Lífeyrissjóðir halda enn að sér höndum

Verið er að yfirfara lífeyrisjóðalögin með tilliti til hugsanlegra breytingatillagna, að sögn Baldurs Guðlaugssonar, ráðuneytisstjóra fjármálaráðuneytisins.

Samkvæmt heimildum blaðsins snúa breytingar mestan part að fjárfestingarkafla laganna, eftir stórfelldar breytingar á fjárfestingarumhverfinu í fjármálakreppunni og falli hlutabréfamarkaðar hér heim. Stefnt mun ð því að leggja lagabreytinguna fyrir Alþingi fyrir áramót. Breytingarnar eru unnar í samvinnu ráðuneytisins, Landsambands lífeyrissjóða og Fjármálaeftirlitsins.

Lífeyrissjóðirnir áttu í síðasta lagi fyrsta þessa mánaðar að skila inn til Fjármálaeftirlitsins fjárfestingarstefnu næsta árs, en eðlilega ríkir mikil óvissa um þá starfsemi sjóðanna. Halldóra Elín Ólafsdóttir, sviðsstjóri á lífeyris- og verðbréfasjóðasviði Fjármálaeftirlitsins, segir nokkuð hafa verið um að lífeyrissjóðir hefðu samband með vangaveltur um hvort ekki væri rétt að fresta skilum á fjárfestingarstefnunni vegna ríkjandi óvissu. Hún segir hins vegar lög um lífeyrissjóði kveða á um skil á þessum tíma og ekki sé hægt að víkja frá því. „Ef lög um lífeyrissjóði hins vegar breytast á næstu vikum eða mánuðum þá myndum við kalla eftir uppfærðum fjárfestingarstefnum frá sjóðunum,“ segir hún.

Í 36. grein laganna er kveðið á um hvar lífeyrissjóðum er heimilt að fjárfesta og er það svo útfært nánar í fjárfestingarstefnu þeirra með ákveðnum vikmörkum. Umrót á fjármálamörkuðum og fall hlutabréfamarkaðar hér heima hefur hins vegar valdið því að peningar lífeyrissjóðanna safnast í auknum mæli á verðtryggða reikninga. Þá má gefa sér að hömlur á gjaldeyrisviðskiptum sem festar voru í lög fyrir helgi hafi áhrif.

Nýjustu tölur Seðlabankans sýna að eign lífeyrissjóðanna í sjóði og bankainnstæðum hefur aukist um rúm 122 prósent frá septemberlokum í fyrra til sama tíma á þessu ári. Um leið hefur innlend hlutabréfaeign sjóðanna dregist saman um nærri helming og erlend um tæpan þriðjung. Ljóst má vera að þessi hlutföll hafa breyst enn frekar við fall bankanna og brotthvarf fjárfestingarfélaga úr Kauphöll Íslands.

Árni Guðmundsson, framkvæmdastjóri Gildis lífeyrissjóðs, segir rétt að óvissa sé mikil í fjárfestingarstarfsemi lífeyrissjóðanna. „Og ljóst er að fé safnast upp á meðan,“ segir hann. „Staðan breyttist ansi mikið þegar innlendur hlutabréfamarkaður nærri þurrkaðist út. Á svona tímum halda menn hins vegar frekar að sér höndum en að fara út í fjárfestingar sem þeir vita ekki hvað verður með í framtíðinni. Næstu vikur og mánuði verða menn að feta sig áfram skrefin inn í þennan nýja heim sem blasir við okkur.“