Hvað þarf til að hvert mannslíf skipti máli?

Ég, ásamt fleirum, hef rekið mig á ýmislegt sem þarf að breyta í geðheilbrigðiskerfinu og mætti nýta sér meira sjónarmið fólks sem er að glíma við geðraskanir. Af hverju eru ekki fleiri batafulltrúar sem hafa glímt við geðraskanir að vinna á geðdeildum? Einn á Landspítalanum en enginn á Akureyri.

Ég hef kallað eftir því að batafulltrúi fólks með geðraskanir verði ráðinn á geðdeild SAk á Akureyri sem getur verið milliliður skjólstæðinga og aðstandenda. Við vitum að það getur verið erfitt að leita sér aðstoðar og oft og tíðum standa skjólstæðingar og aðstandendur ráðþrota og vita ekki hvert þau geta leitað og hvaða úrræði standa til boða. Aðstandendur hafa oft og tíðum verið út undan og staðið algjörlega ráðþrota í einskismannslandi með veikan einstakling sem þarf hjálp.

Grófin – geðverndarmiðstöð mun vera með 2-3 fræðslukvöld með fagmönnum fram að áramótum fyrir þau sem hafa áhuga á geðheilbrigðismálum og hvað getur hjálpað. Vonandi munu aðstandendur líka nýta sér þetta tækifæri en þetta verður auglýst vel og vandlega þegar nær dregur.

Nú er verið að móta nýja geðheilbrigðisstefnu en verður hlustað á félagasamtök og þeirra sýn á kerfið? Hvernig vinnur kerfið með félagasamtökum og er fólk látið vita af úrræðum sem eru í boði í samfélaginu? Búsetudeild á Akureyri er að gera góða hluti og sama má segja um Lautina með sína skjólstæðinga, enda nauðsynlegt að hafa mismunandi úrræði í sam­félaginu.

Stjórnvöld

Er félagssamtökum mismunað á höfuðborgarsvæðinu eða eftir landshlutum? spyr ég stjórnvöld. Hugarafl í Reykjavík fer í alla grunn- og framhaldsskóla höfuðborgarsvæðis og víðar með geðfræðslu sem hefur hjálpað ungmennum að leita sér aðstoðar. Grófin – geðverndarmiðstöð á Akureyri stefnir að því að gera það sama, auk þess sem kennarar og starfsfólk skólanna munu bætast við. Gaman er að segja frá því að við erum þegar byrjuð með fræðslu fyrir kennara og starfsfólk, sem heppnaðist mjög vel og hlökkum við til að fræða fleiri skóla ef viðtökur verða eins og þessar.

Við gerum þetta í góðu samstarfi við forvarnarfulltrúa Akureyrarbæjar enda ekki síður nauðsynlegar forvarnir en vímuefnaforvarnir. Foreldrum mun bjóðast fræðsla, enda er nauðsynlegt að bregðast við sem fyrst í staðinn fyrir að fela vandann, sem hjálpar engum og getur haft alvarlegar afleiðingar. Við þurfum sálfræðinga í hvern grunn- og framhaldsskóla sem getur bjargað mörgum og gefið þessum börnum og ungmennum tækifæri á að eignast betra líf og lífsgæði.

Lítið sjálfstraust og sjálfsvirðing, brothætt taugakerfi, skömm, sjálfsvígshugsanir, sjálfshatur, stygglyndi, reiði og félagsleg einangrun eru oft fylgifiskar geðraskana. Oft er vímuefnanotkun undirrót geðraskana og það verður samfélagið að viðurkenna. Frá 13 ára aldri þangað til ég var 38 ára hafði ég hugsað um sjálfsvíg næstum því á hverjum degi en sem betur fer lét ég ekki verða af því. Stjórnvöld virðast líta fram hjá þeim hörmungum sem tíð sjálfsvíg og tilraunir til sjálfsvíga eru hjá fólki með geðraskanir. Það er mjög sorglegt þegar að meðaltali eru um 36 Íslendingar á ári sem falla fyrir eigin hendi, svo að ekki sé talað um allar þær tilraunir sem eru gerðar. Hvað þarf til að hvert mannslíf skipti máli?