Riddarar á hvítum hestum

Síðustu vikur hafa málefni Landbúnaðarháskóla Íslands verið áberandi í fjölmiðlum. Tilefnið er fyrirhuguð sameining skólans við Háskóla Íslands. Um sameiningarhugmyndina sýnist sitt hverjum. Heimóttur, nágranni minn, bendir á að samstarf við myrku öflin í Reykjavík kunni ekki góðri lukku að stýra. Maður réttir þessu fólki litla fingur og það tekur báða handleggina. Öðrum verður tíðrætt um samlegðaráhrif við rekstur gæðakerfa og nauðsynlegra námskeiða á meistara- og doktorsstigi. Hér er ávinningurinn augljós og greinilega sýnu meiri fyrir litlu eininguna. Heimóttur telur hins vegar ljóst að kennsla í búfjárrækt endi öll í Húsdýragarðinum og jarðræktarnámið í Grasagarðinum þar við hliðina á.

Galli á gjöf Njarðar

Skóla þessum var ýtt úr vör meira af vilja en mætti 2005 með samruna Rannsóknastofnunar landbúnaðarins, Garðyrkjuskóla ríkisins og Landbúnaðarháskólans á Hvanneyri. Hið opinbera hefur aldrei fyllilega axlað ábyrgð á stofnun hans. Frumkvæðið var alfarið hjá landbúnaðarráðuneytinu sáluga og markmiðin voru skýr. Til að ölast lífsins rétt þyrfti hinn nýi skóli að hafa 300 til 500 háskólanema á sínum snærum, enda væri reksturinn annars óforsvaranlegur. Sá galli var þó á gjöf Njarðar að ekki fylgdi þjónustusamningur sem tryggði fjármögnun þessarar nauðsynlegu stækkunar og við fjárlagagerðina var fylgt gömlum hefðum og reddað í horn með aukafjárlögum.

Ég hef fylgst með málefnum landbúnaðarháskólans um langt árabil. Það er mín skoðun að ef yfirstjórn skólans hefði á einhverjum tímapunkti ákveðið að halda rekstrinum innan ramma fjárlaga, þá hefði það jafngilt lokun. Það hefði tæpast verið vilji þings og þjóðar. Skólinn hefur nú náð áðurnefndu markmiði um nemendafjölda.

Keyrt áfram á þrjóskunni

Háskólamenntunin sem við veitum okkar nemendum reynist þeim vel og hún er alls ekki dýr á landsvísu. Framlag skólans á sviði rannsókna myndi skipa okkur vel ofan við meðallag íslenskra háskóladeilda. Eftir hrunið mikla hefur ofan í vanáætlanir verið dembt hverjum niðurskurðinum á fætur öðrum. Líkt og á Landspítalanum höfum við starfsfólkið keyrt þetta áfram á þrjóskunni.

Þær hugmyndir sem ráðherra og ráðuneyti menntamála hafa sett fram um sameiningu eru að mínu viti fyrstu merki um áhuga hins opinbera á að finna varanlega og raunhæfa lausn fyrir Landbúnaðarháskólann. Og gott betur. Hér var að finna atriði sem ég hefði ekki þorað að vonast eftir. Það var því næsta undarleg upplifun þegar fram ruddist vösk sveit riddara á hvítum hestum til að bjarga okkur frá þessu bjargræði. Tryggja yrði sjálfstæði skólans hvað sem tautar og raular.

Burtreiðalaust

Þetta minnti mig á atriði sem ég sá í mynd (um riddara) með Monty Python fyrir mörgum árum, nema hvað þá hló ég. Hvað felst í þessu sjálfstæði? Sjálfstæði Bjarts í Sumarhúsum segir Heimóttur keikur. Nú þykir riddurum undarlegt að ráðherra málaflokksins vilji ekki ólmur kúvenda og styðja þessa sjálfstæðisbaráttu. Maðurinn er þrátt fyrir allt sjálfstæðismaður. Og bændasamtök lýðveldisins, þau vilja taka olnbogabarnið að sér og reka sem sjálfseignarstofnun. Allt hlýtur að vera betra en að láta okkur sprenglærða ofvitana annast þetta. Ég óttast að fyrirhuguð sjálfseignarstofnun gæti reynst fóstra sínum þung í skauti. Er ekki komið nóg af Heimóttarskap? Við verðum að leysa þessi mál burtreiðalaust. Á Íslandi eru þrátt fyrir allt engir hvítir hestar, aðeins gráir.