Segir aðferðir PAS falsvísindi

Hætt er við því að hagsmunir barna verði fyrir borð bornir nái tillögur Félags um foreldrajafnrétti fram að ganga, segir Gunnar Hrafn Birgisson, sálfræðingur. Aðferðirnar sem félagsmenn vilji að teknar séu upp byggi á falsvísindum sem varað hafi verið við.

Félag um foreldrajafnrétti hefur undanfarið knúið á um að svonefndum P-A-S aðferðum verði beitt í forsjár- og umgengnismálum um börn. Þetta er hins vegar varhugavert að mati Gunnars Hrafns Birgissonar sálfræðings. Áhrif þessara kenninga hafi aukist í forsjár- og umgengnisdeilum hér, sem sé áhyggjuefni.

Hann fjallar ítarlega um þessi mál í grein í nýjasta hefti Tímarits lögfræðinga og bendir á að ósannindi og misskilningur hafi ríkt um þessi mál hérlendis.

Kenningin gengur meðal annars út að meirihluti ásakanna mæðra á hendur föður sé tilbúningur sem síðan smitist til barnanna. Það hafi haft alvarlegar afleiðingar.

"Þessi kenning hefur leitt til þess að börn hafa ekki verið tekin trúanleg og mæður ekki heldur í mörgum forsjárdeilumálum. Erlendis hefur það gerst að ofbeldismönnum hefur verið dæmd forsjá barna og rannsóknir á bak við þessa PAS-kenningu eru engar. Þetta er hugarsmíð eins manns sem setti fram og skrifaði um þetta bækur en það hefur aldrei verið sýnt fram á að það sé grundvöllur fyrir þessu og sömuleiðis hefur þessari kenningu verið hafnað í flokkunarkerfi bandaríska geðlæknafélagsins þeir neituðu að taka þetta þar inn, ameríska sálfræðingafélagið hefur varað við þessu og dómarar í Bandaríkjunum er nú búnir að vísa því frá að það megi nota þetta PAS-hugtak fyrir rétti þar svo alvarlegar afleiðingar hefur þetta haft," segir Gunnar Hrafn.

Hugtakið PAS sé að mestu hugarburður manns sem þóttist vera háskólakennari, til að réttlæta kynferðislegt samband fullorðna við börn, segir Gunnar.

Í Félagi um foreldrajafnrétti hefur því verið haldið fram að réttarstaða íslenskra karla sé trúlega sú lakasta í vestrænum heimi. Gunnar segir að það verði félagsmenn að úrskýra betur. Hér á landi hafi náðst mjög góður árangur í að sætta foreldra og mikil áhersla lögð á það.

Í grein Gunnars kemur fram að við athugun á héraðsdómum kemur fram að feður fengu forsjá barna í 40 prósentum tilvika en mæður í sextíu. Í þeim forsjármálum sem ekki náðist að sætta fyrir Héraðsdómi Reykjaness fengu feður dæmda til sín forsjá oftar en mæður.

"Þannig það hefur ekki verið rökstutt að feður standi höllum fæti. Þetta hefur verið fullyrt en rökstuðningur á bak við það er ekki fyrir hendi," segir Gunnar.