Segir veiðireglu ESB mótsagnakennda og brjóta gegn EES-samningnum

Sérfræðingur í hafrétti segir að löndunarbann og bann gegn sölu sjávarafurða í drögum að reglum Evrópusambandsins feli í sér mun víðtækari bann en EES-samningurinn heimilar. Því sé um að ræða brot á samningnum, samþykki Evrópuþingið regluna.

Reglugerð Evrópusambandsins um aðgerðir gegn ríkjum sem stunda ósjálfbærar veiðar kemur brátt til umfjöllunar í Evrópuþinginu, en hún var samþykkt enróma í sjávarútvegsnefnd ESB.

Þessari reglugerð er í raun beint gegn Íslendingum, þar sem Ísland hefur ekki orðið við kröfum ESB og Noregs í makríldeilunni, en ESB telur Ísland stunda ósjálfbærar veiðar á makríl.

Samkvæmt reglugerðinni verður aðildarríkjum ESB heimilað að setja löndunarbann á íslensk skip og viðskiptabann á sjávarafurðir, ekki bara á makríl, heldur allar sjávarafurðir.

Færa má rök fyrir því að þetta brjóti gegn bókun 9 við EES-samninginn, en samkvæmt henni er framkvæmdastjórninni skylt að afnema allar takmarkanir af innflutningi sjávarafurða. Eina undantekningin er að samningsaðila er heimilt að hafna löndun á fiski af tegund sem sameiginlegir hagsmunir (e. common interest) ríkja um og alvarlegur ágreiningur ríkir um, eins og makríl.

Svo virðist sem reglugerðin gangi því lengra, því hún heimilar bann á öllum afurðum. Bjarni Már Magnússon, lögfræðingur og sérfræðingur í hafrétti, telur þetta ekki standast EES-samninginn, enda komi skýrt fram í bókun 9 að aðeins megi setja á löndunarbann og þá á tegundir sem eru umdeildar.

„Ég tel að þetta samrýmist ekki EES-samningnum. Samkvæmt bókun 9 þá má í raun og veru aðeins setja löndunarbann á gagnvart umdeildum fiskistofnum. Þetta kemur skýrt fram í bókuninni. Þar af leiðandi lítur þetta út fyrir að vera ekki í samræmi við bókun 9 og þar af leiðandi ekki í samræmi við EES-samninginn," segir Bjarni Már.

Þetta yrði þá væntanlega óskuldbindandi, vegna EES-samningsins? „Það færi allavega í bága við hann. Þess vegna er mjög sérstakt að í reglugerðardrögunum kemur fram að reglugerðin eigi að vera í samræmi við alþjóðlegar skuldbindingar Evrópusambandsins."

Þannig að reglugerðin er mótsagnakennd? „Já, það má segja að hún sé mótsagnakennd," segir Bjarni. thorbjorn@stod2.is