Yfirboð og millifærslur

Í Morgunblaðinu þann 16. apríl sl. birtist ágætis grein eftir Jón Steinar Gunnlaugsson lögfræðing þar sem hann kallar það galinn leik að stjórnvöld bæti íbúðareigendum fjártjón sem þeir urðu fyrir vegna þess að verðtryggðar skuldir þeirra hækkuðu af völdum bankahrunsins 2008, en þá varð enn einu sinni stórkostlegt verðfall á íslensku krónunni.

Aðalhöfundur að og baráttumaður fyrir þessum bótum er Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, en það var einmitt þetta snjalla kosningaloforð sem skilaði Framsóknarflokknum stórsigri í síðustu þingkosningum. Bónusinn fékk svo flokkurinn þegar Sigmundur Davíð fékk stjórnarmyndunarumboðið og gerðist forsætisráðherra. Þannig getur hann nú efnt kosningaloforðið um bætur til sumra skuldara, einkum þeirra tekjuhærri, því að þeir skuldsetja sig oft meira en þeir sem minna mega sín. Ekki er ólíklegt að það hafi einmitt verið þeir efnameiri sem bitu helst á kosningaloforðsagnið.

Réttarríkið

Einkenni réttarríksins er m.a. að almennar lagareglur eiga að gilda um öll lögskipti borgaranna svo sem viðskipti eins og kaup og sölu og þessar lagareglur mega ekki vera afturvirkar. Borgararnir eiga ýmis réttindi og eru bundnir ýmsum skyldum en eru að mestu frjálsir að öðru leyti. Jafnframt eru í gildi ákveðnar meginreglur eins og þær að skuldbindingar má fá dæmdar ógildar hafi borgararnir verið sannanlega blekktir til þeirra eða forsendur hafa brostið með tilteknum hætti. Þá er það dómstólanna en ekki stjórnmálamanna að meta slíkt eftir þeim aðstæðum sem voru fyrir hendi þegar forsendubresturinn varð. Hins vegar er hægt með sérstökum lögum að ógilda/lækka slíkar skuldbindingar ef meirihluti alþingsmanna samþykkir slíkt lagafrumvarp.

Kostulegt frumvarp fjármálaráðherra

Undrun vekur að formaður Sjálfstæðisflokksins Bjarni Benediktsson, gæslumaður ríkissjóðs, skuli flytja lagafrumvarp til að efna og standa undir greiðslu á kosningaloforði Framsóknarflokksins. Sjálfstæðisflokksmönnum var ljóst strax fyrir kosningar að kosningaloforðið var bara loforð um millifærslu á fjármunum. Millifærslur eru efnahagúrræði sem framsóknarmenn hafa alla tíð beitt. Dæmi um það er landbúnaðarstefna þeirra. Alltaf eru til hagsmunaaðilar sem kaupa slík loforð með atkvæði sínu. Millifærslur er ekki það sem þarf í dag til að bjarga Íslandi. Ríkissjóður Íslands er þriðji skuldsettasti ríkissjóður þjóðríkjanna sem eru aðilar að EES (um 30 þjóðríki í Evrópu) miðað við íbúafjölda, aðeins ríkissjóður Grikklands og Írlands eru skuldsettari. Það sem þarf er aukin framleiðni í atvinnulífinu, bæði á sviði framleiðslu og þjónustu. Framleiðni í íslenska hagkerfinu er mjög lítil í samanburði við þróuð erlend hagkerfi, en lítil framleiðni er ávísun á fátækt.

Aukin framleiðni myndast þar sem samkeppni ríkir og samkeppnisgreinar sem veita mestan arð eru þær sem byggja á menntuðu og vel þjálfuðu vinnuafli. Íslenska krónan er dragbítur sem dregur úr samkeppnishæfni Íslendinga og í kjölfar millifærslnanna kemur verðbólga sem launafólk og almenningur borgar fyrir með enn meiri fátækt og skuldsetningu.

Höfundur kosningaloforðsins, Sigmundur Davíð, er ósýnilegur í öllum umræðum um þetta frumvarp. Allir sannir íhaldsmenn, í besta skilningi þess orðs, vita að það er galinn leikur að stunda þau yfirboð og millifærslur sem frumvarpið um efndir kosningaloforðsins felur í sér. Við skulum vona að þetta kosningaloforð og þessi yfirboð verði aldrei að lögum.