Hagstofan spáir miklum samdrætti í samneyslunni

Í spánni segir að samneysla hins opinbera, ríkissjóðs, almannatrygginga og sveitarfélaga, dróst saman um 3,0% árið 2009 og nam tæplega 392 milljörðum króna samkvæmt Hagstofu Íslands. Samneysla ríkissjóðs dróst saman um 4,1%, sveitarfélaga um 2,1% og almannatrygginga um 0,6%. Samneysla er laun og launatengd gjöld, afskriftir og nettó kaup á vörum og þjónustu.

Laun eru stærsti hluti samneyslunnar og árið 2009 námu þau 57,3%, en árið 2008 var hlutfallið 58,9% og 61,1% árið 2007. Laun í opinbera geiranum hafa hækkað minna en annar rekstarkostnaður.

Á fyrsta ársfjórðungi 2010 dróst samneysla saman um 3,8% í samanburði við fyrsta ársfjórðung 2009 samkvæmt óárstíðaleiðréttum tölum Hagstofunnar. Samneysla ríkissjóðs dróst saman um 4,6% og sveitarfélaga 3,8%, en samneysla almannatrygginga jókst um 1,3% frá sama tímabili árið áður.

Samstarf stjórnvalda og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins miðast m.a. við að tryggja sjálfbærni ríkissjóðs. Það er gert með því að breyta miklum tekjuhalla í afgang og hraða lækkun skulda á komandi árum. Í áætluninni er miðað við að tekjujöfnuður ríkisins verði jákvæður árið 2013 og frumjöfnuður árið 2011. Til að ná settum markmiðum er þörf fyrir aukið aðhald, annars vegar með niðurskurði í rekstrarútgjöldum, tilfærslum og fjárfestingu, og hins vegar með breytingum á skattkerfinu sem auka skatttekjur.

Samneysla hins opinbera sem hlutfall af vergri landsframleiðslu var 26,1% árið 2009 og hefur hlutfallið hækkað eftir efnahagshrunið. Hlutfallið var 24,9% árið 2008 og 24,2% árið 2007. Hækkun hlutfalls endurspeglar mikinn samdrátt vergrar landsframleiðslu árið 2009. Hins vegar er gert ráð fyrir að hlutfallið muni lækka á næstunni þar sem vöxtur samneyslu verður minni en vöxtur landsframleiðslu.