Athugull sjómaður fann sýkingu í ufsa

Áður óþekkt bandormssýking í ufsa, sem er mikilvægur nytjafiskur á Íslandsmiðum, er til rannsóknar hjá Biopol sjávarlíftæknisetri á Skagaströnd og Tilraunastöð Háskóla Íslands að Keldum. Bandormurinn er þekktur erlendis en engin vitneskja virðist liggja fyrir um þessa tegund bandorms í ufsa.

Kveikjan að rannsókninni var athugull sjómaður um borð í frystitogaranum Arnari HU 1 frá Skagaströnd, en eftir nokkurra ára frí frá sjómennsku tók hann eftir breytingu á ufsanum þegar hann kom aftur um borð. Starfsfólki Biopol bárust sýnishorn af sýktum fiski og í framhaldi af því var sótt um styrk til Verkefnasjóðs sjávarútvegsins. Í krafti styrksins verður leitast við að kortleggja útbreiðslu sýkingarinnar með söfnun á fiskum vítt og breitt um íslensku efnahagslögsöguna. Að rannsókninni koma auk Biopol og Tilraunastöðvarinnar að Keldum, sjávarútvegsfyrirtækið Fisk Seafood, eigandi Arnars HU, en sýnataka verður í höndum sjómanna um borð. Um þúsund sýnum verður safnað áður en upp verður staðið.

Árni Kristmundsson, deildarstjóri fisksjúkdómadeildar að Keldum, segir bandorminn ekki skaða fiskinn í sjálfu sér. Helst er að hann rýri verðmæti afurða, þó að Árni leggi á það þunga áherslu að ekki megi draga stórar ályktanir um hvað sé hér á ferðinni. Fyrst og síðast sé þetta forvitnilegt. Hann svarar því játandi að áhrif hlýnandi veðurfars geti verið um að kenna. „Öll dæmi sem ég hef fundið um þessa tegund eru frá mun suðlægari slóðum,“ segir Árni.

Spurður hvort bandormurinn gæti tekið sér bólfestu í öðrum hvítfisktegundum, eins og þorski, segir Árni að erfitt sé að meta það. „Þessi tegund, sem ég tel að þetta sé, er hins vegar mjög ósérhæfð á hýsla. Þetta er fæðuborin sýking og ef aðrar tegundir eru að éta það sama og ufsinn þá er ekki hægt að útiloka slíkt.“

Halldór G. Ólafsson, framkvæmdastjóri Biopol, bendir á að það sé ekki síst athyglisvert hvernig tilvist bandormsins rataði inn í þann farveg sem málið sé í. „Nálægð okkar við sjómenn og viðfangsefnið gerir það að verkum að þessi sýking er til skoðunar. Það sprettur upp ýmislegt áhugavert vegna þessarar nálægðar, enda býr hjá þessu fólki vitneskja sem finnur sér kannski síður farveg ef ekki væru rannsóknastofnanir úti um land,“ segir Halldór.

svavar@frettabladid.is