Pétur Blöndal vill stöðva peningahringekjuna

Hægt er að breyta milljónum í innistæðulausa milljarða með tiltölulega einföldum eignatilfærslum á milli hlutafélaga. Karen Kjartansdóttir fékk Pétur Blöndal þingmann til að útskýra hvernig er hægt að koma í veg fyrir slíkar eignabólur, en Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu hefur samþykkt tillögur hans sem miða að því.

Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu samþykkti um helgina tillögur frá Pétri Blöndal, þingmanni Sjálfstæðisflokksins, sem miða að því að koma í veg fyrir hringferla peninga með raðeignarhaldi og innistæðulausri eignabólu fyrirtækja.

En hvernig getur milljón orðið að milljarði með því að ferðast á milli hlutafélaga. Pétur Blöndal hefur fundið uppskriftina að því en hana má í stuttu máli útskýra á þennan veg:

Ímyndaða hlutafélagið Flækja á eina milljón í lausafé. Hlutafélagið Flétta gefur ú hlutafé sem það selur Flækju á eina milljón. Eigið fé Flækju breytist ekki við aðgerðina því hún hlutabréf í Fléttu sem er milljón króna virði. Eigið fé Fléttu hefur vaxið um eina milljón og Flétta á nú laust fé fyrir eina milljón. Flétta getur svo keypt hlutabréf í þriðja hlutafélaginu Furðu fyrir sömu upphæð og endurtekið ferlið og Furða gerir svo slíkt hið sama með Flækju og svo framvegis.

Eftir þessi þrjú skref hefur ekkert breyst í fjárhagsstöðu þessara þriggja fyrirtækja. Hins vegar hefur eigin fé þeirra vaxið hvers um sig um eina milljón.

Svo má senda senda má peningana aftur á ferðalag, kannski í öfugan hring eða með öðrum félögum. Engin takmörk eru fyrir uppfinningaseminni.

Menn þurfa samt auðvitað að passa sig, það þarf þarf að hafa þrjá mismunandi endurskoðendur, svo endurskoðandi Fléttu sjá til að mynda bara að það hafi bæst við nýr hluthafi en sjái ekki samband á milli hluthafanna.

Og svo þarf auðvitað að hafa mismunandi viðskiptabanka og gæta þess að þar séu leyndarveggir því bankinn gæti farið að gera athugasemdir við ársreikninga og stöðvað lánveitingar, sæi hann peningahringekjuna.

Pétur segir að slíka þróun hafi til að mynda mátt sjá í eignaþenslu íslenskra fyrirtækja fyrir hrunið þegar milljónir urðu milljarðar.

„Þetta höfum við séð á Íslandi í mjög ríkum mæli. Það hafa komið upp gjaldþrot fyrir fleiri tugi milljarða og það er ekkert, engar eignir og ekki neitt sem er á bak við þetta. Ég tel að þetta sé ein af ástæðunum fyrir hruninu á Íslandi og þetta er veila í hlutabréfaforminu sem við verðum að laga," segir Pétur Blöndal.

Tillögur hans sem miða að því að koma í veg fyrir svona hringferla voru því ekki bara samþykktar á þingi ÖSE heldur var ítrekað mikilvægi þess að byrjað yrði að vinna í þessum málum.

„það er eins og menn hafi skynjað það fyrir löngu síðan að þetta hafi verið vandamál en ekki endilega hvernig það varð til," segir Pétur að lokum.