Tóbaksiðnaðurinn herjar á þriðja heiminn

Tóbaksfyrirtækin í Bandaríkjunum og Bretlandi heyja nú harða orrustu við ríkisstjórnir í þriðja heiminum, meðal annars vegna aðvarana sem ríkin vilja setja á sígarettupakka.

Þannig hefur tóbaksrisinn Philip Morris farið í mál við Uruguay vegna nýsamþykktra reglugerðar varðandi tóbak sem tóbaksfyrirtækið vill meina að séu óhófsamar.

Það er þó ekki eina stríðið því tóbaksfyrirtækin andmæla einnig auknum tóbakssköttum á Filippseyjum og í Mexíkó. Fyrirtækin eyða á sama tíma milljörðum dollara til þess að markaðsetja tóbakið sitt í Afríku og Asíu.

Á sama tíma gera fyrirtækin út öfluga lobbýista sem reyna að vinna pólitískan stuðning handa tóbaksfyrirtækjunum.

Reglugerðin í Uruguay kveður á um að 80 prósent sígarettupakka skuli vera þaktir með forvarnarauglýsingu sem gefur hættu tóbaksreykinga til kynna. Þá mega fyrirtækin aðeins selja eina hönnun á pakkanum og mega á engan hátt gefa til kynna að tóbak sé ekki skaðlegt.

Dr. Douglas Bettcher, forstjóri tóbaksdeildar WHO segir tóbaksfyrirtækið beinlínis kúga fátæk lönd með málatilbúnaði sínum í ljósi þess að landsframleiðsla Uruguay er aðeins helmingurinn af árlegri sölu tóbaksrisans, sem eru 66 milljarðar dollarar.

Tóbaksfyrirtækin markaðssetja vörur sínar af miklum móð í þriðja heiminum til þess að mæta sífækkandi reykingamönnum í Evrópu og Bandaríkjunum. Þrátt fyrir gríðarlegan áróður í hinum vestræna heimi um skaðsemi reykinga, og með tilheyrandi árangri, þá hefur tóbakssala um allan heim aukist um 2 prósent á ári síðastliðin ár.

Ástæðan er einfaldlega sú að fyrirtækin hafa játað sig sigruð í vestræna heiminum, og herja þess í stað á ríki í þriðja heiminum. Á móti kemur þá virðist vera vitundarvakning gagnvar skaðsemi tóbaksreykinga í þessum löndum.

Viðleitni ríkjanna til þess að herða reglur um tóbaksreykingar er hinsvegar mætt með gífurlega sterkri andstöðu tóbaksfyrirtækjanna sem, eins og áður segir, eru oftar en ekki margfalt efnaðari en þau ríki sem vilja setja þeim takmörk.