþrota fyrirtækja. Ingvar segir gott að tölurnar séu birtar en hann vill fá frekari upplýsingar frá Hagstofunni. „Mikilvægast væri kannski að aldur gjaldþrota fyrirtækja væri skipt eftir starfsemi og þá væri kannski hægt að greina betur í hvaða greinum þessi fyrirtæki eru að koma verr upp; hvort við erum að tala um fasteignafélög, fjármálafyrirtæki, vísindalega starfsemi eða þess háttar,“ segir hann. „Þá getum við greint betur hvernig þessi fyrirtæki eru að koma út úr hagsveiflunni og fleira.“
Mest lesið Olíuverð lækkar eftir fregnir af samkomulagi Viðskipti erlent Sýndareftirlit ef fylgjast eigi með skemmtistöðum á skrifstofutíma Viðskipti innlent Tillögur ráðherra sagðar rýra virði bankanna um tugi milljarða Viðskipti innlent Hakkarar geti lesið gögn af læstri tölvu á tíu mínútum án lykilorðs Viðskipti innlent Fjármálaráðherra veldur fyrrverandi varaformanni Viðreisnar vonbrigðum Viðskipti innlent Höskuldur nýr framkvæmdastjóri afþreyingar- og ævintýrasviðs Viðskipti innlent Svona kemur þú í veg fyrir tvær kröfur vegna kílómetragjalds Neytendur Alvöru þægindi eftir átján holur Samstarf Stærstu afrekin að koma öllum út úr húsi á tíma Atvinnulíf Samruni Paramount og Warner Bros samþykktur Viðskipti erlent Fleiri fréttir Hakkarar geti lesið gögn af læstri tölvu á tíu mínútum án lykilorðs Sýndareftirlit ef fylgjast eigi með skemmtistöðum á skrifstofutíma Tillögur ráðherra sagðar rýra virði bankanna um tugi milljarða Fjármálaráðherra veldur fyrrverandi varaformanni Viðreisnar vonbrigðum Höskuldur nýr framkvæmdastjóri afþreyingar- og ævintýrasviðs Enn fjölgar aflýsingum Ferðaþjónusturisar hætta við samruna Deilan harðnar á ný: Fleiri aflýsingar hjá Icelandair Hækka loðnuráðgjöf aftur í um 358 þúsund tonn Ísland sjaldnast uppfyllt upptökuskilyrði fyrir evru Þurfi að taka leiðinlegar ákvarðanir Björgvin kjörinn nýr formaður FHG Festa og Gildi vilja sameinast Halli ríkissjóðs eykst um tugi milljarða milli ára Kanna hvort pottur hafi verið brotinn hjá Oculis Matvælaverð hafi hækkað minna en laun frá 2020 Lækka verð á öllum súkkulaðivörum um tíu prósent Skýrsla AGS: Aukin hætta á minni hagvexti og meiri verðbólgu Grátlegt hversu miklum peningum fólk tapar í fjársvikum Sjálfsafgreiðslukassarnir skili ekki lægra vöruverði Nýir kælar og kjúklingastaður í Lindunum eftir stærstu endurbætur Krónunnar Stjórnvöld geti gert miklu meira til að lækka matvöruverð Forstjóri Kviku hyggst láta af störfum Ráðinn staðarverkfræðingur Nýs Landspítala á Akureyri Uppsagnir hjá Brimi á Vopnafirði Hopp tekur rafræn ökuskírteini í notkun í appinu Hvikar ekki frá bankaskatti þrátt fyrir viðvaranir um hærri kostnað lántaka Hækka vöruverð: „Umhverfið mjög krefjandi“ Ásta og Sigurður til liðs við Ljósleiðarann Bein útsending: Enn hærri skattar, fyrir hvern? Sjá meira