Bóndi reiður og sár út í Bændasamtökin

Daníel Heiðar Jónsson bóndi á Ingunnarstöðum í Geiradal í Reykhólahreppi rak upp stór augu þegar hann sá frétt Vísis undir fyrirsögninni „Bændasamtökin styrkja þá sem þeim sýnist“. Því svo mikið er víst að ekki hafa Bændasamtökin styrkt Daníel í hans baráttu.

Í fréttinni er rætt við Ernu Bjarnadóttur aðstoðarframkvæmdastjóra Bændasamtakanna vegna styrkja og fyrirgreiðslu samtakanna til Heimssýnar – sem berst einarðlega gegn aðild Íslands að ESB. Ernu þykja reyndar allar spurningar í þá veruna fráleitar og vísar til tjáningarfrelsisins. „Við höfum skoðanafrelsi og megum styrkja þá sem okkur sýnist,“ sagði Erna meðal annars.

Daníel stendur í málaferlum gegn Hamla 1 vegna þess að hann er að missa bú sitt. Hann, og lögmaður hans Ólafur Kristinsson, hdl, líta svo á að um grundvallarmál sé að ræða fyrir bændastéttina og hafa leitað til Bændasamtakanna um stuðning en hafa komið að lokuðum dyrum.

Algerlega kjaftstopp

Daníel segist, í samtali við Vísi, hafa orðið bæði hissa og svo reiður þegar hann sá fréttina. „Það er ekkert hægt að lýsa þessu öðru vísi. Fyrst varð ég gersamlega kjaftstopp. Og svo varð maður reiður á eftir,“ segir Daníel með vísan til orða Ernu. Því Daníel hefur oftsinnis leitað til sinna samtaka, Bændasamtakanna, og alltaf komið þar að lokuðum dyrum. Daníel furðar sig á því að Bændasamtökin sjái sér fært að styðja Heimssýn en ekki sig, bóndann.

„Alltaf komið að lokuðum dyrum. Alveg sama hvernig ég hef útskýrt mitt mál, að það sé verið að brjóta á mér lög. Samt hefur ekkert verið gert, ekki svo mikið sem leiðbeiningar um hvernig hjálpa megi mér út úr þessu.“

Bændasamtökin á sérkennilegu róli

Daníel telur blasa við að Bændasamtökin séu gersamlega blind á prinsippin í málinu, styrkveitingar til óskyldrar starfsemi en hinnar skilgreindu, sem er að standa vörð um hagsmuni bænda og landbúnaðar, hljóti að orka tvímælis. „Það er nokkuð ljóst. Ég hef búið í rúmlega 40 ár, og verið við búskap allan minn aldur. Og, ef minnið svíkur mig ekki, finnst mér eins og ég hafi verið að borga 500 þúsund á ári í búnaðargjald. Eða, þetta bú sem ég er að reka. Svona síðustu ár. Og þeir geta ekki séð af einhverjum hundrað kalli til að aðstoða mig,“ segir Daníel um sín mál sem hann telur tvímælalaust heyra undir skilgreint hlutverk Bændasamtakanna.

Vaxandi óánægja meðal bænda

„Jájájá, þetta er þannig vaxið og fordæmisgefandi líka. Að til dæmis bara að ef svo ólíklega vill til að ég tapi málinu, sem ég sé reyndar engar forsendur fyrir en maður veit aldrei fyrr en upp er staðið, þá eru allir bændur sem eru að leigja í mjög slæmum málum, hvort sem þeir eru að leigja af einstaklingum, banka eða ríki, þá geta eigendurnir jarðanna tekið kvótann og selt hann án þess að viðkomandi bóndi hafi hugmynd um. Þegar Landsbankinn tók af mér kvótann, árið 2012, þá hirða þeir beingreiðslurnar og í nóvember seldu þeir kvótann á uppboðinu þá, þá hringdi ég strax í Bændasamtökin en þeir vildu ekkert gera fyrir mig.“

Spurður um hvort bændur séu ekki nokkuð einhuga í afstöðu sinni og stuðningi við Bændasamtökin telur Daníel svo ekki vera. „Það er voðalega misskipt. Nánast að það skiptist í tvö horn. Afstaða bænda til samtakanna hefur farið mjög niður á við síðustu ár. Eins og ég skynja þetta. Já, ég held að það sé hárrétt athugað, að samtökin eru að beita sér með beinum hætti. En ótrúlegustu bændur sem eru hlynntir Evrópusambandsaðild. Margir bændur sem vilja ganga þarna inn. Þó ég sjái ekki þá röksemd,“ segir Daníel.

Neituðu erindi Daníels

Mál Daníels, sem þingfest í héraðsdómi fyrir helgina. Vísir hefur undir höndum erindi Daníels til stjórnar Bændasamtakanna sem dagsett er 7. febrúar 2014 en Ólafur Kristinsson lögmaður skrifar það fyrir hönd Daníels. Þar er óskað eftir fjárhagsaðstoð vegna tveggja dómsmála sem Daníel er að höfða. Þar segir meðal annars að um grundvallarmál fyrir bændastéttina sé að ræða, „sérstaklega í ljósi aðstæðna hjá stéttinni í kjölfar hruns hins íslenska efnahagskerfis í október 2008. Þá er ljóst að hér er einnig um grundvallarspurningu að ræða í þeim tilvikum þegar um leigujarðir er að ræða, þar sem ábúandi leigi jarðir af jarðaeiganda og sérstaklega af ríkinu, um mörk þess hvort framleiðandi í skilningi laga nr. 99/1993, þurfi ekki að samþykkja sölu greiðslumarks sbr. skýr ákvæði“ í lögum. Og þá hvort aðili fullnægir ekki skilyrðum fyrrnefndra laga hafi heimild til að taka við beingreiðslum án þess að geta talist vera framleiðandi í skilningi sömu laga.

Í svarbréfi sem segir að erindið hafi hafi verið tekið fyrir á fundi stjórnar Bændasamtaka Íslands 18. febrúar síðastliðinn „þar sem beiðninni var hafnað þar sem Bændasamtökin hafa að svo stöddu ekki fjárhagslegt bolmagn til þess að styðja við dómsmál.“