Greiddi upp ólöglegt lán en fær ekki leiðréttingu

Byggingafélag sem greiddi upp ólögmætt lán frá SPRON haustið 2008, fær ekki leiðréttingu á kröfuna þrátt fyrir að Hæstiréttur hafi dæmt lánið ólögmætt gengistryggt lán. Ef lánið hefði verið tekið hjá einum af föllnu bönkunum þremur, Glitni, Kaupþingi eða Landsbankanum, hefði félagið getað fengið skuldaleiðréttingu og nýtt hana til skuldajöfnunar.

Byggingafélagið Gustur er lítið byggingafélag í eigu tveggja smiða. Þetta félag var í viðskiptum við Spron fyrir hrunið.

Hinn 16. október 2008 gerði félagið upp 400 milljóna króna skuld við Spron fyrir gjalddaga. Þetta var gert að frumkvæði Spron haustið 2008, en sparisjóðurinn gaf þær skýringar að segja þyrfti upp öllum erlendum lánasamningum þar sem gjaldeyrisskiptasamningum hefði verið sagt upp.

Ólíkt nýju bönkunum var ekki stofnaður nýr SPRON heldur voru innistæður fluttar í Arion banka og útlán urðu eftir meðal eigna þrotabús SPRON og var félagið Drómi stofnað utan um rekstur þess. Dróm tók við öllum kröfum SPRON vegna útlána, meðal annars á Byggingafélagið Gust. Lögmaðurinn Hlynur Jónsson stýrir Dróma.

Síðar kom í ljós, í kjölfar dóms Hæstaréttar, að lánasamningar Gusts hjá SPRON voru ólögmætir gengistryggðir lánasamningar.

Af þessum sökum á Byggingafélagið Gustur töluvert háa kröfu á Dróma, mun hærri en sem nemur kröfu Dróma á Gust. Eigendur Gusts vilja að kröfurnar mætist með skuldajöfnuði og að mismunurinn verði endurgreiddur eða í versta falli samþykktur sem almenn krafa.

En vandamálið er að hinn 30. október, tveimur vikum eftir að Gustur gerði upp skuld sína við SPRON, veitti Fjármálaeftirlitið stjórn SPRON fjögurra vikna frest til að koma eigin fé sparisjóðsins í lag, en þarna var eigið fé SPRON komið undir tilskilin mörk. Þetta bréf 30. október markar svokallaðan frestdag, samkvæmt lögum um gjaldþrotaskipti. Stjórn spron fékk ítrekað frest til þessa allt þar til 21 mars 2009 að FME tók yfir vald hluthafafundar SPRON.

Þetta leiðir til þess að skilyrðum laga um gjaldþrotaskipti fyrir skuldajöfnuði verður ekki fullnægt og smiðirnir tveir fá ekki endurgreitt frá Dróma. Ástæðan er sú að skilyrði fyrir skuldajöfnuði gagnvart þrotabúi er að sá sem vill bera hann fyrir sig þarf að hafa eignast kröfuna á hendur þrotabúinu þremur mánuðum fyrir frestdag. Drómi ber fyrir sig að það eigi við um smiðina tvo og þeir eigi því ekki rétt til skuldajafnaðar.

Þetta er kjarninn í þeirri ósanngjörnu stöðu sem smiðirnir tveir, eigendur Gusts eru í. Ef þeir hefðu verið í viðskiptum við einhvern af nýju bönkunum væru þeir ekki í sömu stöðu og gætu neytt réttar síns til skuldajafnaðar þar sem nýju bankarnir tóku við öllum réttindum og skyldum þeirra gömlu og eru ekki þrotabú.