Grænt ljós á búfjárrækt í Skutulsfirði

Beitartilraun í nágrenni við sorpbrennslustöðina Funa í Skutulsfirði sýnir að svæðið hentar aftur til búfjárhalds. Matvælastofnun ætlar að aflétta banni á nýtingu fóðurs. Bóndinn í Efri-Engidal segir það litlu breyta og leitar réttar síns.

Niðurstaða beitartilraunar Matvælastofnunar í Engidal í Skutulsfirði vegna díoxínmengunar frá sorpbrennslustöðinni Funa er að svæðið henti nú aftur til fjárbúskapar og annars búfjárhalds. Ráðlegt er þó talið að vakta afurðir fyrst um sinn, sérstaklega er varðar kýr og hross.

Matvælastofnun (MAST) skipaði fyrir ári sérfræðihóp til að meta áhrif díoxínmengunar á framtíð búskapar í Skutulsfirði. Hópurinn skilaði skýrslu í vor þar sem lagt var til að gerð yrði beitartilraun til að ganga úr skugga um hvort gripir sem þar ganga tækju upp díoxín úr gróðri á svæðinu. Þrjár ær og fjögur lömb voru á beit í sérstöku hólfi í landi Kirkjubóls í Engidal. Þeim var slátrað í haust til efnagreiningar og sýnatöku.

Þess má geta að Umhverfisstofnun hafði fyrr gefið út að jarðvegur á svæðinu væri hættulaus, og höfðu bæjaryfirvöld á Ísafirði gert athugasemdir vegna þess að stofnanirnar væru tvísaga um hvort landið væri nýtanlegt.

Niðurstaða beitartilraunarinnar er að þó að mengun sé enn til staðar, er ekki talið tilefni til að ætla að sauðfé taki lengur upp mikið magn díoxíns í gegnum beitina á svæðinu. Gert er ráð fyrir að áfram dragi úr mengun, en sorpbrennslustöðin er ekki lengur í rekstri.

Steingrímur Jónsson, bóndi á Efri-Engidal í Skutulsfirði, fór illa út úr díoxínmengun frá Funa. Hann felldi allan sinn bústofn: 80 kindur og 19 nautgripi. Eins var 200 kindum fargað frá öðrum bændum í dalnum.

Steingrímur segir að niðurstöður úr beitartilraun breyti litlu fyrir sig. Hann leiti réttar síns með aðstoð lögmanns. Steingrímur bendir á, að þrátt fyrir að niðurstöðurnar segi að fóðra megi skepnurnar þá sé nýr bústofn eins og hann átti fyrir ekki galdraður fram, enda myndi það kosta fimm til átta milljónir að kaupa hann aftur.

Kjartan Hreinsson, sérgreinadýralæknir hjá MAST, segir niðurstöðuna þá bestu úr því sem komið var í vondri stöðu. Banni til framleiðslu og sölu afurða sé aflétt. „Það þarf samt eitthvað að fylgjast með þessu. Díoxín mælist aðeins hærra en í landinu almennt en þau eru undir öllum viðmiðunargildum."

Hæsta gildið sem mældist í beitartilrauninni var 60% af aðgerðarmörkum, en fari matvæli yfir þau mörk, ber að leita uppsprettu og draga úr losun út í umhverfið. „Ég held að þetta sé mjög góð niðurstaða fyrir búskap á þessu svæði," segir Kjartan.

svavar@frettabladid.is