Fyrsta aflétting á gjaldeyrishöftum hefur lítil áhrif á gengið

„Mjög óvíst er hverju þessi fyrsti áfangi skilar í innflæði gjaldeyris en við reiknum með því að aðgerðin hafi takmörkuð áhrif á gengi krónunnar," segir í Morgunkorni greiningar Íslandsbanka þar sem fjallað er um fyrsta áfangann í að aflétta gjaldeyrishöftunum.

Reiknað er með að þetta gerist í framhaldi af því að Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn afgreiði fyrstu endurskoðun sína í dag á áætlunin sjóðsins og íslenskra stjórnvalda.

Í Morgunkorninu segir að í upphafi þessa fyrsta áfanga verða nýfjárfestingar sem fela í sér innstreymi erlends gjaldeyris gefnar frjálsar. Með nýju innstreymi erlends gjaldeyris eru ekki taldir gjaldeyrisreikningar í innlendum viðskiptabönkum og gjaldeyrisfærslur af viðskiptareikningum (t.d. útflutningstekjur).

Gjaldeyrisinnstreyminu verður breytt í krónur hjá fjármálafyrirtæki undir eftirliti Fjármálaeftirlitsins. Þessar eignir í íslenskum krónum verða fyllilega framseljanlegar og má skipta í erlendan gjaldeyri. Til þess að heimilt sé að flytja fjármunina aftur úr landi þarf að skrá eign hjá Seðlabanka Íslands. Það mun gera Seðlabanka Íslands kleift að fylgjast með innstreyminu og efla gjaldeyrisforðann með inngripum ef færi gefst.

Fjárfestum sem breyta þannig erlendum gjaldeyri í íslenskar krónur verður ekki mismunað á nokkurn hátt. Til að draga úr hættu á að farið verði kringum gjaldeyrishöftin ná heimildir til að flytja út fjármagn að nýju hins vegar ekki til ákveðinna tegunda fjárfestinga, t.d. afleiðusamninga sem fjármagnaðir eru með lánsfé.

Seðlabankanum er ekkert á móti skapi að króna styrkist nokkuð en rifja má upp að Arnór Sighvatsson, aðstoðarseðlabankastjóri og einn af aðilum peningastefnunefndarinnar, lýsti því yfir á fundi Seðlabankans fyrr í vikunni að gengi krónunnar væri lægra en Seðlabankinn telur æskilegt. Ef áhrifin á krónuna verða einhver þá verða þau til styrkingar.

Hugsanlega mun Seðlabankinn þó nýta innstreymið að hluta, ef eitthvað verður, til að styrkja gjaldeyrisforðann og búa þannig í haginn fyrir hugsanlegt útflæði vegna þessara nýfjárfestinga þegar ráðist verður í annan áfanga í afnámi haftanna en í þeim áfanga verður höftum létt af útstreymi erlends gjaldeyris.

Ekki er búið að tímasetja þann áfanga nánar en svo að fyrirhugað er að framkvæma hann á tíma ofangreindrar efnahagsáætlunar AGS og íslenskra stjórnvalda. Þess má geta að í aðdraganda þessa fyrsta skrefs í afnámi hafta hefur gengi krónunnar verið nokkuð stöðugt bæði á aflandsmarkaði og innlendum millibankamarkaði.