Vísbendingar um hagkvæmni sæstrengs - getur ruglað ratvísi sjávarspendýra

Ráðgjafarhópur um lagningu sæstrengs til Evrópu skilar tillögum til iðnaðar- og viðskiptaráðherra í dag. Hópurinn treystir sér ekki til þess að meta þjóðhagkvæmni strengsins, sem mun líklega valda nokkrum umhverfisspjöllum, en segir vísbendingar jákvæðar.

Ráðgjafahópurinn kynnir niðurstöður sínar í nú í hádeginu. Hugmyndin er að leggja 1200 kílómetra langan sæstreng til Bretlands sem mun geta flutt 700 til 900 megavött frá Íslandi. Heildarkostnaður er á bilinu 288 til 553 milljarðar króna.  

Formaður hópsins, Gunnar Tryggvason verkfræðingur, segir hópinn ekki  treysta sér til þess að fullyrða um þjóðhagslega hagkvæmni á lagningu sæstrengs.

Í skýrslunum kemur fram að verði strengurinn lagður, mun hann hafa töluverð áhrif á umhverfi sitt og meðal annars verða til þess að vissar tegundir yfirgefi svæðin þar sem hann mun liggja, eða hreinlega deyja út. Einnig mun rafsegulsvið í kringum strenginn geta haft áhrif á ratvísi fiska og sjávarspendýra auk þess sem vitað er að sterkt rafsvið getur haft í för með sér lífeðlisfræðilegar breytingar í smáfiskum.

Þá er ljóst að strengurinn muni auka á þrýsting að virkja enn frekar hér á landi.

Við leyfðum okkur eingöngu að horfa til þeirra virkjunakosta sem nú þegar eru í nýtingaflokki rammáætlunarinnar. Nýjar virkjarnir eru þó ekki stór hluti af þessu, en það er rétt að þrýstingur mun aukast með hækkandi raforkuverði,“ segir Tryggvi.

Auk umhverfisáhrifa þá er mat sérfræðinga að raforkuverð muni líklega hækka hér landi í ljósi þess að orkufyrirtæki á frjálsum markaði muni frekar selja orku í gegnum strenginn. Gunnar segir það þó að það muni skila sér aftur til heimilanna.

„Hagfræðistofnun bendir á  heildarhagur heimilanna jákvæður, þegar allt verður talið saman,“ segir Gunnar.

En það eru óvissuþættir til staðar. Þannig er gert ráð fyrir því að útflutningstekjur verði á bilinu 4-76 milljarðar króna árlega. Það þar því að skoða nánar forsendur um raforkuverð og spár þar um.

„Það eru tvær leiðir til þess að eyða óvissunni, að íslenska ríkið hefji samningaviðræður við Breta um það með hvaða hætti íslensk orka færi inn í þeirra kerfið út frá ívilnunum um græna orku. Og svo að Landsnet í samstarfi við Landsvirkjun hefji samningaviðræður við eigendur strengsins með hvaða hætti eignarhaldi og rekstri strengsins verði háttað,“ Segir Gunnar að lokum.