Stjórnvöld, sýnið djörfung!

Tólf þúsund Íslendingar hafa farið í Hörpu og séð óperuna Ragnheiði eftir Gunnar Þórðarson.

Móttökurnar minna á gulldaga Íslensku óperunnar og vísa til mikils áhuga Íslendinga á listforminu. Í ljósi vinsælda Ragnheiðar var málþingið um framtíð óperuflutnings á Íslandi á dögunum fyllilega tímabært.

ÍÓ hefur verið gagnrýnd fyrir staðnað verkefnaval en það má rekja til flutnings í Hörpu og niðurskurðar sem þykir aðeins leyfa sýningar markaðsvænna verka og hindra tilraunir. Þeim mun ánægjulegra er að Ragnheiður sló í gegn.

Í Þýskalandi, þar sem ópera á sér miklu lengri hefð en hér, eru menn óhræddir við nýbreytni. Bayreuth-hátíðin leitaði t.d. samstarfs við umdeilda listamenn eins og Lars von Trier og Jonathan Meese. ÍÓ ætti ekki að einskorða sig við slíkt en heldur ekki óttast listrænar áskoranir á borð við þær sem við sáum í nýjustu uppfærslunni á Englum alheimsins. Oft þarf að fara út fyrir þægindahringinn til að tengjast nýjum áhorfendum.

Nýsköpun er grunnstoð allra lista. Treysta má sambandið við vana óperugesti með hefðunum og ögra lítillega í túlkun sígildra verka en laða nýja áhorfendur að með fjölbreytni og nýsköpun.

Óperulistformið krefst þess að við sýnum djörfung þótt við virðum um leið fjögur hundruð ára hefð þess.

Frjótt íslenskt tónlistarumhverfi gæti stutt við sköpun aðgengilegra óperuverka eins og Ragnheiðar og samtímis greitt götu ögrandi tónlistarleikhúss með tónsköpun í ætt við þá sem þekkist á Myrkum músíkdögum. Slíkt opnar fyrir alþjóðasamstarf og erlenda styrki eins og í kvikmyndaiðnaði. Með góðu skipulagi og samstarfi við ferðaþjónustuna má einnig stækka áhorfendahópinn og fjölga viðburðum sem ferðamenn vilja kynnast.

Á málþinginu var nýsköpun talin mikilvæg við framtíðarstefnumótun óperunnar. En það er um tómt mál að tala nema viðhorf stjórnvalda gagnvart listforminu breytist, stuðningur við ÍÓ aukist og verkefnasjóðir styrki sjálfstæðar óperuuppfærslur. Án fullnægjandi opinbers stuðnings verður Ragnheiður ekki sú lyftistöng sem hún ella getur orðið.